محورهای اختلافی ایران و ۱+۵ چیست؟

با ادامه ماراتن چانه‌زنی هسته‌ای در وین، هر چند که از اختلافات در زمینه‌های فنی و سیاسی در زمینه نگارش متن توافق کاسته شده، اما طرفین همچنان در سه موضوع اساسی اختلاف‌نظر دارند.

کد خبر: ۸۱۶۰۹

تاریخ: ۱۱ تير ۱۳۹۴ - ۲۰:۲۲

به گزارش شهدای ایران،مذاکرات ایران و گروه 1+5 دو روز پس از ضرب‌الاجل آخر ژوئن و در وقت اضافه دنبال می‌شوند. شهر موسیقی اروپا اگر چه امروز صبح آرامی را داشت، اما با گذشت کمتر از یکی دو ساعت این شهر شاهد ترافیک حضور مقامات ارشد اکثر کشورهای حاضر در مذاکرات بود.

وزیر خارجه انگلیس امروز به محض ورود و در مقابل هتل پله کوبورگ گفت که توافق نهایی حاصل نشده اما حضورش در وین برای "حفظ ضرباهنگ" توافق در مذاکرات است.

"محمد جواد ظریف"، وزیر امور خارجه ایران امروز وزیر خارجه آلمان، انگلیس و چین دیدار کرد و قرار است در ادامه کار با فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، وزیر امور خارجه فرانسه و همچنین آمریکا دیدار کند.

خانم موگرینی هم که امروز به وین آمده است، در ابتدای ورود به خبرنگاران گفت که مذاکرات رو به جلو حرکت می‌کند، اما باب برخی موضوعات برای بحث همچنان باز است و قرار است این موضوعات امروز بررسی شوند.

رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین سفر یوکیا آمانو، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران را نیز بسیار مهم ارزیابی کرد.
وزیر خارجه چین هم که به همراه نخست وزیر کشورش به فرانسه آمده بود، در حالی که وین را در نزدیکی خود می دید، امروز بعد از ظهر به جمع وزرای مذاکره کننده در هتل پله کوبورگ پیوست.

او احتمال رسیدن به توافق را بالا دانست، اما گفت که طرف‌ها باید از خود تلاش‌های مثبت نشان دهند.

اما به گفته مجد تخت روانچی، معاون وزیر خارجه ایران قرار است دیدار امروز در وین دوجانبه بوده و نشستی جمعی بین ایران و گروه 1+5 برگزار نخواهد شد.

هر چند جزئیات دیدارهای امروز منتشر نشده است، مذاکرات در وین علاوه بر پیشرفت‌های اندکی که دو طرف از آن سخن می‌گویند، همچنان با اختلافات در موضوعاتی اساسی مواجه است که دو طرف باید درباره آنها به جمع‌بندی مشخصی برسند.

آقای روانچی امروز صبح به خبرنگاران گفت: موضوعاتی کلیدی هستند که رسیدگی در سطوح بالاتر را لازم دارند. اینها مسائلی هستند که قاعدتاً نمی‌تواند در سطح کارشناسی و معاونین به نتیجه برسد.

به گفته روانچی، قرار است وزرای خارجه امروز وین را ترک کنند و تاریخ بعدی بازگشت آنها به وین هنوز مشخص نیست. البته معاون وزیر خارجه ایران مشخص نکرد که دقیقا کدام وزرا خواهند و کدام وزرا در وین خواهند ماند.

مقامات دو طرف درباره جزئیات اختلافات اظهار نظری نکرده‌اند، اما بر اساس پیگیری‌های خبرنگار اعزامی خبرگزاری تسنیم به وین از برخی منابع، به نظر می‌رسد که سه محور اصلی همچنان جزو اختلافات اساسی در مذاکرات هستند. یکی از محورهای اختلافی، سازوکار برداشته شدن تحریم‌ها به خصوص اصل بازگشت‌ناپذیری آنهاست.

محور دوم اختلافات مربوط به دوره زمانی می‌شود باید برخی محدودیت‌ها برای برنامه هسته‌ای ایران در نظر گرفته شوند. در این موضوع اختلاف دیدگاه طرف ایرانی و غربی در برداشتی است که از گفتگوهای لوزان وجود دارد.

طرف غربی تلاش دارد تا بیانیه لوزان را با قرائت خود یک توافق الزام‌آور نشان دهد، و بر همین اساس صحبت از محدودیت‌های 10 تا 12 ساله می‌کند اما طرف ایرانی تاکید دارد که در لوزان راه‌حل‌ها مورد بررسی قرار گرفته و هیچ تعهد الزام‌آوری وجود نداشته است؛ ضمن اینکه ایران معتقد است که محدودیت‌های بلند مدت را به هیچ وجه نخواهد پذیرفت. موضوع سوم اختلافات در مذاکرات مربوط به ابعاد نظامی احتمالی با همان پی‌ام‌دی است که در همین چارچوب موضوع دسترسی‌ها و بازرسی‌ها و نقش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مطرح می شود.

به نظر می‌رسد که این محور از اختلاف فعلا در تهران در دیدارهای آمانو با مقامات ارشد ایران در حال بررسی است. برای همین است که خانم موگرینی سفر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران را "بسیار مهم" ارزیابی می‌کند.

مکانیزم برداشته شدن تحریم‌ها، در کنار برگشت‌ناپذیری آ‌نها و همچنین هم‌وزن‌سازی و همزمان‌سازی اقدامات طرفین علاوه بر بحث درباره طول دوره توافق در اصل همان مباحثی هستند که خانم موگرینی از آنها تحت عنوان " برخی موضوعات سیاسی" یاد می‌کند که قرار است امروز در وین با حضور وزرا مورد بررسی قرار گیرند.
با این وجود هرچند برخی معتقدند که در این دور از مذاکرات، آنچه که می‌تواند یک شگفتی باشد عدم توافق است و نه خود توافق، اما نگاهی واقع بینانه حاکی از این است که در این زمینه نباید عجولانه قضاوت کرد و باید تا لحظه آخر منتظر ماند تا دید آیا دو طرف در موضوعات اساسی باقیمانده به توافق می‌رسند یا نه.
*تسنیم