روانگردان ها، تهدیدی برای سلامت جامعه

مسوولان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی سال جاری بارها نسبت به روند رو به افزایش مصرف موادمخدر صنعتی و روانگردان ها بین نوجوانان وجوانان هشدار داده اند.

کد خبر: ۴۲۷۱۵

تاریخ: ۰۷ تير ۱۳۹۳ - ۱۰:۲۵

شهدای ایران: امروزه عرضه مواد روانگردان محرک در قالب قرص و معجون های مختلف به مردم توسط افراد سودجو، بلای جان بسیاری از جوامع شده است.

مواد محرک به شکل های مختلف از جمله قرص «اکستازی»، قرص «لاغری»، «میو میو»، «پان» و «شیشه» در کشور به صورت غیرقانونی توزیع می شوند و هرساله عوارض جسمی و آسیب های اجتماعی فراوانی را متوجه افراد و خانواده ها می کنند.

** پان

«پان» یا «پان پراگ» در قالب آدامس و خوشبوکننده های دهان، از مرزهای شرقی کشور وارد شده و به آسانی با قیمت کم در دسترس عموم بویژه نوجوانان قرار می گیرد.

«پان» با اسامی مختلفی از جمله «راجا»، «تایتانیک»، «ناس»، «نسوار»، «دپی کوپر»، «ملوان زبل»، «پان اسفناج»، سیگار چرس سوپاری، «چا آلیا»، «گوتکا» و ویتامین عرضه می شود.

«پان» معمولا در کارگاه های کوچک و غیرقانونی به صورت دست ساز و غیربهداشتی بصورت خوشبوکننده دهان با طعم های مختلف گیاهی از جمله نعناع، آدامس، پاستیل، پودر و قرص تهیه می شود و در بسته بندی های آلومینیومی و کوچک مانند سماق و نمک های رستورانی یا با عکس هنرپیشه های هندی و پاکستانی وارد کشور می شود و با ظاهری فریبنده و خوشبو، کودکان ونوجوانان را هدف می گیرد.

احساسی سبکی، گیجی و سرخوشی، افزایش ضربان قلب، لرزش، افزایش درجه حرارت بدن، سرطان لثه، دهان و حنجره و نارسایی های کلیوی از جمله عوارض مصرف این ماده به شمار می رود.

** اکستاسی

اکستاسی یک داروی روانگردان مصنوعی از دسته داروهای محرک با دو خاصیت تحریکی و توهم زایی است.

نام های خیابانی این ماده «ایکس تی سی» - XTC -، قرص شادی، عشق و «آتش فرشته» است که برای سیستم عصبی بدن سمی بوده و در دوزهای بالا می تواند درجه حرارت بدن را خیلی سریع افزایش دهد که منجر به تخریب عضلات، کلیه و سیستم قلبی و عروقی خواهد شد.

** متاآمفتامین یا شیشه

متاآمفتامین یا شیشه یک ماده محرک بسیار اعتیادآور است که سیستم اعصاب مرکزی یعنی مغز و نخاع را شدیدا متاثر می کند.

شکل ظاهری آن به صورت پودر سفید و شفافی است که بو ندارد و مزه آن تلخ است و افزایش ضربان قلب، افزایش فشارخون، تشنج و صدمه دیدن رگ های مغزی ناشی از سکته مغزی را در پی دارد.

معتادان به شیشه دچار اختلالات جدی در روابط اجتماعی و شغلی خود شده و علائم جنون و روان پریشی در مواردی حتی پس از ماه ها یا سال ها عدم مصرف این ماده، ادامه پیدا کرده است.

** اثرات مخرب روانگردان ها روی مغز

مدیر گروه پیشگیری از اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران می گوید: بسیاری از روانگردان ها حتی در نوبت اول مصرف می توانند اثرات مخربی روی مغز داشته باشند.

دکتر «شهرام خرازی ها» در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی ایرنا می افزاید: تحقیقات انجام شده روی متاآمفتامین (شیشه) نشان می دهد که مصرف این ماده گرچه به صورت تفننی و با دوز کم، اثرات مخرب و حتی غیرقابل برگشت و درمان ناپذیری روی مغز دارد.

وی ادامه می دهد: تصور عامه به اشتباه براین است که مواد مخدر مخرب تر از شیشه است، درحالیکه به محض مصرف شیشه، فرد دچار ضایعات مغزی می شود اما اثرات تخریبی مواد مخدر نیاز به زمان دارد.

** شیشه، خطرناک ترین روانگردان

مدیر گروه پیشگیری از اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران به مقایسه اثرات تخریبی شیشه با «پان» پرداخت و گفت: شیشه مخرب تر از «پان» یا «ناس» است؛ مصرف «پان پراگ» عمدتا موجب سرطان های حفره دهانی می شود اما اثرات شیشه شدیدتر و عمیق تر از پان است.

خرازی ها می افزاید: اکستاسی شکل خفیف تر شیشه بوده و بسته به میزان مصرف، اثرات مختلفی روی مغز دارد.

وی یادآور می شود: نمی توان درباره اینکه اثر تخریبی شیشه از سایر روانگردان ها بیشتر است، حکم قطعی صادر کرد زیرا گاهی اگر دوز مصرفی یا دفعات مصرف روانگردان های دیگر بالاتر باشد، اثراتی مخرب تر از شیشه برجا خواهند گذاشت.

خرازی ها می گوید: شدت اثرات تخریبی روانگردان ها به سابقه مصرف، میزان و تعداد دفعات مصرف و شرایط بیولوژیکی و جسمی فرد مصرف کننده بستگی دارد.

** اطلاعات غلط برخی رسانه ها، تبلیغی برای روانگردان ها

مدیر گروه پیشگیری از اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد وضعیت مصرف روانگردان ها بین جوانان ایرانی می گوید: هیچگونه آمار رسمی و مشخصی درباره آمار مصرف کنندگان روانگردان در کشور وجود ندارد.

خرازی ها می افزاید: متاسفانه طی دو سال اخیر، رسانه ها، فضای در رابطه با روانگردان ها در کشور بوجود آوردند و باعث شدند که توجه بسیاری از جوانان به روانگردان ها جلب شود.

وی تصریح می کند: بسیاری از جوانان که در حال وهوای مسایل مربوط به اعتیاد نبودند و اسم روانگردان ها به گوششان نخورده بود و از تاثیرات آن ناآگاه بودند، بواسطه اطلاعات وسیع و گاه غلط رسانه ها و همچنین مانور بیش از اندازه آنها روی روانگردان ها، به سمت مصرف این مواد رو آوردند.

مدیر گروه پیشگیری از اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران می گوید: اکنون نتیجه این مانور بیش از حد رسانه ها روی روانگردان ها را می بینیم و نسل جوان از روی کنجکاوی به سمت امتحان کردن روانگردان ها رفته و طی این امتحان کردن موقت به مصرف مزمن روانگردان ها رو آورده اند.

خرازی ها با بیان اینکه رسانه ها، وظیفه خطیری در امر اطلاع رسانی دارند، خاطرنشان می کند: اگر رسانه ها اطلاعاتی در زمینه روانگردان ها ندارند نباید وارد بحث آن شوند و خبرنگاران حتما باید با متخصصان با مدرک تحصیلی مربوطه مصاحبه کنند و داشتن تجربه ترک اعتیاد معتادان یا داشتن یک مرکز ترک اعتیاد برای کسب اظهار نظر، کافی نیست.

وی تصریح می کند: متاسفانه نشریات بویژه دوهفته نامه های خانوادگی آکنده از مطالب مضر یا مطالب مشوق کننده پنهان مصرف روانگردان ها هستند و پیام این نشریات به ظاهر، «ضد اعتیاد» است اما عملا به صورت خواسته یا ناخواسته، مصرف روانگردان ها را تبلیغ می کنند.

مدیر گروه پیشگیری از اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه به هر ماده ای از جمله داروهای اعصاب که روی سیستم اعصاب تاثیر بگذارد، روانگردان اطلاق می شود، می گوید: بسیاری از مطالب راجع به روانگردان ها در رسانه ها و حتی فیلم ها و مستندها با عکس ها و تصاویر زیبا و شکیل و متاسفانه فریبنده تزیین می شوند و بیشتر به فکر ویترین رسانه خود هستند و دلشان به حال مخاطب نمی سوزد.

** راه های پیشگیری از مصرف روانگردان ها

مدیر گروه پیشگیری از اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران می گوید: افزایش آگاهی و دانش، سلاحی است که به مدد آن می توان در هر جنگی از جمله جنگ مقابله با اعتیاد، پیروز شد.

خرازی ها می افزاید: همچنین مردم باید کمی جرات خود را بالا ببرند و در مشکلات و سختی های زندگی که از عهده آنها برنمی آیند نزد مشاور، روانشناس و روانپزشک مراجعه کنند.

وی با اشاره به نقش عوامل مذهبی در مصرف مواد مخدر و روانگردان ها، خاطرنشان می کند: با توجه به فراگیری معضل اعتیاد در جامعه، هر روحانی در هر خطابه خود باید یک جمله درباره مضرات اعتیاد بگوید.

خرازی ها می افزاید: همچنین رسانه ها، مساجد و مدارس باید درباره عواقب اعتیاد اطلاع رسانی کنند زیرا تکرار بیش از حد مساله ای، موجب پیشگیری از آن خواهد شد.

** توهم های خطرناک روانگردان ها

معاون آموزشی مرکز ملی مطالعات اعتیاد، توهم را یکی از عوارض مصرف روانگردان ها و مواد صنعتی ذکر می کند و می گوید: مصرف شیشه موجب حالت روان پریشی در مصرف کنندگان می شود.

«آذرخش مکری» خاطرنشان می کند: توهم متامفتامین(شیشه) از همه مواد صنعتی دیگر بیشتر بوده و اثر آن پایدار است، یعنی با یک دود گرفتن شیشه تا چندماه عارضه توهم باقی می ماند.

وی تصریح می کند، مصرف کنندگان شیشه ممکن است سر ببرند یا خودکشی کنند.

به گفته مکری، یک سوم مصرف کنندگان شیشه دچار توهم شده و صددرصد آنان بدبین می شوند.

معاون آموزشی مرکز ملی مطالعات اعتیاد به تغییر اسامی برخی مواد مخدر و محرک اشاره کرد و یادآور می شود: تغییر مواد به مواد دیگر مثلا تبدیل مصرف «کراک» به مصرف هروئین و همچنین تغییر اسم مواد مثلا تغییر اسم شیشه به «آیس»، «کریستال»، «تینا»، «نخ» و «برنز» از ترفندهای عرضه کنندگان مواد برای ترغیب معتادان به ادامه مصرف این مواد است.

مکری می گوید: این تغییرات به سیاستگذاری ها، میزان دسترسی و باور عامه بستگی دارد؛ بطور مثال در مقطع زمانی همه معتادان فکر می کنند که کراک، مغز را خراب می کند و عرضه کننده مواد نیز ماده جدیدی را می آورد.

**روانگردان ها، عاملی برای شیوع ایدز در کشور

به گفته مسوولان وزارت بهداشت، روانگردان ها، عاملی برای اپیدمی - شیوع - ویروس «اچ. آی. وی»(ایدز) در کشور به شمار می رود.

رییس اداره ایدز وزارت بهداشت، پیشتر با اشاره به افزایش میزان مصرف داروهای روانگردان در جامعه بویژه در میان جوانان و نوجوانان، گفته بود که مصرف داروهای روانگردان می تواند منجر به بروز رفتارهای جنسی پرخطر و کاهش قدرت تصمیم گیری افراد شود و زمینه ساز خطر ابتلای آنان به ایدز است.

«عباس صداقت» از رسانه ها بویژه صدا وسیما و سازمان هایی مانند شهرداری خواسته تا در افزایش دانش و آگاهی مردم در ارتباط با خطرات مصرف مواد روانگردان همکاری کنند و همچنین آموزش های لازم در زمینه راه های پیشگیری از ابتلا به ایدز را به مردم ارایه کنند.

** لزوم توجه بیش از پیش به خطر روانگردان ها

خطرات متعدد مصرف روانگردان ها، آسیب های شدید کبدی و ضایعات پوستی و سوء ظن و توهم ناشی از مصرف شیشه تا بدگمانی، «سنکوپ» و سفتی عضلانی ناشی از مصرف اکستاسی و انتقال بیماری های عفونی سل و هپاتیت ناشی از مصرف پان، همه و همه، لزوم توجه بیش از پیش به خطرات مصرف روانگردان ها را آشکار می سازد.

«علی اکبر سیاری» معاون بهداشت وزیر بهداشت از مکان های توزیع این روانگردان ها به عنوان «مثلث مرگ» یاد می کند و می گوید: ماهواره، آرایشگاه های زنانه و باشگاه های بدنسازی به مثابه «مثلث مرگی» هستند که موادمخدر صنعتی را به جوانان عرضه و جوانان نیز به دلیل افزایش انرژی این مواد را مصرف می کنند.

وی خاطرنشان می کند: مصرف این مواد، خطر اعتیاد را در پی دارد که با آموزش جوانان می توان از آن پیشگیری کرد.

به هرحال لازم است که در پیشگیری، مبارزه و درمان مواد محرک و روانگردان ها، برنامه ریزی دقیقی صورت گیرد، زیرا بسیاری از جوانان که به مواد روانگردان رو می آورند شناخت کافی نسبت به عوارض این مواد ندارند در حالیکه مصرف این مواد تهدید جدی برای جامعه به شمار می آید.
منبع: ایرنا