رییس انجمن حکمت و فلسفه:
آزادی یک مفهوم ارزشمند در تفکر اسلامی است
تهران - رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران گفت: آزادی از نظر اسلام یکی از عناصر کلیدی و مهم انسانی و یک مفهوم ارزشمند در تفکر اسلامی است.
به گزارش گروه فرهنگی پایگاه خبری شهدای ایران؛ حجت الاسلام و المسلمین ˈعبدالحسین خسروپناهˈ روزیکشنبه در دور چهارم نشست دینی گفت و گو ادیان با کلیسای کاتولیک اتریش با بیان اینکه آزادی به معنی رفع موانع و ایجاد زمینه استفاده از استعدادهاست، ادامه داد: از نظر اسلام برای دستیابی به رشد و تکامل، رفع موانع معنا پیدا می کند.
رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، آزادی را یک عامل مهم برای بقای اسلام و مایه تکامل معرفت دینی برشمرد و تصریح کرد که اکنون سوال مهم این است که ملاک و معیار آزادی چیست؟
خسروپناه اضافه کرد: دیدگاه اسلام بر این است که آزادی ملاک دارد و ملاک آن به سرشت آدمی بر می گردد چرا که بشر از نظر اسلام یک حقیقت مرکب از روح و بدن است و به تعبیر دیگر دارای بعد جسمانی و بعد ملکوتی و روحانی است.
وی یادآورشد: این دو بعد انسان دارای استعدادهای بعد جسمانی و استعدادهای بعد روحانی است و عنصری که در این میان کمک می کند تا استعدادهای انسان به فعلیت تبدیل شود، همانا آزادی است.
رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با بیان اینکه اکنون این سوال مطرح است که اگر استعدادهای بعد جسمانی و استعدادهای بعد روحانی تعارض پیدا کند حق تقدم با کدام یک است؟ توضیح داد: در اسلام بعد روحانی انسان اصالت دارد بنابراین استعدادهای بعد روحانی انسان مقدم بر استعدادهای بعد جسمانی اوست.
خسروپناه با اشاره به اینکه آزادی معیار و ملاک حفظ و حراست از استعدادهای بعد روحانی انسان است، خاطرنشان کرد: این معیارها در آثار بزرگانی چون علامه طباطبایی و استاد مطهری تبیین شده که با بهره گیری از دیدگاه های این اندیشمندان می توان قلمرو انواع آزادی را از نظر حقوقی و اخلاقی از دیدگاه اسلام تشریح کرد.
وی آزادی اندیشه و تفکر را یکی از انواع آزادی ذکر کرد و گفت: آزادی اندیشه در حقیقت تلاش ذهن برای حل مسایل، یافتن گزاره های مجهول به وسیله معلومات پیشین است و هیچ حد و حدودی ندارد زیرا ˈتفکرˈ مربوط به بعد جسمانی انسان است.
رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ادامه داد: آزادی عقیده یکی دیگر از انواع آزادی است که دارای حد و حدودی است و علت مطلق نبودن آن این است که آزادی تفکر الزاما زاییده تفکر و منطق نیست و بر اساس اصل انسان شناختی حدی دارد و حد آن نیز با منطق مشخص می شود.
خسروپناه بیان داشت: از این منظر می توان از آزادی بیان اعم از آزادی گفتار، نوشتار، مطبوعات، فعالیت های اینترنتی و ماهواره ای نیز به عنوان یکی دیگر از انواع آزادی سخن گفت.
وی افزود: از نظر حقوق و اخلاق اسلامی آزادی بیان در چارچوب منطق و رعایت اخلاق مجاز است به این معنا که شخص حق ندارد به بهانه آزادی بیان، اخلاق و حقوق دیگران را نادیده بگیرد زیرا این سنخ از آزادی بیان استعدادهای شخص آزاد را در بعد جسمانی به فعلیت در می آورد.
رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، آزادی فردی و اجتماعی را دو قسم دیگر از انواع آزادی بیان کرد و یادآورشد: معمولا نظام های لیبرالیستی از آزادی فردی زیاد دم می زنند اما در واقع اینگونه نیست حال آنکه اسلام از آنجا که فرد را در جامعه مسوول دانسته و برای او اصالت قایل است آزادی فردی را نیز می پذیرد و حقوقی چون حق مشورت، انتخاب و مالکیت برای فرد قایل است.
دور چهارم نشست دینی مرکز گفت وگوی ادیان و تمدن ها با کلیسای کاتولیک اتریش با عنوان ˈدین، اخلاق و حقوقˈ با حضور اندیشمندان و مقامات فرهنگی و دینی ایران و اتریش از امروز(یکشنبه) در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی آغاز شد و اول اسفند ماه پایان می یابد.
