آزادسازی مهران بزرگترین دستاورد عملیات غرورآفرین کربلای یک

به گزارش شهدای ایران، در نقطه ایثار که در هشت کیلومتری شهر مهران واقع است می‌توان دشت‌های بزرگ مهران را دید که روزگاری شاهد نبردهای مهم دفاع مقدس بودند. در بدو ورود به این قطعه بهشت عکس و نام عزیزانی نوشته شده است که در این نقطه در نبردی نابرابر رخت شهادت پوشیده‌اند.

ارتفاعات قلاویزان که در جنوب غربی شهر مهران واقع شده است. منطقه‌ای ناهموار و شبه کوهستانی است که پس از کوه " چکه موسی" ، با طول تقریبی 22 کیلومتر در امتداد یال‌های دامنه غربی «کبیرکوه» از سمت شرق به غرب کشیده شده است.

بلندترین نقطه قلاویزان قله 265 است که در خاک ایران قرار دارد. در خاک عراق نیز قله 223 در نزدیکی فرو رفتگی خط مرزی جنوب مهران ( شیارمیگ سوخته) واقع شده است. سایر بلندی‌های مهم قلاویزان «تپه‌های 254 ، 244 ، 249 ، 225 و 175 » هستند که به صورت نواری هلالی شکل از جنوب شرق تا جنوب غرب مهران گسترش یافته‌اند.

این منطقه با وجود پستی و بلندی‌های تپه ماهوری شکل، از موقعیت مهم نظامی برخوردار است به طوری که با استقرار بر روی بلندی‌های اصلی آن، کیلومترها دشت، آبادی و شهرهای پیرامونی مانند مهران،زرباطیه و بدره عراق در سیطره دید قرار می‌گیرد.

به دنبال عملیات غافلگیرکننده والفجر 8 و تصرف شهر فاو توسط رزمندگان اسلام و به هم خوردن توازن سیاسی ـ نظامی به نفع جمهوری اسلامی، رژیم عراق شیوه ای جدید برگزید و درصدد فعال شدن در جبهه زمینی و موضع تهاجمی برآمد که این استراتژی را بعد از اشغال مهران، به استراتژی دفاع متحرک نامگذاری کرد.

در ادامه استراتژی دفاع متحرک، ارتش عراق ساعت یک بامداد 27 اردیبهشت 65 ، در منطقه مهران دست به تهاجم زد و شهر و حومه آن و برخی از ارتفاعات منطقه مهران را تصرف کرد.

به دلیل اهمیت این عملیات، نیروهای بعثی از توان نظامی بالایی برای پیروزی در این عملیات استفاده کرد.

پس از اشغال مهران، استحکامات و موانع متعددی توسط دشمن ایجاد شد.

در محور شمالی (جاده ایلام – مهران و باغ کشاورزی) هفت ردیف مین همراه با کانال و بیش از پنج ردیف سیم خاردار رشته ای وجود داشت.

در محور میانی (حد فاصل رودخانه گاوی و جاده دهلران – مهران) به لحاظ کوهستانی بودن منطقه، استحکامات نسبتاً ضعیف بود.

در محور جنوبی (ارتفاعات قلاویزان) سنگرهای کمین و در بعضی شیارها، یک ردیف سیم خاردار و مین وجود داشت.

بگفته سردار کاکی فرمانده سپاه امیرالمومنین استان ایلام، عراق با اشغال مهران تبلیغات روانی گسترده ای را آغاز کرد تا با این شگرد بتواند شکست نیروهایش در فاو را جبران کند.

در واقع این اقدام بیشتر با هدف بازسازى روحیه شکست خورده ارتش عراق و جلوگیرى از اجراى عملیات بعدى جمهورى اسلامى به عمل آمد.

علاوه بر این، تبلیغات سیاسى براى پیروزى در مهران از نظر تحت الشعاع قرار دادن عملیات فاو در محیط خارجى نیز مورد توجه تصمیم گیرندگان حکومت عراق بود.

با توجه به اهمیت این موضوع برنامه ریزی خاصی برای آزاد سازی مهران از دست نیروهای بعثی آغاز شد و طراحی عملیات کربلای یک آغاز شد.

مرحله اول عملیات کربلای یک در ساعت 22:30 روز 9 تیر 65 با رمز یا ابا الفضل العباس، ادرکنی؛ آغاز شد و نیروهای خودی در اغلب محورها خطوط دشمن را شکسته و تا قبل از روشنایی صبح ضمن انهدام بیش از 10 گردان پیاده عراق، اهداف مرحله اول و قسمتی از مرحله دوم عملیات را به تصرف درآوردند.

این عملیات در روزهای بعدی هم ادامه پیدا کرد تا اینکه در روز پنجم، ارتفاع 210 مجددا به تصرف رزمندگان اسلام درآمد و در سحرگاه روز ششم نیز رزمندگان در مرحله پنجم عملیات با حمله به ارتفاع 223، ضمن تامین اهداف تعیین شده، قرارگاه تاکتیکی لشکر 17 زرهی عراق را به تصرف درآوردند در تاریخ 18 تیر 65 ، علاوه بر تصرف باقی مانده یال های غربی ارتفاع 223، قرارگاه تاکتیکی تیپ 24 مکانیزه عراق منهدم و فرمانده آن به همراه تعدادی دیگر اسیر شد.

طی این عملیات، منطقه ای به وسعت 175 کیلومتر مربع از خاک ایران و نیز عراق شامل شهر مهران و روستاهای اطراف آن، جاده دهلران ـ مهران ـ ایلام، ارتفاعات حساس و سرکوب قلاویزان و حمرین و نیز 2 پاسگاه مرزی آزاد شد.

همچنین عقبه های دشمن از جمله شهرهای بدره و زرباطیه در دید و تیر قوای خودی قرار گرفت. در این عملیات، 1210 نفر از نیروهای دشمن اسیر شدند.