کتابی برای پابرهنه‌های جنگ

«جنگ پا برهنه‌» پرده‌ای از تلاش مردمانی است که بدون چشم‌داشت به نعمات مادی حتی با پای برهنه حاضر شدند در گرما و سرما از جان خود بگذرند؛ آدم‌های عادی‌ای که همه آنها روزی مثل ما آرزوها در سر داشتند.

کد خبر: ۵۷۴۹۴

تاریخ: ۰۳ آذر ۱۳۹۳ - ۱۲:۰۸

به گزارش شهدای ایران؛ نمی‌شود با ادبیات دفاع مقدس مأنوس باشی و رحیم مخدومی را نشناسی. مخدومی نامی آشنا در ادبیات دفاع مقدس است که تمامی آثارش مستقیم و یا غیر مستقیم از جاده جنگ رد می‌شود. داستان‌ و خاطره عمده فعالیت‌های مخدومی است، هرچند او در سال‌های اخیر بیشتر فعالیت‌هایش را صرف جنبه دیگری از جنگ صرف کرده است.

نگاهی به آثار مخدومی نشان می‌دهد که چند رگه از این مضمون را می‌توان در آثار او جست؛ کتاب‌هایی که مستقیماً از جنگ حکایت دارند که در این قسمت عمده آثار در حوزه خاطره‌ نوشته و منتشر شده‌اند و دیگری، داستان‌هایی است که حال امروز یک رزمنده را به تصویر می‌کشد؛ غربت یک رزمنده در هیاهوی شهر که دیگر با اتمام جنگ چهره خود را تغییر داده و نمی‌توان نشانی از آن در خیابان‌ها و حتی مردم دید. مخدومی در این دسته ار آثار حال و هوای رزمندگانی را به تصویر می‌کشد که هنوز با جنگ زندگی می‌کنند و حسرت می‌خورند از فراموشی‌هایی که خیلی ساده اتفاق افتاده است.

«آنان که رفتند» یکی از داستان‌های مخدومی در همین حال و هواست که نگاهی انتقادی به برخی از جریان‌ها پس از جنگ دارد. کتاباز سه فصل تشکیل شده؛ فصل اول آن قصه‌ای است که بر بستر جنگ روایت می‌شود. فصل دوم که به لحاظ ژانر، داستانی اجتماعی محسوب می‌شود، سرنوشت یکی از افراد قصه اول در دوران پس از جنگ را روایت می‌کند و فصل سوم کتاب نیز داستان آدم‌هایی است غرق این دنیا.

مخدومی دیگر ژانرهای ادبی مثل سفرنامه را هم تجربه کرده، اما معروف‌ترین کتاب او «جنگ پا برهنه‌» است که خاطرات خود اوست از روزهایی که در جبهه حضور داشته است. «جنگ پا برهنه‌ها» دربردارنده 24 خاطره از نویسنده است که تلاش کرده تا با پرداختن به لایه‌های زیرین جنگ و رزمنده‌ها، به عنوان شخصیت اصلی جبهه‌ها، نگاهی متفاوت و جدیدتری در خاطرات این حوزه داشته باشد؛ به طوری که حوادث در حاشیه دیده می‌شود و این شخصیت‌ها هستند که مرکز اصلی روایت را شکل می‌دهند.

«نیایش»، «بلدزر‌ها»، «یک مؤمن، یک گردان»، «خط»، «با حال»، «و مارمیت»، «ابوطیاره»، «باز ایستاده‌ایم»، «پا برهنه»، «من برای دیگران»، «شهادت خورشید» و «جمال خورشید» از عناوین این کتاب است. مخدومی در نقل خاطرات، روایت خطی را انتخاب کرده، اما گاه نیز بنا بر ضرروت زمان و یا مکان این خط را به هم می‌ریزد. توانایی او در نویسندگی نیز بر نثر کتاب اثر گذاشته و شیرین‌تر کرده است. نویسنده تمام تلاشش این است که با استفاده از تکنیک‌های مختلف و گاه نو، پرده‌ای از تلاش‌های رزمندگانی که در شرایط سخت و دشوار حاضر شدند از جان بگذرند و بدون چشم‌داشت به نعمت‌های مادی و حتی با پای برهنه در گرما و سرما تنها برای اعتقادات خود بایستند.

رهبر معظم انقلاب در در تاریخ 9/12/1370، درباره این کتاب نوشتند: «این انعکاسی از رنج‌های مردم پابرهنه است که بخصوص در مقایسه با فداکاری همین مردم، بسی جان‌کاه و تلخ و ناپذیرفتنی می‌نماید... و وقتی روح لطیف و حساسی منظره این هر دو را به چشم دیده بلکه با آن زیسته باشد، با زبانی به همان تلخی آن را روایت می‌کند... و البته توسن خیال اهل هنر همیشه و در همه میدان‌ها از واقعیت پیشی می‌گیرد... در روایت‌های دیگر از همین جبهه و همان خط و در مقابله با دشمن، چیزی از همه برجسته‌تر است و شیرین‌تر و آن تواضع و چندان ندیدن کار خود در مقابل کار دیگرانی که، باری، آنان نیز در جبهه‌هایی دیگر، اما باز در برابر همان دشمن و به عشق همان خدا، تلاشی کرده و عرقی ریخته‌اند؛ اگرچه خطر در همه میدان‌ها یکسان نیست... و همه کسانی را که فیض آن جبهه را نبرده‌اند، اهل دنیا و دل‌بسته به تعلقات آن ندانستن، و زحمت و مرارتی را که خود برای خدا برده‌اند بر سر دیگران خرد نکردن... و این صفت پاکان و پارسایان است...»

«جنگ پا برهنه‌» از سوی انتشارات سوره مهر برای پانزدهمین‌بار منتشر و روانه بازار کتاب شد.