شهدای انقلاب

اسامی شماری از شهیدان خرداد خونین ۴۲

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شهدای ایران در اسناد پشت پرده رژیم تنها نام ۱۲۳ تن از کشته‌ها و زخمی‌های قیام خردادماه آمده است که شمار کشته‌ها بالغ بر ۵۳ تن می‌باشد. در دیگر گزارشها و اسناد پراکنده، نام برخی دیگر از کشتگان آن روزها دیده می‌شود که در لیست ۱۲۳

کد خبر: ۳۶۴

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۳۹۱ - ۰۰:۰۰

شهربانی کل کشور شمار جنازه‌هایی را که در تاریخ ۱۵ و ۱۶ خرداد به گورستان تحویل داده‌اند، ۸۰ تن گزارش کرده، اما نامهای آنان را نیاورده است.

گزارش مورخ ۱۸/۴/۴۲ ساواک نشان می‌دهد که استواری به نام «رضا دیوانه» از کلانتری ۶ خیابان مولوی به تنهایی ۶۰ نفر از مردم بی‌گناه را کشته است.

به رغم کنکاش و کاوشی که تاکنون انجام شده است، آمار دقیق و درستی از شهیدان و زخمی‌های قیام ۱۵ خرداد به دست نیامده و به نظر می‌رسد که در اسناد و گزارشهای پشت پرده اسامی کامل آنان هرگز به ثبت نرسیده است.

این نارسایی در آمار شهیدان و زخمی‌های ۱۵ خرداد و ناآگاهی و بی‌اطلاعی از نام و نشان آنان از آنجا ناشی می‌شود که:

۱ـ رژیم شاه برای اینکه ژرفای جنایت و قساوت خود را در کشتار بی‌رحمانه مردم در قیام خردادماه از دید ملت ایران و جهان پوشیده نگه دارد، بسیاری از کشته‌ها و حتی زخمی‌ها را که در خیابانها افتاده بودند، پیش از آنکه به بیمارستانها و یا پزشک قانونی انتقال یابند و مورد شناسایی قرار گیرند، در کامیونها ریختند و در نقاط دوردست، در گورهای دسته‌جمعی مدفون کردند.

۲ـ برخی از خانواده‌های شهیدان از بیم پیگرد شدید رژیم شاه و برای اینکه گرفتار زندان، ساواک و بازجویی‌های آزاردهنده و شکنجه‌های توانفرسا نشوند، خبر شهادت بستگان خود را در قیام ۱۵ خرداد، هرگز بازگو نکردند و مرگ آنان را به علت تصادف و دیگر رویدادهای غیرطبیعی نمایاندند. این پنهانکاری موجب شد که برخی از شهیدان آن قیام تا به امروز ناشناخته بمانند.

۳ـ برخی از شهیدان خردادماه از اهالی شهرها و روستاهای دوردست بودند و خانواده‌های آنان هرگز از سرنوشت آنان نتوانستند خبر یا نشانی به دست آورند. از این رو، آنان را از افراد مفقودالاثر به شمار آوردند؛ و بدین گونه تنها از شهیدانی نام و نشانی به جا ماند که مردم توانستند آنان را از صحنه درگیری بیرون ببرند و به بیمارستانها برسانند و یا به گورستان تحویل دهند که نام آنان در دفتر بیمارستان و یا گورستان به ثبت رسید و یا برخی از خانوده‌های شهید، نام آنان را اعلام کردند.

اکنون نامهای برخی از شهیدان قیام خرداد ۴۲ که تاکنون به دست آمده است در پی می‌آید، با اعتراف به اینکه شهدای آن قیام خونین به مراتب بیشتر از آن است که در این فراگرد نشان داده شده است:

حکیمه ابوالحسنی

زهرا ابوالحسنی

جواد اجاقیان ـ شیشه بر

ملکه احیائی

ابوالقاسم اردستانی کهنگی ـ کشاورز

شریفه ارمیده

علی استادهاشمی ـ نجار

عبدالله اشعری ـ خیاط

محمود اعرابی جوشقانی ـ فروشنده

بتول افخمی قمی

حسین افسر ـ کشاورز

عباس اقلیمی ـ کارگر

سکینه بدیری

علی‌اصغر برج

عباسعلی برخورداری ـ بنا و معمار

قاسمعلی برخورداری ـ بنا و معمار

امرالله برزین

سکینه برومند پاک

کبری بهرامی

بتول بیگدلی

ارسلان بیگدلی ـ کشاورز

باختر بیگلری ـ کشاورز

حیدر بیگلری ـ کشاورز

زراره بیگلری ـ کشاورز

زیاد بیگلری ـ کشاورز

علی بیگلری ـ کشاورز

نصیر بیگلری ـ کشاورز

محمدعلی پرمور ـ گل‌فروش

اسدالله پروا (قنادی) ـ دانش‌آموز

اسماعیل پروانه

محمدعلی پروانه ـ دانش‌آموز

مرتضی پهلوانی ـ دانش‌آموز (چهارده ساله)

نصرالله پهلوانی

محمدحسین تشکری ـ کارگر

ملوک تکثیرزن

عباس توانا ـ دانش‌آموز

روح‌انگیز جاویدی

فاطمه جدالی سلطانی

عنایت‌الله جراپنان ـ کاسب

فاطمه جهانگیری

محمدرضا حاج آخوندی

مرصع حاج قنبری

اصغر حاج محمدزاده ـ مبل‌ساز

اسماعیل حسنی ـ درشکه‌چی

سیدیونس حسینی غوزینی ـ روحانی

حسن خانی ـ کشاورز

شکر‌الله خبازها ـ دانش‌آموز (سیزده ساله)

یحیی خمسه‌ای ـ خیاط

عبدالرحیم خوش‌تقاضا ـ کارگر (نانوا)

محمد خوش لهجه ـ دانش‌آموز

احمد دسترس ـ دانش‌آموز

خلیل دستغیب سربی ـ دانش‌آموز

صدیقه دهقانی

عزت‌الله رجبی انارکی ـ کشاورز

کریم رحیمی ـ کارگر

شهباز رسولی ـ کشاورز

عبدالرحمن رسولی ـ کشاورز

عبدالله رضائی نادرخانی

ناصر زادقناد ـ راننده تاکسی

علی زارعی

احمد زالپایی سه‌گانه ـ دانش‌آموز (سیزده ساله)

مولود زلفی بلگیجانی

عبدالله زوارفر ـ نقاش

کاظم زوارفر

مسعود ستوده‌نیا کرانی ـ کفاش

احمد سروری

رحیم سلیمانی

محسن سلیمانی ـ کفاش

نورالله سلیمانی ـ آهنگر و جوشکار

سارا سیاح

سیدرسول شاه‌جعفری ـ عطار

غلامحسین شاه‌قلندری ـ بنا و معمار

مجتبی شجری ـ کارگر

حسن شمشیری تهرانی ـ فروشنده

علی‌اکبر شیر خدا ـ‌ کارگر

هوشنگ صادق

محمد صفائی ـ فروشنده

زهرا طاهر رفتار

سیدمرتضی طباطبایی رفیعی ـ کشاورز

حسن طوسی ـ بنا و معمار

حاج محمدرضا طیب ـ بارفروش میدان

محمدعلی عباسی ـ حلبی‌ساز

محمود عباسی‌زاده ـ بنا و معمار

حسن عباسی فرد ـ ریخته‌گر

جعفر عرب مقصودی ـ کشاورز

علی عسگریان ـ کشاورز

مصطفی علی عسگری ـ کارگر

صدیقه فرزینی

علی فرهادی بجاربنه

محمدعلی فیاضی نور

احمد فیروزی

غلامرضا قائینی ـ دانش‌آموز

غلامحسین قائینی گوارشکی ـ کارمند وزارت کشاورزی

رستم قاسمی ـ کشاورز

ابراهیم قاسمی فخار ـ کارگر

علی‌محمد قدیرزاده کاشی ـ کارگر

عباسعلی قراگوزلو ـ فروشنده

علی‌اکبر قره‌گوزلو

ابوالقاسم کاظم‌زاده

فاطمه کامه

ابراهیم کرمانی جمکرانی ـ باتری و دینام ساز

رقیه کلوانی

حسن کلهر ـ کشاورز

عباس گلرو ـ پارچه‌فروش

علی‌اکبر گل‌محمدی ـ خواربار فروش

صمد متحیر ـ راننده

رحیمه مجاهد

سیدمرتضی مجتهدزاده ـ روحانی

فضل‌الله محمدخانی

یدالله محمدخانی ـ پلاستیک ساز

مسعود محمدی ـ دانش‌آموز (۷ ساله)

غفار مددی

امیر معصوم شاهی ـ خواربار فروش

قاسم مکاری ـ نجار

ابوالحسن ممتازآباد ـ کفاش

عادل موتعلمیان

مظفر موسوی لاری ـ روحانی

سکینه مهابادی

اسماعیل مهدویان ـ کارگر

محترم مهدی ملایری

فخری میرزاحسن

محمدقلی نادری ـ کارگر

محمد نصیراسلامی

کاظم نصیرزاده

احمد نیکومظفر

محمدحسین وطن‌پرست ـ کفاش

خدیجه وقایعی

پی‌نویس:

۱ـ «… در حالی که آژانس رسمی پارس تعداد کشته‌شدگان را ۲۰ تن و زخمیها را ۱۵۰ تن قلمداد کرده است، وزارت دادگستری تعداد کشته‌شدگان را ۷۴ تن شمرده است که ۶۰ تن آن در تهران و ۱۴ تن در قم کشته شده‌اند؛ اما به نظر می‌رسد که شمار قربانیان خیلی بیشتر باشد. دولت به خبرگزاریهایی که تعداد کشته‌ها را یک هزار تن اعلام کرده‌اند، اعتراض کرد… بیمارستانها از دادن هرگونه اطلاعی درباره تعداد زخمیها و کشته‌ها امتناع می‌ورزند.»، روزنامه لوموند؛ ۱۹۶۳/۶/۷م، از فصلنامه ۱۵ خرداد، دوره سوم، سال دوم، شماره ۳، بهار ۱۳۸۴٫