جنگ خاموش/ وقتی امنیت سایبری به خط مقدم امنیت ملی تبدیل می‌شود

به گزارش  شهدای ایران ،دکترسعید شهرابی فراهانی، تحلیل‌گر سیاسی، امنیتی، بین‌الملل حوزه امنیت ملی در یادداشتی نوشت: در عصر تحول دیجیتال، مفهوم جنگ دیگر صرفاً به رویارویی نظامی در میدان نبرد محدود نیست. امروزه بخش مهمی از رقابت‌ها و منازعات میان دولت‌ها و بازیگران مختلف در فضایی جریان دارد که نه صدای انفجار در آن شنیده می‌شود و نه آثار آن بلافاصله قابل مشاهده است. این میدان جدید، فضای سایبری است؛ حوزه‌ای که زیرساخت‌های حیاتی کشورها، از شبکه‌های بانکی و سامانه‌های انرژی گرفته تا ارتباطات، حمل‌ونقل و خدمات عمومی، به اهداف اصلی تهدیدات تبدیل شده‌اند.

،در روزهایی که افکار عمومی بیش از هر چیز تحولات میدانی و تنش‌های منطقه‌ای را دنبال می‌کرد، نشانه‌هایی از فشار بر برخی زیرساخت‌های بانکی کشور نیز مشاهده شد. هرچند اختلال در ارائه برخی خدمات برای مشتریان مشکلاتی ایجاد کرد، اما این رخدادها بار دیگر اهمیت امنیت سایبری و نقش آن در حفظ ثبات اقتصادی و اجتماعی را برجسته ساخت.در حملات سایبری علیه شبکه‌های مالی، هدف همیشه سرقت پول یا اطلاعات نیست. در بسیاری از موارد، مهاجمان به دنبال ایجاد اختلال در ارائه خدمات، افزایش نارضایتی عمومی، کاهش اعتماد مردم به سامانه‌های حیاتی و تحمیل هزینه‌های اقتصادی و روانی هستند. اگر شهروندان نسبت به امنیت خدمات بانکی یا پایداری زیرساخت‌های دیجیتال دچار تردید شوند، بخشی از اهداف مهاجمان بدون نیاز به خسارت مستقیم نیز محقق خواهد شد. به همین دلیل، جنگ سایبری را می‌توان جنگ علیه «اعتماد عمومی» نیز نامید.از منظر امنیت ملی، بانک‌ها تنها مراکز مالی نیستند؛ آنها بخشی از زیرساخت حیاتی هر کشور محسوب می‌شوند. گردش سرمایه، پرداخت حقوق، فعالیت کسب‌وکارها، تجارت الکترونیک و حتی بسیاری از خدمات دولتی به عملکرد پایدار شبکه بانکی وابسته است. هرگونه اختلال گسترده در این بخش می‌تواند زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ایجاد کند. از این رو، حفاظت از این زیرساخت‌ها اهمیت راهبردی دارد.در چنین شرایطی، تیم‌های فناوری اطلاعات و امنیت سایبری نخستین گروه‌هایی هستند که وارد میدان می‌شوند. برخلاف تصور عمومی، مقابله با حملات سایبری صرفاً به معنای راه‌اندازی دوباره یک سامانه نیست. کارشناسان امنیت باید منشأ حمله را شناسایی کنند، مسیرهای نفوذ را ببندند، بدافزارهای احتمالی را حذف کنند، ترافیک مخرب را از شبکه جدا سازند و در عین حال از سلامت داده‌ها و امنیت حساب‌های کاربران اطمینان حاصل کنند. به همین دلیل، گاهی محدود شدن موقت برخی خدمات یا کندی در انجام تراکنش‌ها، بخشی از فرآیند دفاع فنی برای جلوگیری از گسترش آسیب‌هاست.یکی از ویژگی‌های جنگ سایبری، نامرئی بودن بسیاری از مدافعان آن است. برخلاف نیروهای امدادی یا نظامی که حضور آنها برای جامعه قابل مشاهده است، متخصصان امنیت اطلاعات اغلب در اتاق‌های عملیات امنیت، مراکز داده و آزمایشگاه‌های تحلیل بدافزار فعالیت می‌کنند. موفقیت آنها نیز معمولاً زمانی نمود پیدا می‌کند که بحران مهار شده باشد و خدمات به وضعیت عادی بازگردد. همین موضوع باعث می‌شود نقش این نیروهای متخصص کمتر دیده شود، در حالی که مسئولیت آنها در حفظ امنیت زیرساخت‌های کشور بسیار سنگین است.با این حال، امنیت سایبری تنها مسئولیت متخصصان فناوری نیست. تجربه جهانی نشان داده است که آگاهی عمومی، اطلاع‌رسانی دقیق، مدیریت صحیح بحران و همکاری مردم نیز در کاهش آثار حملات سایبری نقش تعیین‌کننده دارد. انتشار اخبار تأییدنشده، دامن زدن به شایعات یا ایجاد فضای هراس می‌تواند همان اثری را داشته باشد که مهاجمان در پی آن هستند. از سوی دیگر، اطلاع‌رسانی شفاف و به‌موقع از سوی نهادهای مسئول می‌تواند اعتماد عمومی را حفظ کرده و از گسترش نگرانی جلوگیری کند.تحولات سال‌های اخیر نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در امنیت سایبری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای همه کشورهاست. توسعه مراکز عملیات امنیت، آموزش نیروهای متخصص، به‌روزرسانی مستمر تجهیزات و نرم‌افزارها، اجرای آزمون‌های نفوذ، ارتقای سامانه‌های پشتیبان و افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، از جمله اقداماتی است که می‌تواند تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی را افزایش دهد. در کنار این موارد، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و توسعه فناوری‌های بومی در حوزه امنیت سایبری نیز می‌تواند وابستگی به محصولات خارجی را کاهش داده و ظرفیت دفاعی کشور را تقویت کند.واقعیت این است که جنگ‌های آینده بیش از آنکه در مرزهای جغرافیایی جریان داشته باشند، در شبکه‌های ارتباطی، مراکز داده و سامانه‌های هوشمند دنبال خواهند شد. قدرت کشورها تنها با تعداد تجهیزات نظامی سنجیده نمی‌شود، بلکه میزان آمادگی آنها در حفاظت از زیرساخت‌های دیجیتال نیز به یکی از شاخص‌های اصلی قدرت ملی تبدیل شده است.آنچه از این تجربه می‌توان آموخت، ضرورت نگاه بلندمدت به امنیت سایبری است. ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی، تقویت سرمایه انسانی، توسعه فناوری‌های بومی، افزایش هماهنگی میان نهادهای مسئول و حفظ اعتماد عمومی باید به عنوان اولویت‌های دائمی مورد توجه قرار گیرد. در دنیای امروز، دفاع از امنیت ملی تنها در مرزها انجام نمی‌شود؛ بخش مهمی از آن در فضای سایبری و توسط متخصصانی رقم می‌خورد که بی‌وقفه از تداوم خدمات، امنیت اطلاعات و پایداری زیرساخت‌های کشور حفاظت می‌کنند. امنیت سایبری دیگر یک موضوع صرفاً فنی نیست، بلکه یکی از پایه‌های اصلی ثبات اقتصادی، آرامش اجتماعی و اقتدار ملی در قرن بیست‌ویکم به شمار می‌آید.بیوگرافی جامع سردار دکتر سعید شهرابی فراهانی:سردار دکتر سعید شهرابی فراهانی از چهره‌های فعال و شناخته‌شده در عرصه‌های امنیتی، راهبردی، رسانه‌ای و مطالعات ژئوپلیتیک غرب آسیا به‌شمار می‌رود که طی دو دهه اخیر در حوزه‌های جنگ شناختی، امنیت منطقه‌ای، تحلیل‌های بین‌المللی و جبهه مقاومت حضور مستمر داشته است. نام او در سال‌های اخیر بیش از گذشته در رسانه‌ها، محافل تحلیلی و برخی اندیشکده‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مطرح شده و از وی به‌عنوان یکی از نظریه‌پردازان حوزه نبرد ادراکی و جنگ ترکیبی در منطقه غرب آسیا یاد می‌شود. وی در ۳۱ خرداد ۱۳۵۸ در تهران متولد شد و اصالت خانوادگی او به منطقه تاریخی فراهان بازمی‌گردد. او در خانواده‌ای مذهبی و انقلابی رشد یافت و همین فضای تربیتی، زمینه‌ساز شکل‌گیری روحیه آرمان‌گرایی، دغدغه‌مندی سیاسی و نگاه تمدنی وی نسبت به مسائل جهان اسلام شد. برخی منابع از دوران نوجوانی او به‌عنوان دوره‌ای یاد می‌کنند که علاقه‌مندی به مباحث سیاسی، فرهنگی و انقلابی در شخصیتش تثبیت شد. سردار شهرابی فراهانی تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مدیریت ادامه داد و موفق به اخذ مدارک MBA مدیریت اجرایی، DBA مدیریت بازرگانی و دکترای مدیریت راهبردی و امنیتی شد. حوزه تخصصی مطالعات وی عمدتاً بر امنیت ملی، مدیریت بحران، جنگ شناختی، عملیات روانی، آینده‌پژوهی راهبردی و جنگ نرم متمرکز بوده است. در بسیاری از تحلیل‌های او، تلفیق نگاه مدیریتی، امنیتی و تمدنی به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی مشهود است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، وی از سال ۱۳۸۲ به‌صورت رسمی وارد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شد و در ساختارهای اطلاعاتی، امنیتی و راهبردی فعالیت خود را آغاز کرد. در برخی گزارش‌ها آمده است که او در حوزه‌های اطلاعات سپاه، جنگ نرم، عملیات سایبری و قرارگاه‌های ترکیبی امنیتی-رسانه‌ای نقش‌آفرینی داشته است. همچنین از وی به‌عنوان فردی فعال در حوزه طراحی الگوهای جنگ شناختی و مقابله با تهدیدات ترکیبی نام برده شده است. نام سردار شهرابی فراهانی طی سال‌های اخیر بیشتر با مفهوم «نبرد شناختی» و «جنگ ادراکی» پیوند خورده است. او معتقد است که جهان وارد مرحله‌ای از جنگ‌های نوین شده که در آن، رسانه، افکار عمومی، شبکه‌های اجتماعی و عملیات روانی، جایگاه تعیین‌کننده‌ای در معادلات قدرت جهانی دارند. به اعتقاد وی، جنگ آینده بیش از آنکه در میدان‌های نظامی کلاسیک رقم بخورد، در میدان ذهن‌ها، روایت‌ها و مهندسی ادراک ملت‌ها شکل خواهد گرفت. همین نگاه موجب شده که بخش مهمی از فعالیت‌های رسانه‌ای و تحلیلی او بر موضوعاتی همچون جنگ ترکیبی، امنیت شناختی، مدیریت افکار عمومی و مقابله با عملیات روانی متمرکز باشد. از سال ۱۴۰۰ به بعد، حجم گسترده‌ای از تحلیل‌ها، یادداشت‌ها، مقالات و مواضع راهبردی سردار دکتر سعید شهرابی فراهانی در رسانه‌ها و شبکه‌های مختلف منتشر شده است. طبق گزارش برخی منابع، تعداد محورهای تحلیلی و تولیدات رسانه‌ای او از مرز ۲۵۰۰ محور عبور کرده است. این تحلیل‌ها موضوعات گسترده‌ای همچون تحولات فلسطین، جنگ غزه، آینده رژیم صهیونیستی، افول هژمونی آمریکا، نظم نوین جهانی، بریکس، محور مقاومت، جنگ اوکراین، تهدیدات سایبری، امنیت منطقه‌ای و آینده غرب آسیا را شامل می‌شود. در برخی رسانه‌ها و گزارش‌های منطقه‌ای، از وی به‌عنوان «فرمانده جبهه شناختی مقاومت»، «معمار نبرد ادراکی» و «فرمانده ذهن‌ها و روایت‌ها» یاد شده است. تحلیلگران نزدیک به محور مقاومت، او را از چهره‌های فعال در طراحی مدل‌های نوین جنگ نرم و رسانه‌ای معرفی می‌کنند. همچنین برخی رسانه‌های خارجی و اندیشکده‌های غربی، در تحلیل‌های مرتبط با تحولات غرب آسیا، به نقش بازیگران حوزه جنگ شناختی و عملیات رسانه‌ای اشاره کرده‌اند و نام او در برخی از این گزارش‌ها مطرح شده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، شبکه‌هایی همچون Press TV، المیادین، RT و برخی محافل مطالعاتی منطقه‌ای، از او به‌عنوان چهره‌ای فعال در حوزه مقابله با جنگ ادراکی و عملیات روانی غرب یاد کرده‌اند. همچنین در برخی تحلیل‌های منتشرشده از سوی اندیشکده‌هایی نظیر RAND Corporation، Chatham House و Carne

gie Endowment به موضوع گسترش جنگ شناختی در غرب آسیا و نقش بازیگران غیردولتی در نبردهای ادراکی اشاره شده است. در حوزه علمی و پژوهشی نیز سردار شهرابی فراهانی از نویسندگان و تحلیلگران پرکار محسوب می‌شود.گزارش‌ها نشان می‌دهد که وی طی سال‌های اخیر صدها مقاله و یادداشت تحلیلی در حوزه‌های امنیت ملی، سیاست بین‌الملل، مطالعات ضدصهیونیستی، جنگ شناختی و آینده‌پژوهی منتشر کرده است.برخی منابع تعداد این مقالات را بیش از ۱۳۰۰، برخی بیش از ۱۸۰۰ و برخی دیگر بیش از ۲۰۰۰ مورد اعلام کرده‌اند و در تازه‌ترین برآوردها، تعداد محورهای تحلیلی وی بیش از ۲۵۰۰ عنوان ذکر شده است. شوی علاوه بر فعالیت‌های تحلیلی و رسانه‌ای، در عرصه‌های بین‌المللی نیز حضور داشته است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، او در برخی شوراها و کمیته‌های سیاست‌گذاری، روابط بین‌الملل و ساختارهای فرهنگی و ورزشی بین‌المللی عضویت داشته و در مجموعه‌هایی مرتبط با IMARO و TAFISA فعالیت کرده است. سبک تحلیل‌های سردار شهرابی فراهانی ترکیبی از نگاه ژئوپلیتیکی، امنیتی، تمدنی و رسانه‌ای است. او معتقد است که جهان در حال عبور از نظم تک‌قطبی آمریکامحور به سمت نظمی چندقطبی است و تحولات غرب آسیا بخشی از این گذار تاریخی به‌شمار می‌رود. از نگاه وی، محور مقاومت صرفاً یک ائتلاف نظامی نیست، بلکه یک جریان تمدنی و هویتی در برابر پروژه سلطه جهانی محسوب می‌شود. این رویکرد در بخش مهمی از مواضع و سخنرانی‌های او دیده می‌شود. همچنین در برخی گزارش‌های داخلی، از حضور او در نشست‌ها، همایش‌ها و مجامع تخصصی مرتبط با امنیت منطقه‌ای، جنگ شناختی، مقاومت اسلامی و آینده تحولات بین‌المللی یاد شده است. رسانه‌هایی مانند خبرگزاری مهر نیز در برخی اخبار، به مسئولیت‌ها و فعالیت‌های اجرایی و فرهنگی مرتبط با او اشاره کرده‌اند. امروز نام سردار دکتر سعید شهرابی فراهانی در میان فعالان حوزه مقاومت، جنگ شناختی و مطالعات ژئوپلیتیک غرب آسیا شناخته شده و بسیاری از تحلیل‌های او در رسانه‌ها، خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا می‌کند. استمرار فعالیت‌های رسانه‌ای، حجم بالای تولید محتوای تحلیلی، نگاه راهبردی و تمرکز بر نبرد ادراکی و تمدنی، از مهم‌ترین ویژگی‌های حرفه‌ای و فکری او به‌شمار می‌رود.منابع داخلی و خارجی:mehrnews.com⁠presstv.ir⁠almayadeen.net⁠arabic.rt.com⁠bbc.com⁠theguardian.com⁠rand.org⁠chathamhouse.org⁠carnegieendowment.org⁠inss.org.il⁠imaro.org⁠