بندر یا انبار کانتینر؛ چرا بندر شهیدرجایی گرفتار شد؟

رفع تمرکز از مبادی ورودی و خروجی کشور و توزیع بار در فضای سرزمینی با راهکار بنادر خشک راه جلوگیری از تکرار وقایعی نظیر انفجار بندر شهید رجایی است.

کد خبر: ۲۵۸۹۵۳

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۰۳

به گزارش شهدای ایران، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، روز یکشنبه 7 اردیبهشت در بندرعباس حاضر شد و پس از بازدید هوایی از محل حادثه، در ستاد بحران هرمزگان عنوان کرد که پس از خاموش کردن آتش، باید بررسی کنیم که چه عواملی منجر به این حادثه شد، چه اقداماتی را باید انجام می‌دادیم تا از بروز آن جلوگیری شود و چه برنامه‌ریزی‌هایی برای آینده لازم است تا از تکرار چنین روندی جلوگیری گردد.

پزشکیان در بخشی از صحبت های خود اظهار کرد: آیا ضرورتی دارد کانتینرها را به مدت سه یا چهار ماه در این مکان نگهداری کنیم و حدود ۱۲۰ هزار یا ۱۴۰ هزار کانتینر را در محل ذخیره کنیم؟

بر اساس گزارش رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی ۲۰۰۰ کانتینر معادل ۱.۵ درصد از کل ظرفیت ۱۳۵ هزار کانتینری بندر را تحت تأثیر قرار داد.

آتش‌سوزی به دلیل حضور مواد اشتعال‌زایی گسترش یافت اما بر اساس آخرین اخبار ۹۸.۵ درصد از محموله‌های بندر کاملاً ایمن باقی ماندند. بخش‌های از زیرساخت جاده‌ای بندر نیز آسیب دید.

خسارت به یک بخش محدود (سینا شیپینگ) متمرکز بود و سایر محوطه‌های حیاتی از جمله پایانه‌های نفتی و کالاهای اساسی آسیبی ندیدند.

با بررسی عملکرد بندر جبل‌علی که در همسایگی بندر شهیدرجایی واقع شده است، مشخص می‌شود که این بندر بر روی تسهیل و سرعت بخشیدن به فرآیند عبور بار تمرکز دارد، به گونه‌ای که هزینه‌های انبارداری و نگهداری کالا به شدت افزایش یافته و برای صاحبان بار، توقف در این بندر از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست.

زمان توقف کالا در بندر شهید رجایی از ۶ روز تا ۶۰ روز گزارش شده‌ و در مواقعی کالا آن‌قدر در بندر مانده که فاسد شده و قوه قضاییه به پرونده ورود کرده است. این در حالی است که زمان ترخیص در بندر شانگهای چین و سنگاپور نهایتاً ۴۸ و ۱۲ ساعت است.

به گفته حسن کریم‌نیا، کارشناس حمل‌ونقل، احداث بنادر خشک با اولویت اهداف راهبردی، راهکاری است که انبار کانتینرها را از مبادی کشور به سمت فضای داخل سرزمین سوق می‌دهد و بدین ترتیب از تمرکززدایی در محوطه بنادر و وقوع این چنین حوادثی جلوگیری می‌شود.

بنادر خشک با انتقال بخشی از عملیات تخلیه و بارگیری به مناطق داخلی کشور می‌تواند تا ۴۰٪ از حجم کانتینرهای ذخیره شده در بنادر اصلی را کاهش دهد. حتی بعضا عنوان شده که هزینه‌های لجستیکی را تا ۳۰ درصد کاهش می‌دهد.

در واقع کالا پس از تخلیه از کشتی، بلافاصله با روش حمل یکسره به بنادر خشک کشور که ممکن است فاصله کم یا زیادی از بندر داشته باشند، منتقل و تشریفات گمرکی در آن محل صورت می‌گیرد.

اندیشکده هِتِکس (HETEX) در گزارش‌های سیاستی خود عنوان کرده است که تمرکز فرآیند گمرکی در بنادر دریایی، باعث کاهش استفاده از قطار می‌شود؛ زیرا در حال حاضر با دپو شدن کالاها در انبارهای موجود، به صورت تدریجی کار ترخیص آن‌ها صورت می‌گیرد. در صورتی که با ارائه قطار کامل برنامه‌ای امکان بهره‌مندی از حمل و نقل ارزان ریلی فراهم می‌شود و در بعد کلان باعث کاهش مصرف سوخت و آلاینده‌های ناشی از آن خواهد شد.

بزرگترین و مهمترین بندر خشک ایران، بندر خشک آپرین است که به وسیله راه آهن به چهار بندر اصلی تجاری ایران یعنی بندر شهید رجایی، بندر امام خمینی، بندر خرمشهر و بندر امیر آباد متصل است.

با این حال این بندر خشک ۸۰۰ هکتاری چندین سال بود که واحد گمرکی در آن مستقر نبود و بالاخره در تفاهم سال گذشته شرکت راه‌آهن با این سازمان، بخش کوچکی از ظرفیت آن برای ترانزیت و حمل و نقل داخلی فعال شده است.
منبع : فارس