دلایل اقبال مردم به کتاب‌های حوزه دفاع مقدس

مجتبی رحماندوست که در دوران دفاع مقدس در جبهه ها حضور داشته و کتاب های بسیاری در حوزه ادبیات دفاع مقدس نوشته است، بلوغ ادبیات دفاع مقدس در گذر زمان را دلیل اصلی اقبال مخاطبان به این گونه آثار عنوان می کند و می گوید: خیلی از نویسندگان حوزه دفاع مقدس خود از رزمندگان دوران جنگ اند و حوادث آن سال ها را به چشم خود دیده اند؛ این افراد پس از جنگ به پختگی و تسلط لازم در عرصه ادبیات دست یافته اند تا جایی که امروز پس از گذشت بیش از ۲ دهه از پایان جنگ، شاهدیم رزمندگان جنگ که بعدها نویسنده شدند آثار فاخری را در این زمینه تولید می کنند.

 عناصر متفاوت در دفاع مقدس

رحماندوست متفاوت بودن، جذابیت و تنوع حوادث سال های دفاع مقدس را دلیل مهم دیگر موفقیت این گونه ادبی عنوان می کند و می افزاید: دفاع ۸ ساله ملت ایران، طولانی ترین جنگ قرن بیستم بود و عناصری در آن وجود داشت که این جنگ را متفاوت کرده بود؛ به عنوان مثال بخش قابل توجهی از نیروهای درگیر جنگ، نظامی نبودند بلکه مردمی بودند که احساس تکلیف دینی و ملی، آن ها را به جبهه های جنگ کشانده بود.

در حال گذر از ادبیات روشنفکری به ادبیات دفاع مقدس هستیم

این داستان نویس حوزه دفاع مقدس با تاکید بر این که ادبیات دفاع مقدس با باورها و آمال مردم ایران پیوند دارد، می گوید: به نظر من، ما در حال گذر از ادبیات روشنفکری قبل از انقلاب به ادبیات دفاع مقدس هستیم. درست است که قبل از انقلاب داستان نویسان و رمان نویسان مشهوری در ایران بودند که آثار مشهوری نوشتند اما پس از انقلاب مردم جویای نویسندگانی بودند که متناسب با شرایط و آرمان های آن ها کتاب بنویسند که این رسالت را نویسندگان دفاع مقدس بر دوش کشیدند و اتفاقا آثارشان هم مورد توجه قرار گرفت؛ چون هنر جوشیده از این نسل، در حقیقت آرمان ها، باورها و آمال مردم ایران بود.

 متفاوت بودن روزگار ما با سال های جنگ

وی با اشاره به این که فضای متفاوت روزگار فعلی ما با سال های جنگ هم از دیگر دلایلی است که باعث شده نسل فعلی اشتیاق بیشتری برای مطالعه ادبیات دفاع مقدس داشته باشد، اظهار می کند: البته این متفاوت بودن فضا به معنای منفی آن نیست؛ به بیان دیگر به این معنا نیست که تصور کنیم در روزگار بدی زندگی می کنیم و بین این زندگی و زندگی زمان جنگ دوگانگی و تضاد وجود دارد. اما به هر حال به لحاظ روحی و درونی ما با فضای آرمانی که در آن دوران تجلی یافته بود، احساس نزدیکی بیشتری می کنیم.

 جایگاه رفیع ادبیات دفاع مقدس

رضا امیرخانی نویسنده شاخص حوزه دفاع مقدس که چند کتاب پرمخاطب دراین حوزه نوشته است، جایگاه کتاب های دفاع مقدس را در کلیت ادبیات ایران جایگاهی والا و سرافرازانه توصیف می کند و می گوید: اگر بخواهیم کتاب های نوشته شده درباره دفاع مقدس را با عظمت واقعی آن جنگ بسنجیم، بی گمان به این نتیجه می رسیم که هنوز حق مطلب ادا نشده و حرف های ناگفته بسیاری باقی مانده است. با این حال به نظر من ادبیات دفاع مقدس در مقایسه با دیگر گونه های ادبی در ایران از جایگاه رفیعی برخوردار است. به ویژه این که مردم ما برای ادای تکلیف وارد جنگ شدند به همین دلیل این جنگ از نظر مردم ما مقدس است و چه کسانی که در جنگ حاضر بودند و چه کسانی که جنگ را ندیدند، علاقه مندند درباره آن بیشتر بدانند.

پاسخگویی به سوال های جدی درباره جنگ

سیدسعید موسوی یکی دیگر از نویسندگان حوزه دفاع مقدس است. او که خرمشهری است هنگام آغاز جنگ نوجوان بوده و روزهای محاصره خرمشهر را به چشم دیده است او خاطراتش را از خرمشهر در کتاب «پشت دیوارهای شهر» به رشته تحریر درآورده است. موسوی در این باره می گوید: من عقیده دارم که نسل جوان ما سوال های جدی درباره جنگ و آدم های جنگ دارد که برای یافتن پاسخ آن سوال ها، در این زمینه کتاب مطالعه می کند. علاوه بر آن جنگ دارای لایه های پنهان و حوادث پر راز و رمزی است که هر مخاطبی را ترغیب می کند به سراغ کتاب های جنگ برود. وی کتاب زندگی نامه سردار شهید نظرنژاد با عنوان «بابانظر» را یکی از آثار موفق و شاخص در حوزه ادبیات دفاع مقدس معرفی می کند و ادامه می دهد: البته علت جذابیت این کتاب شخصیت خود بابانظر است. کتاب های «دا» و «نورالدین پسر ایران» هم آثار موفقی است که بسیاری از ایرانی ها آن آثار را مطالعه کرده اند