جریان غربگرا به کمک اندیشکده های خارجی سعی در وارونه جلوه دادن دلایل عدم حصول توافق برای بازگشت به برجام دارند و به دنبال پایه گذاری مذاکرات فراتر از برجام هستند.
![عملیات رسانهای غربگرایان برای فریب مردم +جزئیات عملیات رسانهای غربگرایان برای فریب مردم +جزئیات](/files/fa/news/1400/4/27/311558_833.jpg)
به گزارش شهدای ایران، در تاریخ 23 تیرماه 1394 (14 ژوئیه 2015)، بعد از دوسال مذاکرات فشرده از
سال 1392، سرانجام ایران و 1+5 به یک توافق هستهای موسوم به برجام دست
پیدا کردند. در این توافق، ایران متعهد شد تا در برابر رفع تحریمها،
برنامهی هستهای خود را با محدودیتهایی مواجه کند.
در تاریخ 18 اردیبهشت 1397 (8 می 2018)، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که پیشتر در مناظرات انتخاباتی مخالفت خود با برجام را بیان کرده بود، از این توافق خارج شد. وی برای گرفتن امتیازات بیشتر از ایران، سیاستی با عنوان فشار حداکثری را در پیش گرفت که با بیشتر کردن تحریمها همراه بود.
پس از روی کار آمدن دولت بایدن، آمریکا خواهان مذاکره برای احیای برجام شد. سرانجام شش دور مذاکره تحت عنوان «مذاکرات احیای برجام» انجام شد ولی توافقی حاصل نشد. حال جریان غربگرای داخلی، همسو با اندیشکدهها و رسانههای غربی سعی دارد سیاست قطعی نظام که رفع تحریمها است را دلیل عدم حصول توافق برای بازگشت به برجام نشان دهد.
در همین راستا نشریه تجارت فردا در مصاحبه با علی واعظ، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران به بررسی گلوگاههای موجود در برجام پرداخته است. در این مصاحبه، مسائل اختلافی به درستی مطرح میشوند، اما دلایل وارونهای برای وجود آن ها بیان میشود.
اذعان به عدم رفع همهی تحریمها
در این مصاحبه به این مطلب اذعان شده است که برداشتن همهی تحریمها ازجمله تحریم های سلاح های متعارف، که طبق قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل از 27 مهر 1399 برداشته می شدند، غیر ممکن است. البته تحلیلگر ارشد گروه بحران، با وارونه جلوه دادن مسائل، دلیل این امر را « اعلام علنی ایرانی بودن موشکهای مورد استفاده حماس علیه اسرائیل و همچنین فرستادن دو کشتی جنگی به نزدیکی آمریکا که ممکن است حامل سلاحهای ایرانی باشند» عنوان میکند. این در حالی است که دلیل عدم امکان برداشته شدن همهی تحریمها، تمایل آمریکا برای اهرم کردن تحریمها برای توافقی فراتر از برجام است که شامل مسائل منطقهای، موشکی و... نیز شود.
همچنین آمریکا به دنبال احیای ساختار تحریمی خود است. ایالات متحده به این
مسئله پی برده بود که سلاح تحریم کُند شده و خوب عمل نمیکند، به همین دلیل از میانههای سال 2019 در صدد برآمد تا با یک برنامهریزی جامع و بلندمدت، یک راهبرد تحریمیِ بهروزشده و متناسب با زمان را طراحی و برنامهریزی کند. آمریکا برای احیای ساختار تحریمی خود، نیاز به زمان داشت که این زمان را با استفاده از کشاندن ایران پای میز مذاکره به دست آورد. بررسی روند اعمال تحریم در دورههای مختلف اثبات میکند که اصلیترین متغیر در سیاست تحریمی آمریکا وضعیت سلاح تحریم است نه وضعیت مذاکرات. هرگاه سلاح تحریم آماده استفاده بوده، به صورت حداکثری مورد استفاده قرار گرفته است.
پایه گذاری توافق های آینده
علی واعظ، ارائه تضمین توسط آمریکا برای عدم خروج مجدد از برجام را غیر ممکن میداند و دلیل آن را اینگونه بیان میکند که برجام یک توافق اجرایی (Executive Agreement) است یعنی تعهد تنها توسط دولت آمریکا داده شده است. برای امکان ارائه تضمین باید توسط سنا تایید شود و به معاهده (Treaty) تبدیل شود. او راهکار را «اعمال تغییراتی در برجام» عنوان میکند.
این نکته که امکان ارائه تضمین برای عدم خروج مجدد از برجام وجود ندارد، درست است و این یکی از ضعفهای اساسی برجام است. به همین دلیل تصمیم گرفته شده که ایران بعد از راستیآزمایی لغو همه تحریمها به برجام باز گردد. این مسئله میتواند تا حدود زیادی از بدعهدی و کارشنکنی طرف مقابل جلوگیری نماید. به نظر میرسد از آنجا که تیم مذاکره کننده در وین نتوانسته است در این رابطه سیاست نظام را پیاده کند، جریان غربگرا با استفاده از این دلایل، به دنبال تئوریزه کردن لزوم گسترش برجام هستند.
فریب برجام حداقلی
حداقلیترین هدف دولت ایران از شروع مذاکرات احیای برجام، بازگشت به شرایط قبل از خروج آمریکا از برجام بود. علی واعظ در این مصاحبه اذعان میکند که این هدف دست نیافتنی است و شرایط به قبل از خروج آمریکا از برجام بازنمیگردد. اما وی «بازگشت به یک برجام تضعیف شده نسبت به سایر گزینههای جایگزین» را منطقیتر میداند و حل و فصل سایر مسائل اختلافی را منوط به یک توافق پسینی میکند.
دستاورد خود برجام به اذعان مقامات دولت، «تقریبا هیچ» بود، حال تکلیف برجام تضعیف شده کاملا معلوم است و قطعاً دستاوردی برای ایران نخواهد داشت و صرفا یک فریب برای شروع مذاکرات برای برجامهای بعدی در حوزه های دیگر خواهد بود.
جمهوری اسلامی پس از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، شروع به کاهش تعهدات برجامی خود کرد. در همین راستا، ایران دانش فنی استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم را به دست آورد و از آنها استفاده کرد. حال این مسئله دستاویزی برای طلب امتیازات بیشتر شده است. این درحالی است که زیرساختهای تحریمی آمریکا نیز در این دوران گسترده تر شده است و اگر بنا باشد ایران به علت پیشرفت دانش فنی خود، امتیازات بیشتری بدهد، آمریکا نیز باید این کار را انجام دهد.
جمع بندی
دولت کنونی و جریان غربگرای داخلی به دنبال آدرس غلطهایی که مراکز فکری در خارج نظیر گروه بحران ( که متن برجام را نیز نوشته بود) پخت و پز میکنند، سعی در وارونه جلوه دادن دلایل عدم رفع تحریم ها دارند و تلاش می کنند عدم اختیار کافی تیم مذاکره کننده را دلیل اصلی معرفی کنند. این درحالی است که دلیل اصلی عدم حصول توافق برای بازگشت به برجامی که خود «خسارت محض» بود، زیاده-خواهی های آمریکا است. یکی از این زیاده خواهی ها مطرح کردن مذاکره بر سر موضوعات غیر هسته ای به عنوان شرط بازگشت به برجام است.
عضو ارشد وزارت امور خارجه آمریکا در مصاحبه ای که در تاریخ روز 24 ژوئن 2021 انجام و توسط سایت رسمی این وزارتخانه منتشر شد، موضع آمریکا در این باره را اینگونه بیان می کند: «همانطور که رئیس جمهور بایدن و وزیر امور خارجه اظهار داشتند، ما بازگشت به برجام را آغاز یک روند دیپلماتیک میدانیم، نه پایان، زیرا بسیاری از مسائل نگران کننده دیگر وجود دارد که ما باید به آن ها توجه کنیم [مانند] گروه های (غیر قابل شنیدن) ایران در منطقه، برنامه موشک بالستیک آن، و بسیاری دیگر از فعالیتهای بیثبات کننده آن.»
همچنین وی در پاسخ به سوالی درباره این موضع ایران مبنی بر عدم مذاکره بر سر مسائل غیرهستهای گفت: «ما میدانیم موضع ایران چیست، اما این (عدم گفتگو بر سر سایر مسائل) یکی از دلایل بسیاری است که ما همچنان درگیر مذاکرات هستیم و اینکه چرا هنوز به نتیجه نرسیدهایم.»
لذا نباید فریببازی رسانهای مسببین وضعیت فعلی کشور را خورد و به دنبال رفع تحریم ها ازطریق مذاکره رفت؛ بلکه باید در بلند مدت به دنبال خنثیسازی تحریمها بود. در کوتاه مدت نیز سیاستهای اقتصادی کشور باید با فرض ادامهدار بودن تحریمهای آمریکا طراحی شوند.
در تاریخ 18 اردیبهشت 1397 (8 می 2018)، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که پیشتر در مناظرات انتخاباتی مخالفت خود با برجام را بیان کرده بود، از این توافق خارج شد. وی برای گرفتن امتیازات بیشتر از ایران، سیاستی با عنوان فشار حداکثری را در پیش گرفت که با بیشتر کردن تحریمها همراه بود.
پس از روی کار آمدن دولت بایدن، آمریکا خواهان مذاکره برای احیای برجام شد. سرانجام شش دور مذاکره تحت عنوان «مذاکرات احیای برجام» انجام شد ولی توافقی حاصل نشد. حال جریان غربگرای داخلی، همسو با اندیشکدهها و رسانههای غربی سعی دارد سیاست قطعی نظام که رفع تحریمها است را دلیل عدم حصول توافق برای بازگشت به برجام نشان دهد.
در همین راستا نشریه تجارت فردا در مصاحبه با علی واعظ، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران به بررسی گلوگاههای موجود در برجام پرداخته است. در این مصاحبه، مسائل اختلافی به درستی مطرح میشوند، اما دلایل وارونهای برای وجود آن ها بیان میشود.
اذعان به عدم رفع همهی تحریمها
در این مصاحبه به این مطلب اذعان شده است که برداشتن همهی تحریمها ازجمله تحریم های سلاح های متعارف، که طبق قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل از 27 مهر 1399 برداشته می شدند، غیر ممکن است. البته تحلیلگر ارشد گروه بحران، با وارونه جلوه دادن مسائل، دلیل این امر را « اعلام علنی ایرانی بودن موشکهای مورد استفاده حماس علیه اسرائیل و همچنین فرستادن دو کشتی جنگی به نزدیکی آمریکا که ممکن است حامل سلاحهای ایرانی باشند» عنوان میکند. این در حالی است که دلیل عدم امکان برداشته شدن همهی تحریمها، تمایل آمریکا برای اهرم کردن تحریمها برای توافقی فراتر از برجام است که شامل مسائل منطقهای، موشکی و... نیز شود.
همچنین آمریکا به دنبال احیای ساختار تحریمی خود است. ایالات متحده به این
مسئله پی برده بود که سلاح تحریم کُند شده و خوب عمل نمیکند، به همین دلیل از میانههای سال 2019 در صدد برآمد تا با یک برنامهریزی جامع و بلندمدت، یک راهبرد تحریمیِ بهروزشده و متناسب با زمان را طراحی و برنامهریزی کند. آمریکا برای احیای ساختار تحریمی خود، نیاز به زمان داشت که این زمان را با استفاده از کشاندن ایران پای میز مذاکره به دست آورد. بررسی روند اعمال تحریم در دورههای مختلف اثبات میکند که اصلیترین متغیر در سیاست تحریمی آمریکا وضعیت سلاح تحریم است نه وضعیت مذاکرات. هرگاه سلاح تحریم آماده استفاده بوده، به صورت حداکثری مورد استفاده قرار گرفته است.
پایه گذاری توافق های آینده
علی واعظ، ارائه تضمین توسط آمریکا برای عدم خروج مجدد از برجام را غیر ممکن میداند و دلیل آن را اینگونه بیان میکند که برجام یک توافق اجرایی (Executive Agreement) است یعنی تعهد تنها توسط دولت آمریکا داده شده است. برای امکان ارائه تضمین باید توسط سنا تایید شود و به معاهده (Treaty) تبدیل شود. او راهکار را «اعمال تغییراتی در برجام» عنوان میکند.
این نکته که امکان ارائه تضمین برای عدم خروج مجدد از برجام وجود ندارد، درست است و این یکی از ضعفهای اساسی برجام است. به همین دلیل تصمیم گرفته شده که ایران بعد از راستیآزمایی لغو همه تحریمها به برجام باز گردد. این مسئله میتواند تا حدود زیادی از بدعهدی و کارشنکنی طرف مقابل جلوگیری نماید. به نظر میرسد از آنجا که تیم مذاکره کننده در وین نتوانسته است در این رابطه سیاست نظام را پیاده کند، جریان غربگرا با استفاده از این دلایل، به دنبال تئوریزه کردن لزوم گسترش برجام هستند.
فریب برجام حداقلی
حداقلیترین هدف دولت ایران از شروع مذاکرات احیای برجام، بازگشت به شرایط قبل از خروج آمریکا از برجام بود. علی واعظ در این مصاحبه اذعان میکند که این هدف دست نیافتنی است و شرایط به قبل از خروج آمریکا از برجام بازنمیگردد. اما وی «بازگشت به یک برجام تضعیف شده نسبت به سایر گزینههای جایگزین» را منطقیتر میداند و حل و فصل سایر مسائل اختلافی را منوط به یک توافق پسینی میکند.
دستاورد خود برجام به اذعان مقامات دولت، «تقریبا هیچ» بود، حال تکلیف برجام تضعیف شده کاملا معلوم است و قطعاً دستاوردی برای ایران نخواهد داشت و صرفا یک فریب برای شروع مذاکرات برای برجامهای بعدی در حوزه های دیگر خواهد بود.
جمهوری اسلامی پس از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، شروع به کاهش تعهدات برجامی خود کرد. در همین راستا، ایران دانش فنی استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم را به دست آورد و از آنها استفاده کرد. حال این مسئله دستاویزی برای طلب امتیازات بیشتر شده است. این درحالی است که زیرساختهای تحریمی آمریکا نیز در این دوران گسترده تر شده است و اگر بنا باشد ایران به علت پیشرفت دانش فنی خود، امتیازات بیشتری بدهد، آمریکا نیز باید این کار را انجام دهد.
جمع بندی
دولت کنونی و جریان غربگرای داخلی به دنبال آدرس غلطهایی که مراکز فکری در خارج نظیر گروه بحران ( که متن برجام را نیز نوشته بود) پخت و پز میکنند، سعی در وارونه جلوه دادن دلایل عدم رفع تحریم ها دارند و تلاش می کنند عدم اختیار کافی تیم مذاکره کننده را دلیل اصلی معرفی کنند. این درحالی است که دلیل اصلی عدم حصول توافق برای بازگشت به برجامی که خود «خسارت محض» بود، زیاده-خواهی های آمریکا است. یکی از این زیاده خواهی ها مطرح کردن مذاکره بر سر موضوعات غیر هسته ای به عنوان شرط بازگشت به برجام است.
عضو ارشد وزارت امور خارجه آمریکا در مصاحبه ای که در تاریخ روز 24 ژوئن 2021 انجام و توسط سایت رسمی این وزارتخانه منتشر شد، موضع آمریکا در این باره را اینگونه بیان می کند: «همانطور که رئیس جمهور بایدن و وزیر امور خارجه اظهار داشتند، ما بازگشت به برجام را آغاز یک روند دیپلماتیک میدانیم، نه پایان، زیرا بسیاری از مسائل نگران کننده دیگر وجود دارد که ما باید به آن ها توجه کنیم [مانند] گروه های (غیر قابل شنیدن) ایران در منطقه، برنامه موشک بالستیک آن، و بسیاری دیگر از فعالیتهای بیثبات کننده آن.»
همچنین وی در پاسخ به سوالی درباره این موضع ایران مبنی بر عدم مذاکره بر سر مسائل غیرهستهای گفت: «ما میدانیم موضع ایران چیست، اما این (عدم گفتگو بر سر سایر مسائل) یکی از دلایل بسیاری است که ما همچنان درگیر مذاکرات هستیم و اینکه چرا هنوز به نتیجه نرسیدهایم.»
لذا نباید فریببازی رسانهای مسببین وضعیت فعلی کشور را خورد و به دنبال رفع تحریم ها ازطریق مذاکره رفت؛ بلکه باید در بلند مدت به دنبال خنثیسازی تحریمها بود. در کوتاه مدت نیز سیاستهای اقتصادی کشور باید با فرض ادامهدار بودن تحریمهای آمریکا طراحی شوند.