از صدام تا ترامپ و نتانیاهو؛ چرا دانشگاهها را بمباران میکنند؟
دانشجویان کشورمان در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران نقشی فراتر از تصور متعارف ایفا کردند. آنها نه فقط در جبهههای نبرد حاضر بودند، بلکه معادلهای پیچیده را مدیریت میکردند: حفظ پویایی علمی کشور در عین تأمین نیروی انسانی جبههها.
شهدای ایران:در دوران دفاع مقدس، بسیاری از جوانان، زندگی دوگانهای را تجربه میکردند. همزمان تحصیل، به عنوان داوطلب ثبتنام کرده و در طول هفت سال، تدریس را با آموزشهای نظامی و اعزام به جبهه تلفیق میکردند.
نسل دانشجویان جنگ، که برخی از آنان اکنون در قامت اساتید دانشگاه، فرماندهان نظامی یا مقامات سیاسی حضور دارند، تجربهای زیسته از «همزمانی سنگر علم و سنگر نبرد» را با خود حمل میکنند. این تجربه، چه از منظر تأیید و چه از منظر نقد، بخشی جداییناپذیر از حافظه تاریخی ایران معاصر است.
بمباران دانشگاههای ایران توسط آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ اخیر در نگاه اول یادآور حملات مشابه رژیم بعث عراق به مراکز آموزشی ایران در دهه ۱۳۶۰ است. اما این دو رویداد، با وجود شباهت ظاهری، از نظر هدف راهبردی، چارچوب حقوقی و پیامدهای ژئوپلیتیکی تفاوتهایی دارند.
در جنگ عراق علیه ایران، صدام با حمایت گسترده مالی و تسلیحاتی غرب و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، به ایران حمله کرد. بمباران شهرها و از جمله دانشگاهها، عمدتاً در جریان «جنگ شهرها» و با هدف شکستن روحیه ملی و ایجاد وحشت در میان غیرنظامیان صورت میگرفت. از سوی دیگر به دنبال فلج کردن سیستم آموزشی برای نسلها بود.
چند دانشگاه کشورمان بارها مورد حمله هوایی قرار گرفتند. با این حال، ایران با تکیه بر نیروی انسانی عظیم و توان داخلی، نهتنها جنگ را اداره کرد، بلکه در همان سالها پیشرفتهای چشمگیری در صنایع نظامیاز جمله موشکی به دست آورد .
آمریکا و اسرائیل مدعی هستند که دانشگاههای ایران با صنایع نظامی مرتبط هستند اما اگر همین منطق در مورد آمریکا و اسرائیل اعمال شود، دانشگاههایی مانند امآیتی (MIT) ، دانشگاه جانز هاپکینز و حتی تخنیون (اسرائیل) که مستقیماً با وزارت دفاع قرارداد دارند، مشروعیت خود را از دست میدهند .
این تناقض نشان میدهد که بحث اصلی بر سر «ارتباط نظامی» نیست، بلکه بر سر «حق حاکمیت ایران برای دستیابی به فناوریهای پیشرفته بهطور مستقل» است. به عبارت دیگر، هدف از بین بردن «قابلیت بومی» است، صرفنظر از اینکه این قابلیت نظامی باشد یا غیرنظامی.
*منبع:ایسنا
