توصیه‌های آیت‌الله مکارم‌شیرازی به معتکفین

مراسم اختتامیه سومین جشنواره سراسری اعتکاف با سخنرانی آیت‌الله مکارم‌شیرازی در قم برگزار شد.

کد خبر: ۳۷۵۲۵

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۱:۵۱

به گزارش شهدای ایران؛ اعتکاف سنتی نبوی است که بر اساس روایات تاریخی در زمان رسول گرامی اسلام (ص) در میان مسلمانان رواج داشته چنانکه در آیه‌ای از قرآن بدون اینکه به اصل آن اشاره شود، یکی از محرماتش ذکر شده است.

در هر حال این سنت حسنه نبوی در طول تاریخ کمرنگ شد و حتی در بسیاری از جوامع مسلمان‌نشین، اجتماع سه روزه مردم در مسجد و عدم خروج از خانه خدا امری ناشناخته به شمار می‌رود به همین دلیل برخی افراد آن هم به صورت فردی این کار را انجام می‌دهند.

اعتکاف شاید از نظر مناسک و اعمال عبادتی خاص نباشد؛ تنها موردی که شاید بتوان گفت میان همه معتکفان مشترک است سه روز بیتوته در مسجد و روزه‌داری است وگرنه اعمالی به صورت اجباری برای همه آن‌ها ذکر نشده و هرکس می‌تواند به هر طریقی از دعا و مناجات تا توسل و شب‌ زنده‌داری و سرانجام تفکر در مورد آفرینش زمین و آسمان‌ها و فلسفه خلقت خود، راهی به سوی معبود بیابد و این ویژگی اعتکاف است که آن را از سایر عبادت‌ها متمایز می‌کند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی بسیاری از سنت‌های حسنه دینی احیا شدند که اعتکاف یکی از آن‌هاست به طوری که امروزه هزاران و بلکه میلیون‌ها نفر از مردم کشورمان به ویژه جوانان خواستار حضور در مساجد در ایام اعتکاف رجبیه هستند؛ حتی به گفته حجت‌الاسلام صالح معاون فرهنگی تربیتی المصطفی، طی سال‌های اخیر هزاران نفر از طلاب خارجی مقیم ایران هم در این مراسم معنوی شرکت کرده‌اند و البته در نمایندگی‌های این نهاد بزرگ در 70 کشور خارجی، اعتکاف به ویژه در ماه رمضان هم دستور کار قرار دارد.

ستاد مرکزی اعتکاف و شورای سیاستگذاری اعتکاف از سه سال پیش به فکر برگزاری جشنواره‌ای در سطح ملی و امسال به صورت بین‌المللی در مورد این سنت حسنه افتاده و همین ایده سبب برگزاری سه جشنواره مهم با موضوعات ادبی، هنری و در سال‌جاری علمی شده است.

مراسم اختتامیه سومین دوره جشنواره سراسری اعتکاف عصر پنجشنبه و با سخنرانی مرجع عالیقدر، آیت‌الله مکارم‌شیرازی در سالن قدس مجتمع آموزش عالی امام خمینی (ره) برگزار شد.

شرکت 6 هزار طلبه خارجی در مراسم اعتکاف ‏

حجت‌الاسلام محمدرضا صالح معاون فرهنگی تربیتی جامعه المصطفی به عنوان سخنران نخست در این مراسم اظهار ‏کرد: می‌توان جامعة ‌المصطفی العالمیه را یکی از دستاوردهای با برکت انقلاب اسلامی ایران ‏دانست.‏

وی افزود: طلابی از بیش از 100 کشور جهان در جامعة المصطفی مشغول تحصیل هستند ضمن ‏اینکه 13 هزار طلاب خارجی هم در کشورهای خود در 70 نمایندگی خارج از کشور المصطفی به ‏تحصیل علوم دینی اشتغال دارند.‏

معاون فرهنگی تربیتی جامعة المصطفی با بیان اینکه انقلاب اسلامی در جهان گسترش یافته ‏است، گفت: امروز در برخی از کشورها، مسلمانان خود را شیعه خمینی می‌نامند.‏

وی به سنت حسنه اعتکاف اشاره کرد و ادامه داد: طلاب ‏خارجی هم همپای سایر ایرانیان در این مراسم معنوی شرکت می‌کنند.‏

صالح با بیان اینکه در سال‌جاری بخشی از شبستان مسجد مقدس جمکران برای اعتکاف طلاب ‏خارجی در نظر گرفته شده است، خاطرنشان کرد: طی سال‌های گذشته بیش از 6 هزار نفر از این ‏افراد در اعتکاف رجبیه و در داخل ایران شرکت داشته‌اند.‏

معاون فرهنگی تربیتی جامعة المصطفی عنوان کرد: این طلاب با شرکت در مراسم اعتکاف ایران، ‏به الگوبرداری از کیفیت و مدیریت این مراسم معنوی می‌پردازند.‏

وی با اشاره به عدم تعریف مراسم اجتماع در مسجد در برخی کشورها گفت: به همین دلیل ‏اعتکاف فردی در این جوامع صورت می‌گیرد و کمتر کشوری مانند ایران دارای مراسمی با این حجم ‏و کیفیت در ایام اعتکاف است.‏

صالح افزود: مراسم اعتکاف در ماه رمضان هم یکی دیگر از اولویت‌های جامعة المصطفی به شمار ‏می‌رود و از 10 سال قبل در داخل ایران اجرایی شده است.‏

معاون فرهنگی تربیتی جامعة المصطفی العالمیه عنوان کرد: بیشتر مراسمات اعتکاف المصطفی ‏در خارج از کشور مربوط به ماه رمضان بوده است.‏

وی خاطرنشان کرد: اساتید برجسته اخلاق حوزه طی سال‌های گذشته در میان طلاب خارجی ‏معتکف حاضر می‌شدند که از آن جمله می‌توان به مرحوم آیات مشکینی و میانه‌جی اشاره کرد.‏

ارائه 120 اثر علمی به دبیرخانه سومین جشنواره اعتکاف

در ادامه حجت‌الاسلام سید علیرضا تکیه‌ای رئیس ستاد اعتکاف استان قم با اشاره به اینکه این جشنواره به دنبال این است که روح معونیت را در جامعه بدمد، اظهار کرد: ما به دنبال این هستیم که میراث اعتکاف را به صورت کیفی و کمی در جامعه گسترش دهیم.

وی با اشاره به اینکه باید سنت حسنه اعتکاف را هرچه بیشتر در میان مردم ترویج کنیم، تصریح کرد: در نخستین دوره جشنواره اعتکاف که در سال 91 و با همکاری هشت دستگاه فرهنگی برگزار شد، یک‌هزار و 670 اثر در حوزه ادبیات به دبیرخانه جشنواره رسید.

رئیس ستاد اعتکاف استان قم با اشاره به انتشار کتاب «بر بال قنوت» عنوان کرد: در این کتاب 140 اثر برتر به زیور طبع آراسته شد.

وی با اشاره به برگزاری دومین جشنواره اعتکاف با موضوعات هنری تصریح کرد: این جشنواره در بخش‌های فیلم کوتاه، عکس و فیلنامه برگزار شد و در این جشنواره نیز که مراسم اختتامیه آن در شهر تهران برگزار شد، یک‌هزار و 60 اثر به دبیرخانه جشنواره رسید.

تکیه‌ای با اشاره به رویکرد علمی جشنواره سوم تاکید کرد: بین‌المللی شدن جشنواره اعتکاف در سومین دوره در دستور کار قرار گرفت و برای این جشنواره، دبیرخانه با هفت هزار و 300 محقق شناخته شده ارتباط برقرار کرد و خوشبختانه ارتباطات برقرار شده منجر به این شد که 120 اثر علمی به دبیرخانه ارسال شده و برخی از آثار نیز هنوز به جشنواره نرسیده است.

وی با اشاره به مطرح شدن پیشنهادی در خصوص برگزار شدن جشنواره به صورت دوسالانه گفت: ‌آثار ارائه شده به دبیرخانه جشنواره سوم شامل 30 کتاب، 85 مقاله و پنج پایان‌نامه است که از این تعداد هشت اثر به عنوان آثار برتر معرفی شده و از آن‌ها رونمایی می‌شود.

رئیس ستاد اعتکاف استان قم موضوع‌شناسی مسجد جامع، خروج از مسجد در اعتکاف، موسوعة الاعتکاف، الاعتکاف فی روایات الخاصة و العامة و کتاب‌شناسی اعتکاف را از جمله آثار تدوین شده عنوان کرد و گفت: برای برگزاری این جشنواره 23 دستگاه همکاری داشته‌اند.

اعتکاف سدی محکم در برابر هجمه‌های اعتقادی دشمنان است

پخش دیدار اعضای ستاد مرکزی اعتکاف و شورای سیاستگذاری اعتکاف با رهبر معظم انقلاب و اجرای تواشیح بخش‌های بعدی این مراسم بودند و بعد از آن هم آیت‌الله مکارم‌شیرازی به سخنرانی پرداخت.

وی اظهار کرد: ‏به برکت انقلاب اسلامی ایران، سنت حسنه فراموش شده اعتکاف دوباره احیا شده و عده زیادی ‏از مردم به ویژه جوانان در آن شرکت می‌کنند.‏

استاد برجسته حوزه علمیه قم افزود: اعتکاف در حقیقت در مسیر اهداف پیامبران الهی است چراکه 2 هدف عمده پیامبران تعلیم ‏و تربیت است که اعتکاف هم همین ویژگی را دارد.‏

این مرجع تقلید با بیان اینکه اعتکاف سبب می‌شود انسان از ضلال مبین یا همان آلودگی‌های ‏مادی که امروز گریبان بشر را گرفته‌اند رهایی یابد، عنوان کرد: از جمله برنامه‌های تعلیمی و ‏تربیتی پیامبران عبادات هستند و اعتکاف هم عبادتی بزرگ محسوب می‌شود.‏

وی ادامه داد: عبادات مختلف دارای اثرات تربیتی گوناگون و متفاوتی با یکدیگر هستند و در اعتکاف ‏هم آثار مهمی نهفته است که از آن جمله می‌توان به نجات از ضلال مبین اشاره کرد چراکه کسانی ‏که معتکف می‌شوند در حقیقت میهمان خدا بوده و اموری هم که در این ایام نباید انجام داده شوند ‏آدمی را در مسیر جدا شدن از مادیات پیش می‌برند.‏

آیت‌الله مکارم‌شیرازی با اشاره به روحانیت و نورانیتی که اعتکاف نصیب انسان می‌کند، گفت: دلیل ‏اینکه برنامه خاصی برای روزهای اعتکاف تعیین نشده این است که هر کس از هر راهی که ‏می‌تواند با خدای خویش مرتبط شود به همین دلیل گروهی به دعا و توسل روی می‌آورند و گروه ‏دیگر هم در آیات و نشانه‌های خالق متعادل به تفکر می‌پردازند.‏

استاد برجسته حوزه علمیه قم عنوان کرد: چند توصیه برای معتکفین به ویژه جوانان دارم؛ نخست ‏اینکه از دعا و توسل غافل نشوند و دیگر اینکه به قرائت قرآن و تدبر در آیات این کتاب آسمانی توجه ‏ویژه داشته باشند البته اندیشه و تفکر در آیات و نشانه‌های خداوند هم کار بسیار خوبی ‏است.‏

وی افزود: از دیگر کارهایی که در سه روز اعتکاف می‌توان انجام داد محاسبه اعمال است چراکه این ‏کار گناهان آدمی را پیش روی چشمش آشکار می‌سازد و سبب می‌شود زمینه برای توبه فراهم ‏شود.‏

آیت‌الله مکارم‌شیرازی با بیان اینکه اعتکاف انسان را از اشتغالات فکری و مادی باز می‌دارد و موجب ‏می‌شود بتوانیم نقشه راه آینده را ترسیم کنیم، گفت: یکی از مهم‌ترین اشتغالات فکری انسان امروز ‏استفاده از همین گوشی‌های همراه در هر مکانی است به همین دلیل توصیه می‌کنم این سه روز ‏را بدون گوشی همراه به مسجد بروید و در میهمانی خداوند شرکت کنید.‏

این مرجع تقلید با بیان اینکه نوشتن نقاط قوت و ضعف هر کس از سوی خودش و تفکر در مورد آن‌ها ‏یکی دیگر از کارهایی است که در ایام اعتکاف و غیر آن می‌توان انجام داد، خاطرنشان کرد: چنین ‏اقدامی سبب می‌شود انسان بتواند بیشتر خود را بشناسد و سپس راه چاره برای رفع نقاط ‏ضعفش را پیدا کند چراکه اعتکاف کلاسی تربیتی برای انسان‌ها است.‏

وی با اشاره به علاقه بیشتر جوانان به اسلام در ایام اعتکاف گفت: هر شخص معتکف باید طی این ‏روزها بیندیشد که چه وظایفی در قبال دین و کشورش دارد و چه کاری می‌تواند انجام دهد.‏

آیت‌الله مکارم‌شیرازی در ادامه با تاکید بر از دست ندادن ایام اعتکاف تصریح کرد: نباید بگذاریم این ‏روزها به سادگی بگذرند بلکه باید عاملی برای ایجاد تحول درونی در انسان باشند به نحوی که ‏وقتی از مسجد بیرون می‌آییم انسان دیگری باشیم.‏

استاد برجسته حوزه علمیه قم با اشاره به امتیازات اعتکاف و سابقه آن در ادیان الهی پیش از ‏اسلام گفت: در آیه‌ای از قرآن به محرمات اعتکاف اشاره شده و این امر نشان می‌دهد اصل آن در ‏زمان پیامبر(ص) رواج داشته و نیازی به بیانش نبوده است.‏

وی با بیان اینکه در شرایط کنونی و از طریق رسانه‌های فاسد، انواع ‏شرور و بدی‌ها بر سر نسل جوان آوار می‌شوند، افزود: در این شرایط اعتکاف مانند مانعی در مسیر ‏هجمه‌های تبلیغات و اعتقادی قرار می‌گیرد و جوانان را مصون نگه می‌دارد.‏

آیت‌الله مکارم‌شیرازی همچنین به روایاتی که مکان‌های اعتکاف را مشخص کرده‌اند اشاره کرد و گفت: بیشتر روایات بر این مضمون هستند که در هر مسجد دارای نماز جماعت می‌توان ‏معتکف شد.‏

رونمایی از 3 اثر برجسته در حوزه اعتکاف

رونمایی از سه اثر برجسته در رابطه با موضوع اعتکاف بخش بعدی این مراسم بود.

مجموعه مقالات برگزیده با عنوان «بر بال سجود»، نرم‌افزار جشنواره بین‌المللی اعتکاف و مجموعه ‏فقه الاعتکاف علی المذاهب الاسلامیه آثاری بودند که رونمایی شدند.‏

در پایان هم با اهدای جوایزی از صاحبان هشت اثر برتر سومین دوره جشنواره سراسری اعتکاف تجلیل شد.