محل دفن ذکریای رازی شهرری است؟

حسین کریمان، محقق، پژوهشگر و تهران‌شناس معاصر در کتاب «آثار بازمانده از ری قدیمِ» ادعای دفن زکریای رازی در ری باستان را مطرح کرده که این ادعا هنوز به طور کامل ثابت یا رد نشده است. اما ماجرا چیست؟

کد خبر: ۲۵۷۴۲۳

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۸:۲۸

به گزارش شهدای ایران به نقل از همشهری آنلاین، اگر تلاش‌های بی‌وقفه و تحقیقات مفصل پژوهشگران و تهران‌شناس‌ها نبود امروز تصویر روشنی از روزگار گذشته تهران قدیم پیش رویمان قرار نداشت و نسل جدید تهران را با مختصات شهری شلوغ و پرازدحام می‌شناخت. کار تهران‌شناس‌های قدیمی و معاصر از این منظر باارزش است و به همین دلیل نباید آنها را به‌عنوان ناجیان تاریخ تهران از یاد ببریم. مرحوم حسین کریمان، یکی از همین تهران‌شناس‌های معاصر بود که لا به لای تحقیقات و تالیف های پرشمار، ادعا و نظریه های متفاوتی را درباره نقاط تاریخی پایتخت مطرح کرد.

محققان و تهران‌شناسان معاصر از حسین کریمان به‌عنوان پژوهشگر خستگی‌ناپذیری که پژوهش‌های تهران‌شناسی را علمی کرد نام می‌برند. کریمان علوم دینی را نزد علمای حوزه از جمله آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله کوه‌کمره‌ای و آیت‌الله خوانساری فرا گرفته بود و دکترای زبان و ادبیات فارسی داشت. مرحوم کریمان همزمان در حوزه تاریخ و جغرافیا پژوهش می‌کرد و کتاب می‌نوشت. کتاب‌های دو جلدی «ری باستان» و «قصران»، «تهران در گذشته و حال»، «آثار بازمانده از ری» و «جغرافیای دره رودبار» از جمله کتاب‌های مرجعی است که از منابع اصلی تهران‌پژوهی به‌شمار می‌آیند.

حسین کریمان در کتاب «آثار بازمانده از ری قدیمِ» ادعای دفن زکریای رازی در ری را مطرح کرده است. او با اشاره به اسناد و نوشته‌های تارخی یادآور شده که باید مدفن بسیاری از بزرگان ری مثل هشام بن عبدالله و محمدبن زکریای رازی را در آن محدوده جست‌وجو کرد. طبق نوشته‌های حسین کریمان، زکریای رازی احتمالاً در منطقه فیروزآباد شهرری و در امامزاده شعیب کنونی دفن شده است. ادعایی که کریمان در کتاب «آثار بازمانده از ری قدیمِ» مطرح کرد موجب تحقیقات فراوان برای یافتن قبر زکریای رازی در ری شد اما هرگز به کشف قبر زکریای رازی منجر نشد.

برخی کارشناسان میراث فرهنگی بر این باورند که هدف از طرح این موضوع، جلب توجه متولیان برای ایجاد یک بنای یادبود برای زکریای رازی بوده است. این اتفاق در سال‌های گذشته برای حکیم فردوسی و عمر خیام رخ داد و بعد از گمانه زنی درباره محل دفن این دو شاعر بزرگ، مقبره آنها در همان محدوده ساخته شد. طرح ادعای حسین کریمان واکنش کارشناسان میراث فرهنگی را برانگیخت و تحقیقات آنها در نهایت به شناسایی آرامگاه کاشف الکل در محوطه گورستان قدیمی ری و امامزاده شعیب فعلی بعد از ۱۱۰۰ سال منجر شد.

پژوهشگران بعد از تحقیقات فراوان به این نتیجه رسیدند که بیمارستان قدیم ری در حوالی منطقه قلعه‌نو و فیروزآباد بوده و زکریای رازی به عنوان مدیر بیمارستان در این منطقه به درمان و تدریس اشتغال داشته که در همین منطقه نیز از دنیا رفته و در قبرستان قدیمی یعنی جایی که امروز به نام امامزاده شعیب می‌شناسیم به خاک سپرده شده است.