از مبارزه با آمریکا تا سکوت دربرابر جنایت‌کاران/ چه بر سر منطق 16آذر آمد؟

امروز جای منطق 16آذر خالی‌تر از همیشه به‌نظر می‌رسد. رئیس‌ جمهور آمریکا با همکاری نتانیاهو بیش از هزار نفر از مردم ایران به در نبردی مستقیم به خاک و خون می‌کشد اما صدایی از دانشجویانی که یک زمان برعلیه همان نیروهای استکباری قیام می‌کردند، بلند نمی‌شوند.

کد خبر: ۲۶۸۱۸۳

تاریخ: ۲۴ دی ۱۴۰۴ - ۱۰:۲۰

شهدای ایران:امروز جای منطق 16آذر خالی‌تر از همیشه به‌نظر می‌رسد. رئیس‌ جمهور آمریکا با همکاری نتانیاهو بیش از هزار نفر از مردم ایران به در نبردی مستقیم به خاک و خون می‌کشد اما صدایی از دانشجویانی که یک زمان برعلیه همان نیروهای استکباری قیام می‌کردند، بلند نمی‌شوند.

اما نکته تامل‌برانگیزی که در روزهای اخیر و همزمان با اغتشاشات تروریست‌های مسلح و از سرگذراندن جنگ 12روزه، توجهات را به خود معطوف می‌کند این است که چه بر سر دانشجوی ایرانی گذشته که روزگاری برای محکومیت مداخله آمریکا کشته می‌داد اما حالا به انفعال در برابر همان نیرو استکباری رسیده است؟

امروز جای منطق 16آذر خالی‌تر از همیشه به‌نظر می‌رسد. رئیس‌ جمهور آمریکا با همکاری نتانیاهو بیش از هزار نفر از مردم ایران به در نبردی مستقیم به خاک و خون می‌کشد و چند ماه بعد هم تروریست‌های خود را روانه شهرهای کشور می‌کند و نیروهای انتظامی و مردمی را شهید می‌کند و ابای از پذیرش مسئولیت این جنایت‌ها هم ندارد اما صدایی از نهاد دانشگاه و دانشجویانی که یک زمان برعلیه همان نیروهای استکباری قیام می‌کردند، بلند نمی‌شوند.

شانزدهم آذر سال1332 برگ مهمی از تاریخ معاصر ایران است که بعنوان روز دانشجو در حافظه ملت ایران به یادگار مانده است. در این روز بود که دانشجویان ایرانی به‌نشانه اعتراض به سفر نیکسون، معاون وقت رئیس‌ جمهور آمریکا در دانشگاه تهران تجمع کرده و دخالت این کشور در کودتا بر علیه دولت مصدق را محکوم کردند.

هرچند این اعتراض به‌وسیله دستگاه سرکوب پهلوی ناکام ماند، اما نام شهدای این روز تاریخی یعنی شهیدان شریعت‌رضوی، قندچی و بزرگ‌نیا برای همیشه در تاریخ ایران ماندگار شد. رهبر معظم انقلاب با تعابیر مهمی از این روز تاریخی یاد کردند و 16‌آذر را متعلق به دانشجوی ضد آمریکایی و ضدسلطه نامیدند.

برای فهم بهتر این مسئله مهم بهتر است که به تاریخ رجوع شود. سلطنت پهلوی با دخالت مستقیم انگلستان و آمریکا بر سر کار آمد. میراث مشروطه باعث شده بود تا رجعت به سنت سلطنت مطلقه ناممکن به‌نظر برسد، پس برگزاری شکلی از انتخابات‌های غالبا دستکاری شده در کشور ادامه یافت تا مبادا نیروهای ملی شاه را متهم به استبداد کنند.

در این انتخابات حداقلی و غالبا ناسالم مجلسی از منتخبان گرد هم آمدند و دولتی به نخست‌وزیری اشراف‌زاده قاجاری یعنی دکتر محمد مصدق تشکیل دادند. اما جبهه استکبار به ریاست آمریکا و بریتانیا همان حد از استقلال و مردم‌سالاری را برنتافتند و همان مصدقی را که دعوی ملی‌سازی و افزایش سهم ایران از حق طبیعی خود را داشت هم به‌زیر کشیدند. قابل توجه است که مصدق حتی فاصله زیادی هم آن‌سوی جبهه استکبار یعنی آمریکا نداشت و اگر کودتا رخ نمی‌داد، میل زیادی از سمت دولت او برای همکاری‌های تنگاتنگ با آمریکا وجود داشت.

مسئله اینجاست که دانشجویان ایرانی برای اعلام انزجار از دولت آمریکا و نماینده آن یعنی ریچارد نیکسون، از دیوارهای خفقان گذشتند و حتی در این راه سه شهید هم تقدیم کردند اما فریاد خود را بر سر سلطه‌گران کشیدند و نشان دادند که حتی از دخالت آمریکا در همان مردم‌سالاری نیم‌بند هم نفرت دارند.

اما در ابتدای قرن جدید وقتی که آمریکا و نخست‌وزیر پادگان‌ نظامی‌اش در منطقه برعلیه ایران تحریم و جنگ و تروریسم شهری به‌راه می‌اندازد، خون دانشجویان به جوش نمی‌آید و حتی افراد معلوم‌الحالی امروزه و در همان دانشگاه از ترامپ برای دست‌بردن به سرنوشت و براندازی مردم‌سالاری‌شان دعوت‌نامه پر می‌کنند!

امروز که میزان دموکراسی و رسوب مردم‌سالاری در ساختارهای سیاسی به مراتب از استبداد پهلوی پیشرفته‌تر و مترقی‌تر است و از صدر تا ذیل نظام سیاسی متاثر از رای مستقیم و غیرمستقیم مردم می‌باشد؛ دخالت آمریکا از سال32 مخرب‌تر است و مجموعه بزرگ‌تری از مردم را هم دربرمی‌گیرد.

دانشجویی که موذن جامعه است و وظیفه خط‌دهی به احاد جامعه را دارد به چنان انفعالی رسیده است که حتی برای پاسداشت حق انتخاب خود هم اعتراضی به مزدوران خارجی و مداخله‌گران استکباری نمی‌کند و بخشی هم برای به‌ثمر رساندن خواسته‌های خود چشم انتظار به فراخوان‌ها و توئیت‌های رئیس‌جمهور آمریکا می‌بندند. همان آمریکایی که در کارنامه‌اش 28مرداد و کودتا برعلیه یک دولت ملی در ایران را به‌ثبت رسانده است.

مرگ اراده و آزادی‌خواهی دانشجو همان وضعیتی‌ست که مختصات صحنه امروز ایران را رقم زده است. دانشگاه اگر در این موقف بر علیه مداخله و گردن‌کشی استکبار جهانی به جنب‌و‌جوش نیافتد و برای حفظ موجودیت خود قیام نکند، شاید دیگر نتوان افق مشخصی برای احیای دوباره آن متصور شد.