رویترز: آزمون واقعی مذاکرات پایان ماه ژوئن است

این خبرگزاری در گزارشی با اشاره به موارد مبهم بیانیه لوزان نوشت: از جمله دشوار‌ترین موضوعات فنی باقی مانده، مساله مدرنیزه کردن راکتور آب سنگین اراک و تأسیسات زیرزمینی فردو است/ غرب می‌خواهد در فردو غنی‌سازی انجام نشود

کد خبر: ۷۱۳۶۰

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۹

به گزارش شهدای ایران، "رویترز" در گزارشی به قلم مت اسپتالنیک با عنوان "اوباما برای راضی نگه داشتن جمهوری خواهان در کنگره با چالش‌های دشواری رو به روست‌"، نوشت

باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا همچنان به منظور جلوگیری از اخلال‌گری‌های کنگره درباره توافق هسته‌ای با ایران و ادامه مذاکرات و جلوگیری از سقوط آن با کار دشواری رو به روست. این در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا از دست‌یابی به توافق بر سر اصول کلی توافق نامه جامع هسته‌ای تمجید و آن را "تاریخی" خواند.

در حالی که قدرت‌های جهان و ایران روز پنجشنبه در مذاکرات هسته‌ای به پیشرفت‌های قابل توجهی دست یافتند، آزمون واقعی در پایان ماه ژوئن خواهد بود، زمانی که توافق نامه جامع هسته‌ای باید نهایی شود.

"ادوین لیمن" از اتحادیه دانشمندان نگران - که در واشنگتن قرار دارد - اعلام کرد دست یابی به توافق اولیه یک تحول دلگرم کننده محسوب می‌شود اما البته طرف‌ها باید بر سر جزییات این توافق کار کنند.

ماراتن مذاکرات در لوزان سوئیس به چیزی بین موفقیت و سقوط مذاکرات منتهی شد و خود اوباما نیز روز پنجشنبه اعلام کرد با وجود دست یابی به این توافق، "موفقیت تضمین نشده است."

روز پنجشنبه هیچ نشانه‌ای از عقب نشینی رقبای جمهوری خواه اوباما درباره طرح خود برای پیشنهاد یک لایحه‌ای که می‌گوید اوباما باید مذاکرات را زیر سوال ببرد، دیده نشد. جمهوری خواهان قرار است لایحه‌ای را ارائه کنند که بر اساس آن هر گونه توافق نامه هسته‌ای باید به تصویب کنگره‌ای برسد که کنترل آن در دست جمهوری خواهان است.

"مارکو روبیو" سناتور آمریکایی - نامزد احتمالی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا - توافق نامه اولیه هسته‌ای با ایران را "بسیار وحشتناک" توصیف و اعلام کرد برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه تهران تلاش خواهد کرد. اما موضع اوباما در کنگره آمریکا به سبب دست یابی به چارچوب توافق نامه جامع هسته‌ای تقویت شده است، هر چند که بر سر بسیاری از ابعاد و نکات کلیدی همچنان توافقی صورت نگرفته است.

بر اساس این توافق اولیه، ایران باید بیش از دو سوم سانتریفوژهایی را که قابلیت تولید اورانیوم دارند - که از آن می‌توان برای ساخت یک بمب استفاده کرد - تعطیل کند و رژیم بازرسی‌های شدید و سرزده را بپذیرد. ایران همچنین باید راکتوری را برچیند که می‌تواند پلوتونیوم تولید کند. بر اساس اسناد ارائه شده از سوی آمریکا، ایران همچنین موافقت کرده است شمار سانتریفوژهای نصب شده خود را به صورت قابل توجهی کاهش دهد و آن‌ها را از ۱۹ هزار به شش هزار و ۱۰۴ سانتریفوژ برساند و از این تعداد نیز تنها پنج هزار و ۶۰ سانتریفوژ عملیاتی باقی می‌مانند.

"جان آلترمن" مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی در واشنگتن اعلام کرد: سوال بزرگ موجود این است که آیا این توافق نامه خواسته‌های منتقدان در کنگره آمریکا را به صورتی خاص بر آورده می‌کند یا خیر. همچنین این سوال وجود دارد که آیا این توافق به اندازه کافی مبهم است تا ایرانی‌ها بتوانند به افکار عمومی خود بگویند به موفقیت رسیده‌اند.

از جمله دشوار‌ترین موضوعات فنی باقی مانده این است که چگونه تهران راکتور آب سنگین اراک و همچنین تأسیسات زیرزمینی فردو را مدرنیزه خواهد کرد. بر اساس توافقی که روز پنجشنبه حاصل شد، امکان تولید مواد هسته‌ای مورد نیاز در سطح ساخت یک بمب از ایران گرفته شده است. در حالی که راکتور آب سنگین اراک به صورت بالقوه می‌تواند پلوتونیوم تولید کند - که همانند اورانیوم با غنای بالا می‌تواند سوخت مورد نیاز برای تسلیحات هسته‌ای را تولید کند -، غرب در پی برچیدن آن یا تغییر کاربری آن و تبدیل شدن به راکتور آب سبک است.

ایران اعلام کرده است این راکتور تنها رادیو ایزوتوپ برای مقاصد پزشکی و کشاورزی تولید خواهد کرد و همواره موضوع تعطیلی این راکتور را رد کرده است. مقامات غربی می‌خواهند تأسیسات فردو به تأسیساتی تبدیل شود که دیگر غنی سازی نمی‌کند.

بر اساس این توافق نامه، ایران موافقت کرده است به مدت دست کم ۱۵ سال در فردو غنی سازی نکند و از آن تنها برای "اهداف صلح آمیز" استفاده کند. اما تعریف عبارت "اهداف صلح آمیز" خود موضوعی چالش برانگیز محسوب می‌شود. تهران بر حق خود در انجام تحقیقات درباره سانتریفوژهای پیشرفته در این تأسیسات تأکید کرده بود.

موضوع دیگری که می‌تواند سبب به چالش کشیده شدن مذاکرات از اکنون تا ماه ژوئن شود، زمان‌بندی لغو تحریم‌های اعمال شده علیه ایران است که شامل ممنوعیت در بخش تجارت فن آوری هسته‌ای و موشکی و تحریم تسلیحاتی است. بر اساس توافق نامه روز پنجشنبه، تحریم‌های اعمال شده از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران به تدریج و بر اساس پایبندی ایران به مفاد توافق نامه جامع هسته‌ای لغو خواهد شد.

برخی از تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد به تدریج برداشته خواهند شد اما دیگر تحریم‌ها همچنان بر سر جای خود باقی خواهند ماند به ویژه آنهایی که مرتبط با تولید و تکثیر تسلیحات هسته‌ای هستند. ایران خواستار لغو فوری همه تحریم‌های سازمان ملل متحد شده بود. اما در حالی که ناکامی در پایبندی به مفاد توافق نامه سبب "بازگشت دوباره" تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا خواهد شد، در اسناد منتشر شده از سوی آمریکا پس از توافق روز گذشته به این موضوع اشاره نشده است که تحریم‌های سازمان ملل متحد چگونه بار دیگر بر ایران اعمال خواهند شد.

مذاکره کنندگان آمریکایی و اروپایی خواهان آن هستند که در صورت تخلف ایران تحریم‌های سازمان ملل متحد نیز بتوانند به صورت خودکار برگشت پذیر باشند اما روسیه با "بازگشت سریع" این تحریم‌ها مخالفت کرده است زیرا این موضوع سبب زیر سوال رفتن حق وتو در شورای امنیت می‌شود.
*نسیم