انفجار و درگیری در ‌آستانه انتخابات ترکیه

در حالی‌که بیشتر شهرهای ترکیه خود را آماده برگزاری انتخابات سرنوشت‌ساز پارلمانی امروز ( یکشنبه ) می‌کنند، شهر دیاربکر در شرق این کشور طی چند روز گذشته شاهد درگیری و انفجارهای متعدد بود.

کد خبر: ۷۸۲۵۵

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۸:۲۹

به گزارش شهدای ایران،ماجرا از آنجا آغاز شد که روز جمعه دو انفجار پیاپی در تجمع کردهای حامی حزب دموکراتیک خلق ها که حزب اپوزیسیون محسوب می شود، رخ داد؛ بر اثر این انفجارها چهار نفر کشته و نزدیک به 200 نفر دیگر زخمی شدند.

مقامات دولتی می گویند علت این انفجارها نقص در یک مرکز تقویت برق در شهر دیاربکر بوده است. اما شاهدان و خبرنگاران حاضر در صحنه روایت دیگری دارند. یک عکاس انگلیسی که خود در محل حادثه حضور داشت به رویترز گفت این دو انفجار به فاصله پنج دقیقه در میان تجمع کردها رخ داد، پس از آن پلیس با شلیک گاز اشک آور با افرادی درگیر شد که از محل حادثه می گریختند یا قصد کمک به آسیب دیدگان را داشتند.

این اتفاقات و حوادث موجب شد روز گذشته شهر دیاربکر به صحنه اعتراضات علیه دولت ترکیه و حزب حاکم این کشور تبدیل شود. در همین راستا اعلام شد هزاران نفر از اعضای گروه های جامعه مدنی در استان دیاربکر اقدام به برگزاری تظاهرات کردند. معترضان، راهپیمایی خود را از میدان « AZC» آغاز کرده سپس به سمت میدان «ایستایسون»، محل انفجار، حرکت کردند و گل هایی را در منطقه حادثه قرار دادند. انفجارها و اعتراضات در این شهر، واکنش مقامات ترکیه را نیز به همراه داشت.

در همین زمینه، احمد داوود اوغلو، نخست وزیر ترکیه با دعوت از همه مردم برای حفظ آرامش افزود: هدف عوامل انفجار، به خطر انداختن امنیت کشور در آستانه انتخابات بوده است. از این رو دولت برای تامین امنیت انتخابات در همه مناطق کشور تدابیر امنیتی به اجرا گذاشته است. صلاح الدین دمیرتاش، رئیس حزب دموکراتیک خلق های ترکیه نیز ضمن دعوت از حامیان خود به آرامش، گفت: ما علت انفجار را نمی دانیم. رخ دادن این حادثه در نزدیکی انتخابات تحریک کننده است.

انتخاب مرگ و زندگی برای اردوغان

این انتخابات از این جهت اهمیت بالایی دارد که نتایج آن یا باعث قدرت گیری دوباره اردوغان می شود یا خط بطلانی بر تمام آرزوهای او خواهد کشید. اردوغان و حزب حاکم عدالت و توسعه که بیش از یک دهه است قدرت را در دست دارد، به دنبال کسب اکثریت کرسی های مجلس است. این حزب هم اکنون 312 کرسی در اختیار دارد و در جریان انتخابات پیشین در سال 2011 توانست 49 درصد از رای ها را به دست آورد. آنها به دنبال این هستند که با کسب 330 کرسی پارلمان، قانون اساسی را اصلاح کرده و راه را برای اجرای سیستم ریاست جمهوری باز کنند. قانون اساسی کنونی دو سال پس از روی کار آمدن ارتش در جریان کودتای 1980 تدوین شد و از آن زمان تاکنون اصلاحات فراوانی در آن صورت گرفته است. با وجود تمام این اصلاحات پست ریاست جمهوری همچنان یک مقام تشریفاتی است.

از زمان روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در سال 2002، رهبران و اعضای این حزب نگرانی چندانی برای پیروزی در انتخابات نداشتند. زیرا در چند انتخابات گذشته، تنها دو حزب «جمهوریخواه خلق» و حزب «جنبش ناسیونالیست» به عنوان رقبای اصلی حزب حاکم بودند که موفقیت شان تنها به کسب چند کرسی مجلس محدود می شد. امسال اما ورود یک حزب دیگر به عرصه انتخابات، چالشی جدی را برای دولت وابسته به حزب عدالت و توسعه به وجود آورده است. حزب دموکراتیک خلق های ترکیه با رهبری صلاح الدین دمیرتاش امیدوار است بتواند 10 درصد رای لازم برای ورود به پارلمان را به دست آورد. اگر این اتفاق بیفتد، این حزب حامی کردها خواهد توانست دست کم 50 تا 60 کرسی را از حزب حاکم بگیرد و دولت احمد داوود اوغلو، نخست وزیر ترکیه را وادار به ائتلاف با یکی از احزاب مخالف کند. در این صورت نه تنها خواسته اردوغان برای پیاده کردن نظام ریاست جمهوری محقق نمی شود، بلکه حزب عدالت و توسعه برای انجام دیگر پروژه های خود در آینده نیز با مشکل رو به رو می شود.

در این میان مخالفان نگران این هستند که مقامات دولتی سعی در مهندسی انتخابات داشته باشند. به همین دلیل، احزاب اصلی مخالف به نمایندگان خود آموزش داده اند تا بدقت روند برگزاری انتخابات در پای صندوق ها را زیر نظر داشته باشند. سال گذشته مخالفان در انتخابات شهرداری های ترکیه شاهد چنین وضعی بودند. در برخی شهرها از جمله آنکارا، در حالی که نامزدهای مخالف تا آخرین لحظات پیش بودند، ناگهان نامزدهای حزب حاکم پیروز اعلام شدند.

در این میان برخی منابع خبری از روش های عجیب حزب حاکم برای تبلیغات گزارش داده اند. بر همین اساس روزنامه تودی زمان گزارش داد موبایل های لوکسی با تعداد محدود وارد بازار شده که تصاویر اردوغان با طلای 24 عیار و تکه هایی از جواهر در پشت آن حک شده است. هزینه هر کدام از این گوشی ها، حدود 20 هزار دلار اعلام شده است.

شواهد و قرائن نشان می دهد ترکیه روزهای سرنوشت سازی را پیش رو دارد. تصمیم گیرندگان در آنکارا مجموعه ای از منافع و اولویت ها را مدنظر خود دارند و اصلا دوست ندارند همه آنها را به خطر بیندازند. عزم جدی آنها برای گام برداشتن در این مسیر نشان می دهد که چرا ترکیه امروز دچار چنین سیاست خودمحوری شده است. با این حال، هنوز برخی امیدوارند روز دوشنبه فضای جدیدی بر ترکیه حکمفرما باشد و اتفاقات و حوادث به سمت خواسته های ذهن اردوغان نرود.

انتخابات ترکیه در آمار

جمعیت ترکیه: 76 میلیون نفر

تعداد واجدان شرایط رای دادن: 47 میلیون نفر

تعداد احزاب: 20 حزب

احزاب شاخص: حزب عدالت و توسعه – حزب جمهوریخواه خلق - حزب جنبش ناسیونالیست و حزب دموکراتیک خلق ها

تعداد شخصیت های مستقل: 165 نفر

تعداد کرسی های پارلمان: 550 کرسی

حد نصاب لازم برای ورود به پارلمان: کسب 10 درصد آرا