تهدید رسانه پشت تریبون جایزه پروین اعتصامی

معاون فرهنگی وزیر ارشاد گفت: ادبیات ایران در حال زنانه‌تر شدن است و این اتفاقی است که هم در حوزه داستان و هم در حوزه شعر قابل شهود است.

کد خبر: ۷۹۵۴۵

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۸:۴۰

به گزارش شهدای ایران به نقل از فارس، آئین اختتامیه ششمین جایزه پروین اعتصامی عصر دیروز سه شنبه 26 خردادماه در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و معماری با حضور حضور سید عباس صالحی معاون فرهنگی ارشاد و مولاوردی معاون رئیس جمهور در امور زنان و مهدی قزلی مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی برگزار شد.

* تعبیر یک مدیر فرهنگی از سرقت غیر مجاز!

بر اساس این گزارش، مهدی قزلی مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی در ابتدای این برنامه با اشاره به انتشار خبر برگزیده‌های این جایزه در خبرگزاری فارس، در اقدامی نامتعارف پشت تریبون این مراسم به انتقاد از این خبرگزاری پرداخت و با عبارات غیر فرهنگی عنوان کرد: انتشار خبر سبقت غیرمجاز بوده و این رسانه‌ها احترام به جریان ادبی و شان جایزه پروین و جلال آل احمد را مراعات نمی‌کنند.

وی این بار انتشار این خبر را قابل چشم پوشی برشمرد اما برای بار دیگر هشدار داد و پیرامون حضور حجت‌الاسلام مهدوی راد ادامه داد: دوست داشتیم امروز در خدمت آقای مهدوی راد هم می‌بودیم اما ایشان به دلیل کمر درد در منزل چند روزی است بستری هستند و این موضوع فرصت حضور ایشان در این مراسم را فراهم نکرد.

* آمار معاون فرهنگی وزارت ارشاد و نسبت شعر میان زنان و مردان

در ادامه این مراسم سید عباس صالحی معاون فرهنگی وزیر ارشاد ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دفاع مقدس و شهدایی که به گفته او امروز در فضای این شهر تشییع شدند اظهار داشت: این شهدا گرچه دست بسته بودند اما بال‌های گشوده‌ای به سمت تاریخ و ملکوت داشتند.

معاون فرهنگی وزیر ارشاد جایزه پروین را فرصتی دوگانه دانست که از یک سو برای شناخت بیشتر پروین شاعره‌ای که نقطه عطفی در ادبیات ایران بود باید مورد توجه قرار گیرد چرا که در عمر کوتاه خود خلاق اتفاقات بزرگ بود و از سوی دیگر آن را از شگفتی‌های دوران ما دانست .

وی در ادامه سخنانش به دو زن شهره در ادبیات به نام‌های فروغ و پوین با سن‌های 32 و 35 سال اشاره کرد و افزود: پروین و فروغ دو شاعر زن عمری کوتاه داشتند اما موثر بودند. یکی در 32 سالگی و دیگری در 35 سالگی دار فانی را وداع گفت اما هر دو نشان دادند که عمر به اندازه شناسنامه نیست. پروین فرصت‌های بسیاری را برای اندیشیدن به آموزه‌های اخلاقی ایجاد کرد و هنوز هم آموزه‌های بسیاری را در فرم و مضمون می‌دهد.

معاون فرهنگی وزارت ارشاد با اشاره به فرصت دیگری که جایزه پروین اعتصامی ایجاد می‌کند، گفت: این جایزه همچنین فرصتی است برای پایش ادبیات زنانه ایران. ادبیاتی که روز به روز خلاقانه‌تر می‌شود. سال 93، زنان خلاق حوزه کتاب و نشر در بخش شعر و داستان با مردان نسبتی برابر داشتند آمارهای خانه کتاب نشان می‌دهد که در سال گذشته 1738 داستان‌نویس مرد و 1648 داستان‌نویس زن داشته‌ایم. در حوزه شعر نیز 1312 شاعر زن و 2859 شاعر مرد داشتیم. آمار نویسندگان زن نسبت به مرد در حوزه داستان تقریبا برابر شده و در حوزه شعر نصف مردان است.

صالحی به فاصله‌ سال‌های 1310 تا 1339، اشاره کرد و آمار را اینگونه عنوان کرد که، 270 مرد داستان‌نویس و 15 زن داستان‌نویس داشته‌ایم که نشاندهنده 18 برابری بودن تعداد مردان نسبت به زنان در حوزه داستان است. همچنین در سال‌های 1340 تا 1349، 130 مرد داستان‌نویس و 25 زن داستان‌نویس داشتیم که نسبتی 5 برابری را نشان می‌دهد. بر اساس خانه کتاب همچنین در سال 63، 241 مرد مولف داستان‌ و 28 زن مولف داستان یعنی نسبتی 10 برابری داشتیم در حوزه شعر نیز 353 مرد شاعر و 12 زن شاعر، یعنی نسبتی 30 برابری. در سال 73، 334 مرد داستان‌نویس و 95 زن داستان‌نویس، یعنی نسبتی 4 برابری. همچنین 467 مرد شاعر و 55 زن شاعر، یعنی نسبتی 9 برابری داشته‌ایم. در سال 83، 885 مولف داستان‌نویس مرد و 564 داستان‌نویس زن داشتیم که نسبتی کمتر از 2 برابری را نشان می‌دهد. همچنین در حوزه شعر 1722 مرد و 496 شاعر زن و نسبتی 3 برابری را شاهد هستیم.

وی گفت: این آمارها در کنار آمار سال 93 نشان می‌دهد ادبیات ایران در حال زنانه‌تر شدن است و این اتفاقی است که در حوزه ادبیات هم در داستان و هم در شعر قابل مشاهده است. نسبت‌های 18 برابری و 30 برابری در هم ریخته و ما به طرف رفع فاصله‌ها در حوزه خلق ادبیات در حال حرکت هستیم. اینکه چرا چنین شده است می‌توان مفصل توضیح داد اما باید گفت تبلور روح خلاقانه زنان ایران در حوزه قصه و شعر که در درازای تاریخ ما در بخش پوشیده‌ای حضور داشته امروز به صورت مکشوف نمایان شده است. زنان ما در گذشته تاریخ در محافل کوچک قصه می‌گفتند آن هم بی‌نام و نشان اما امروز این قصه‌ها نام و نشان یافته است.

این مقام مسئول در وزارت ارشاد گفت: جایزه ادبی پروین اعتصامی در هفتمین و هشتمین دوره خلاقانه‌تر و پربارتر برگزار شود.

* مولاوردی: پروین اعتصامی هنوز برای ما ناشناخته است

شهیندخت مولاوردی معاون رئیس جمهور در امور زنان نیز در سخنانی گفت: برای اعتبارسنجی رشد و اعتلای خلاقیت‌ها و آفرینش‌های ادبی، ترویج و تقویت زبان فارسی در جهان اسلام، معرفی چهره‌های شاخص زبان فارسی و به بهانه گرامیداشت و بزرگداشت مقام و شخصیت والای پروین اعتصامی جایزه ادبی پروین اهدا می‌شود اما سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا به سراغ این شخصیت رفته‌ایم؟ دلیل و علت این اعتبار چیست؟

وی با بیان اینکه پروین اعتصامی تربیت شده پدری دانشمند و ادیب بود که با کتاب تربیت نسوان اعتقاد خود را به تربیت دختران نشان داده است ابراز داشت: وی آرزو کرد که با تربیت نسوان اصلاحات مهم اجتماعی در تهران مهیا شود. این اندازه از بلوغ فکری برای پروین جوان مایه تحسین است و افسوس که ستاره عمر پروین در آسمان خرد و اجتماعش زود خاموش شد. مرگ زودهنگام پروین فرصت نداد دیوان اشعارش مفصل‌تر شود اما همان مقدار هم روح اخلاق‌گرا، مضامین و زبان سعدی‌وار او را برای همگان روشن ساخت. به‌گونه‌ای که تا امروز که بیش از سال‌ها از مرگ او می‌گذرد دیوان او را دیوان خوبی و پاکی نام نهاده‌اند.

معاون رئیس جمهور در امور زنان به استفاده پروین از واژه پیرزن و برخی دیگر واژه‌ها اشاره کرد و ادامه داد:  کار ارزشمند پروین در انتخاب زبان منازعه در اشعارش نیز نشان از دغدغه او در بهبود جامعه‌اش دارد او با دفاع از محرومان جامعه راوی اشعاری می‌شود که در آنها پیرزن مظهر فکر و اندیشه است نه ناتوانی و فرتوتی. شعر پروین بازتاب زن ایرانی است زنی که به قول سایه شعر فارسی هوشنگ ابتهاج اولا بی‌موقع فوت کرد و دوما شعرش مصادف با بوجود آمدن شعر نو شد و درک نشد.

وی شعر پروین اعتصامی را نمونه نوگرایی و توانمندی‌های زنانه تا سرحد اجتماعی دانست و گفت: پروین را باید در شرایط زمانی خود مطالعه کرد. وی در زمانه‌ای رشد کرد که حاکمیت استبداد و قدرت علم و دانش در او نمایان بود. پروین صاحب سبک و زبان ویژه خود است اما هنوز آنگونه که شایسته است به او و آثارش نپرداخته‌ایم.

مولاوردی در پایان پروین اعتصامی را هنوز ناشناخته دانست و گفت: من برای زنان شعار، نویسنده و محقق سرزمینم چنین درخششی را آرزومند هستم.

در این مراسم از چهرزاد بهار فرزند ملک‌الشعرای بهار  نیز تقدیر شد.

او در سخنانی گفت: شادمانم که به چنین جمعی دعوت شده‌ام که به نام یکی از نامورترین زنان ایرانی برپا شده است و در دیباچه دیوان او پدرم مقدمه‌ای نوشته است.

* بوسیدن دست مادرانی که فرزندانشان را با دسته بسته تحویل گرفتند

در بخش نمایشنامه این جشنواره از کتاب «انگردبرمن با بوی قورمه سبزی» اثر هاله مشتاقی‌نیا تقدیر شد که وی این جایزه را به مادر خود تقدیم کرد و ضمن اشاره به ورود زیبای شهدا پس از 30 سال به کشور گفت:در مورد این شهدا حتما در آینده خواهم نوشت چرا که ما مدیون این عزیزان هستیم، می‌بوسم دست مادرانی که فرزندانشان را با دست بسته تحویل گرفتند.

* تقدیر از یک پروین پژوه

روح‌انگیز کراچی از پروین‌پژوهانی بود که در این مراسم تقدیر شد و لو یادبود به وی اهدا شد، اما در ادامه تقدیری دیگری نیز از این محقق با اهدای عکس‌ یادگاری انجام پذیرفت و از وی خواسته شد مقابل دوربین‌ها بایستد تا این لحظه ثبت شود.

این محقق پس از دریافت جایزه خود گفت: از برگزار کنندگان این جایزه که عشق به ادبیات زنان را بی‌ارزش تلقی نکردند سپاسگزارم و آرزو می‌کنم در حمایت از زنان موفق باشند. این جایزه تنها به من تعلق ندارد بلکه به تمام زنانی که در طول تاریخ ایران به رغم محدودیت‌ها به زبان فارسی شعر گفته و اندیشه خود را به ثبت رساندند تعلق دارد.

در این مراسم از چهرزاد بهار (فرزند ملک شعرا بهار)، توسط معاون فرهنگی وزیر ارشاد با اهدای لوح تقدیر تجلیل به عمل آمد.

* شعری در استقبال از شهدای غواص

پونه نیکوی در این مراسم شعری را که برای 175 شهید غواص سروده بود قرائت کرد و گفت: امروز روز عجیبی بود استقبال عظیم از شهدا و تقدیر از کتاب من هر دو در یک تاریخ رخ داد.

کفر بر طبل جنگ کوبید و خنجری وقف چکمه‌لیسان کرد
صد و هفتاد وپنج دریا را لاجرم طعمه‌ بیابان کرد

جنگ از آغوش مادران وطن، شور شیدایی و جنون آموخت
گرچه افتاده بود مشکل‌ها، هر چه را بود عشق آسان کرد

بیست و نه سال داغ در به دری، آه شاید که نامه‌ای، خبری
بیست و نه سال انتظار و سکوت خانه را همچو بیت‌الاحزان کرد

مثل یک‌بمب منفجر می‌شد خبری در رسانه‌های جهان
"صد و هفتاد و پنج‌بار امروز قلب یک رودخانه طغیان کرد"

خبری پخش شد دهان به دهان، کمر روزنامه‌ها تا خورد
تیتر روزنامه‌های دنیا را خبری تلخ تیرباران کرد

صد و هفتاد و پنج دریا را می‌شود دست‌بسته پنهان کرد
صدوهفتاد و پنج مادر را می‌شود سال‌ها پریشان کرد

می‌شود سال‌ها بدون هوا زندگی‌ کرد در دل یک‌رود
می‌شود دست بسته جنگید و می‌شود دست بسته طوفان کرد

سنگری ساختند در گودال زیر امواج نیلی مجنون
آخرین اشک آخرین غواص، قلب نیزار را مسلمان کرد

مجری بیست و سی! تصور کن، خبری را که خوانده‌ای با بغض
ما به رزمنده‌ها بدهکاریم کاش می‌شد نمرد و جبران کرد

دسته دسته کبوتر آوردند با پر و بال بسته آوردند
باز شد راه اشک و می‌رفتند، عشق بارید و راه‌بندان کرد

در پی مذاکرات بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان و معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، این معاونت رسماً در برپایی ششمین دورهٔ جایزهٔ پروین اعتصامی مشارکت داشت.

در پایان این مراسم همه برگزیدگان با داوران جایزه عکس یادگاری گرفتند.