انتشار به مناسبت چهلمین روز درگذشت مرحومه پروانه معصومی؛

از انتقاد نسبت به حاکمیت "ابتذال" تا شکوه از فقدان "عفاف و حجاب" در سینما

زنده یاد «پروانه معصومی» چهل روز قبل و در سن ۷۹ سالگی درگذشت اما فرق او با طیف گسترده‌ای از اموات در این است که مرور زندگی او می‌تواند به عنوان یک الگو در «صنعت-هنر-رسانه سینما» مورد بررسی واقع شود و به سرمشقی قابل دسترس از برای تربیت «بازیگران زن» در «هنر انقلاب اسلامی» مبدل گردد. «سوپراستاری» که هیچ‌گاه «سلبریتی» نشد و با حفظ روحیه متعهد و انقلابی خود تا زمان وفات توانست به خار چشم «شبکه نفوذ فرهنگی» مبدل شود!

کد خبر: ۲۴۰۴۰۳

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۲ - ۱۲:۵۴

شهدای ایران:سرویس فرهنگی/ همزمان با چهلمین روز درگذشت زنده یاد «پروانه معصومی» بازیگر پیشکسوت و متعهد سینما، تلویزیون و تئاتر کشور برآن شدیم تا با بازنشر چند گفتگوی وی طی سال‌های اخیر با سینماپرس ضمن زنده نگاه داشتن یاد و خاطره این سینماگر محجوب نظرات وی را در رابطه با وضعیت کنونی و آینده سینمای ایران مجدد از نظر بگذرانیم.

«پروانه معصومی» متولد ۱۱ اسفند ماه ۱۳۲۳ بود. او تحصیلاتش را در دانشکده زبان‌های خارجی دانشگاه ملی ایران به پایان رساند. او نخستین بار در سال ۱۳۵۰ در فیلم بی‌تا نقش کوتاهی گرفت و سال بعد در رگبار ساختهٔ بهرام بیضایی نقش اوّل زن را بازی کرد. معصومی برای نقش‌آفرینی در «گل‌های داوودی» (۱۳۶۳) جایزه بهترین بازیگر نقش اول جشنواره فیلم فجر و برای «جهیزیه‌ای برای رباب» و «شکوه زندگی» (هر دو در ۱۳۶۶) لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول را گرفت. تنها حضور این بازیگر در تئاتر به ایفای نقش در نمایش «جنایت و مکافات» به کارگردانی علی رفیعی برمی‌گردد. معصومی نخستین بار سال ۱۳۶۳ در سریال «کوچک جنگلی» به کارگردانی بهروز افخمی در قاب تلویزیون حاضر شد و بعدها در سریال‌هایی چون «امام علی (ع)»، «مسافر ری»، «پلیس جوان»، «یوسف پیامبر (ع)» و «مثل هیچکس» بازی کرد. آخرین حضور پروانه معصومی در قاب تصویر سریال «در کنار پروانه‌ها» به کارگردانی داریوش یاری بود که سال ۱۴۰۰ از شبکه دو پخش شد.

حالا و همزمان با چهلمین روز درگذشت به مرور بخش محدودی از نظرات این بازیگر پیشکسوت در سال‌های اخیر می‌پردازدیم:

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما گفت: متاسفانه اغلب سناریوهایی که به دستم می رسد منطبق با واقعیت نیست و بسیار بد نوشته شده اند؛ این در حالی است که یک فیلمنامه عنصر اصلی یک اثر سینمایی و یا تلویزیونی محسوب می شود و نباید دست اندرکاران تولید یک اثر اینطور ساده انگارانه از کنار آن عبور کنند. ما باید این را بدانیم که مخاطب اصولأ از فیلم هایی حمایت می کند که قالب های داستانی آن را در زندگی واقعی اش دیده باشد و برایش جذاب و باورپذیر جلوه کند. این روزها برنامه های صدا و سیما نمی تواند مخاطبان را با خود درگیر کند، این در حالی است که ما در گذشته شاهد تولید فیلم ها و سریال هایی در تلویزیون بودیم که باعث می شد هنگام پخش آن ها خیابان های شهر خلوت شود و مردم برای تماشای آن به منازل خود بروند، اما در حال حاضر تنها برنامه هایی که از تلویزیون با استقبال نسبی مخاطبان روبرو می شود برنامه هایی در حوزه «سلامت» و «اخبار» است و به غیر از آن هیچ یک از برنامه ها نمی توانند مخاطب را آنچنان که باید با خود درگیر کرده و پای تلویزیون بنشانند. یکشنبه ۵ مهر ۱۳۹۴

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون همزمان با آغاز آخرین سال حیات دولت تدبیر و امید گفت: همیشه هر مشکلی در هر زمینه ای از سوی مدیران و بالادستی ها شروع می شود و معتقدم که مشکلات عدیده امروز سینمای کشور هم به دلیل عملکرد غلط مدیران است و در کل می توان این نکته را عنوان کرد که سینما از نداشتن مدیران کاربلد رنج می برد. متأسفانه ما نه تنها در میان اهالی و دست اندرکاران سینما بلکه در بخش های مدیریتی سینما نیز شاهد ورود و حضور افرادی هستیم که کمترین شناخت و آگاهی نسبت به سینما ندارند و مسئولیت اداره و مدیریت پست های مهم و حساس به آن ها واگذار شده است. یکشنبه ۶ تیر ۱۳۹۵

پروانه معصومی بازیگر سینمای ایران همزمان با هفته عفاف و حجاب گفت: مسئولان فرهنگی گویا چندان به فرهنگ سازی برای ترویج حجاب اسلامی در جامعه تمایلی ندارند و به همین دلیل است که به خصوص ما در سینمای کشور همواره با تصاویری روبرو می شویم که خود رسماً ترویج بی حجابی است. برای ما بسیار تأسف بار است که در جامعه با بانوانی روبرو می شویم که تنها برای حفظ ظاهر تکه پارچه ای را به عنوان روسری روی سرشان می اندازند؛ ما در کشوری زندگی می کنیم که بخش عمده ای مردمان آن اعتقادات قوی دینی و مذهبی دارند اما هجوم شبکه های بیگانه و بی تدبیری مسئولان در قبال برخورد با آن ها باعث شده تا امروزه شاهد شرایط بدی باشیم. مسئولان فرهنگی گویا چندان به فرهنگ سازی برای ترویج حجاب اسلامی در جامعه تمایلی ندارند و به همین دلیل است که به خصوص ما در سینمای کشور همواره با تصاویری روبرو می شویم که خود رسماً ترویج بی حجابی است. تصویری که امروز از جامعه ما به جهان مخابره می شود مطابق با عنوان جمهوری اسلامی ایران نیست چرا که متأسفانه به دلیل کم کاری، بی اعتقادی و یا بی تدبیری مسئولان ذیربط فرهنگی و هنری ما از اصل اساسی اسلام که حفظ حجاب است دور شده ایم و روز به روز بیشتر در دام خواسته ها و امیال دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی گرفتار می شویم. چهارشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۵

پروانه معصومی بازیگر سینمای ایران همزمان با هفته عفاف و حجاب گفت: انفعال مدیران سینمایی وضعیت عفاف و حجاب را به سمت سینمای قبل از انقلاب می برد. بعد انقلاب بانوانی که در سینما فعالیت می کردند بسیار راحت تر از گذشته فعالیت های شان را ادامه دادند؛ حجاب برای بازیگران زن سینما نوعی ایمنی از نامحرم و چشم های ناپاک را به وجود آورده بود و زمانی که ما حجاب استفاده می کردیم با فراغ بال بیشتری می توانستیم در فیلم ها بازی کنیم. متأسفانه امروزه پس از گذشت سال ها از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل انفعال بسیاری از مدیران سینمایی و فرهنگی ما مجدداً شاهد آن هستیم که در برخی آثار سینمایی از زنان تنها استفاده ابزاری می شود و برخی فیلمسازان و برخی تهیه کنندگان فی الواقع از افرادی به اسم بازیگر استفاده می کنند که هنری از بازیگری به ارث نبرده اند و برای خودنمایی به سینما آمده اند؛ البته بخش عمده ای از این مشکلات از سوی همین دست بازیگران است که به این افراد اجازه هرگونه سوء استفاده ای را می دهند؛ این بازیگران زن نباید اجازه استفاده ابزاری از خود را بدهند و به محض اینکه به این باور می رسند که از آن ها استفاده ابزاری می شود باید برای همیشه از سینما کناره گیری کنند. دوشنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۶

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون همزمان با هفته عفاف و حجاب در رابطه با نقش رسانه ها به ویژه سینما در ترویج حجاب در جامعه گفت: من بسیار متأسفم که باید بگویم امروزه ما در سینما دیگر مسأله ای به اسم عفاف و حجاب نداریم!؛ قبل از انقلاب اسلامی شرایط زمانه طوری ایجاب می کرد که بسیاری از هنرمندان مجبور به بی حجابی بودند و علیرغم میل شان برای گذران زندگی بدون حجاب جلوی دوربین ظاهر می شدند اما با وقوع انقلاب اسلامی سینمای ما سینمایی شد که قرار بود در آن مبانی اسلامی مد نظر قرار داشته باشد. چهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷

پروانه معصومی بازیگر سینما و تلویزیون با انتقاد از وضعیت کنونی فیلم ها و ترویج ابتذال در سینمای کشور گفت: میزان تخریب گری فیلم های مبتذل در جامعه بسیار بالا است؛ متأسفانه کودکان و نوجوانان ما که آینده سازان کشور هستند وقتی به سینما می روند تنها ابتذال می بینند و بس و تأثیرات منفی این اتفاق در سال های آتی در سطح عمومی جامعه مشاهده خواهد شد. درست است که قانون در سینما وجود دارد، خطوط قرمز مشخص است و همه می دانند که در کشور فیلم ها به چه صورت باید تولید شوند اما خیلی از افراد راه های متعددی دارند تا قانون را دور بزنند! در واقع خود قانون گذاران راه های فرار بسیاری برای دور زدن قانون باز کرده اند و بسیاری از افراد هم با زیرکی قانون را دور زده و فیلم های مبتذلی در سینما تولید کرده و سود سرشاری را به جیب می زنند. شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در خصوص لزوم اصلاح محتوای آثار توسط سازمان سینمایی گفت: ما نیاز به حضور افرادی متخصص، کارشناس و دلسوز داریم که دغدغه رشد و اعتلای فرهنگ و هنر را داشته باشند و با سخت گیری فراوان جلوی تولید آثار بی ارزش و نازل که امروزه بخش اصلی تولیدات سینمایی را تشکیل می دهند بگیرند. مسئولان نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی باعث وفور فیلم های سخیف، مبتذل و مزخرف در سینما شده اند؛ ما نیاز به سخت گیری فراوان در حوزه نظارتی داریم و این سخت گیری ها باید ادامه دار باشد. درهای سینما نباید به روی هر کسی که به اسم فرهنگ و هنر می خواهد خزعبلات به خورد مخاطبان بدهد باز شود؛ ما نیاز به حضور تیمی متخصص در حوزه نظارتی سازمان سینمایی هستیم تا با اقتدار جلوی تولید این آثار نازل را بگیرند. سه‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۸

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در خصوص بحران های عجیب در خانه سینما و تشکیل تشکلی موسوم به «کمیته تطبیق» برای غربالگری صنوف خانه سینما که نارضایتی عمومی سینماگران را در پی داشته است گفت: خانه سینما هیچ دستاورد مثبتی برای اهالی سینما نداشته و حالا هم با این طرح جدید به ستیز با هنرمندان پیشکسوت روی آورده است؛ خانه سینما اصلاً چه سرویسی به هنرمندان می دهد که حالا می خواهد آن ها را حذف کند؟ همه چیز از جمله عیدی های میلیاردی و وام مسکن و... که تنها برای بالادستی ها و مدیران خانه سینما است و بقیه سینماگران از مواهب بی نصیبند! خانه سینما هیچ وقت به فکر پیشکسوتان و هنرمندان نبوده و همیشه همه چیز در آن به برخی افراد خاص متعلق به طبقه بالادستی خانه سینما رسیده است! مثلاً همین عیدی میلیاردی وزارت ارشاد تکلیفش چه شد؟ به چه کسانی رسید؟ چرا آقایان مشخص نکردند که این عیدی دقیقاً به دست چه کسانی رسیده است؟ چرا اسامی دریافت کنندگان عیدی میلیاردی روشن نشد؟ شاید به دلیل اینکه آقایان مدل ماشین های خودشان را عوض کرده اند! یکشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۸

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن در ۲ دوره جشنواره فیلم فجر گفت: برخی مسئولان سال ها است روی اهداف اصلی و ارزشمند جشنواره فیلم فجر پرده کشیده اند به نحوی که دیگر نشانی از آنچه باعث تولد و شکوفایی جشنواره شد در این رویداد مشاهده نمی شود! پنجشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۸

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در خصوص عملکرد منفعلانه سلبریتی های سینمای ایران در دوران کرونا گفت: نه تنها سلبریتی هایی که درآمدهای میلیاردی و نجومی دارند بلکه سایر افراد پولدار جامعه که مشخص نیست پول های شان را چگونه به دست آورده اند و مهمتر از همه نهادها و سازمان ها و ارگان های مرتبط با حوزه فرهنگ و هنر موظف هستند تا از اهالی سینما و هنرمندان پشتیبانی کنند اما متأسفانه چنین اتفاقی رخ نمی دهد به عنوان مثال خانه سینما در این بحران کرونا چه پشتیبانی از اهالی سینما داشت؟ سازمان سینمایی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خانه سینما و... چرا هیچ تدبیری برای رفع بحران شدید به وجود آمده در زندگی هنرمندان ندارند؟ ما هنرمندانی را داریم که سال ها عمر و جوانی شان را برای رشد و اعتلای فرهنگ و هنر این مرز و بوم صرف کرده اند اما اینک در بدترین شرایط معیشتی و مالی زندگی می کنند و در وضعیت بسیار بدی قرار دارند. دوشنبه ۲ تیر ۱۳۹۹

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما با انتقاد شدید نسبت به اصرار نابخردانه برخی مدیران سینمایی برای برگزاری جشنواره فیلم فجر در روزهای بحرانی کرونا گفت: برگزاری جشنواره به شیوه نوین اشتباهی نابخشودنی است چرا که پایه های جشنواره فجر انقلاب را سست می کند؛ ما کدام جشنواره را در سراسر دنیا سراغ داریم که شکل و شیوه برگزاری اش را بنا به سلیقه و خواسته مدیران سینمایی تغییر دهد؟ در حالی که اغلب جشنواره های سینمایی دنیا تعطیل شده اند، جشنواره فجر نیز باید تا پایان بحران کرونا لغو شده و پس از آن همانند سال های قبل برگزار شود. چرا در این روزهای کرونایی در حالی که نزدیک به یک سال متوالی است که سینماگران بیکار و خانه نشین شده اند و بخش عمده ای از اهالی سینما برای تأمین حداقل های زندگی شان عاجز هستند باید بودجه های هنگفتی از بیت المال صرف برگزاری جشنواره ای شود که هیچ دستاوردی برای سینما در پی نخواهد داشت؟ دوشنبه ۸ دی ۱۳۹۹

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در خصوص ۸ سال عملکرد دولت روحانی در حوزه سینما و انتظارات از رئیس جمهور آینده گفت: دولت طی ۸ سال گذشته هیچ قدمی برای رشد و بهبود وضعیت فرهنگ و هنر برنداشت، همانطور که در حوزه های دیگر هم هیچ کاری صورت نداد و به همین علت هم امروز بخش گسترده ای از افراد جامعه نسبت به عملکرد مسئولان دولت در تمامی حوزه ها و زمینه ها گلایه و انتقادات بسیار جدی دارند. باعث شرمساری است که مسئولان دولت این چنین نسبت به هنرمندان خود بی مهری می کنند و آن ها را به حال خود رها کرده اند؛ این در حالی است که در اغلب کشورهای دنیا شاهدیم هنرمندان شان را آنچنان عزت می کنند و آنچنان هوای آن ها را دارند که حد و مرزی ندارد اما ما در دوران بیکاری و خانه نشینی و در این بحران کرونا همچنان باید حتی حق بیمه های مان را خودمان پرداخت کنیم و این مصداق بی عدالتی و بی انصافی است! سه‌شنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۰

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما در خصوص لزوم ساماندهی صنوف سینمایی در دولت سیزدهم گفت: خانه سینما هیچ خدمتی به سینماگران ارائه نمی کند و بود و نبودش برای ما هیچ اهمیتی ندارد؛ وقتی این خانه قرار نیست به بخش اعظمی از اهالی سینما خدمتی ارائه کند چرا باید به آن بودجه های هنگفت دولتی اعطا شود؟ این خانه تنها برای برخی جریانات و افراد خاص منافع دارد و دست سایر سینماگران همواره از مواهب این نهاد کوتاه بوده است. مدیران جدید سینما باید در وهله اول به فکر بیمه، مسکن و تأمین معیشت سینماگران باشند؛ دولت جدید اگر واقعاً دولت مردمی و انقلابی است باید با جدیت وارد میدان شود و تمامی کسانی را که در این سال ها در حق سینماگران ظلم کرده اند از میدان به در کند و عدالت و انسانیت و انصاف را در سینما جاری و ساری کند. هرچند که بنده به این اتفاق امید ندارم چرا که همیشه ما فریاد زده ایم دردهای مان را گفته ایم اما گوش مدیران در این خصوص همواره ناشنوا بوده است. دوشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۰

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما در پی انتصاب اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی و لزوم تحول در ساختار فرهنگی کشور گفت: من بازیگری هستم که هم پیش از انقلاب اسلامی در سینما فعالیت داشتم و هم پس از آن؛ به عنوان یک فرد قدیمی که از نزدیک سینما را در این ۲ برهه تاریخی لمس کرده عنوان می کنم برخی تولیدات سینمای رژیم منحوس پهلوی از برخی تولیدات مبتذل سینمای امروز اخلاق مدار تر بود و این اتفاقی تلخ و دردی جانکاه و سنگین است که ما در جمهوری اسلامی ایران شاهد بعد عظیمی از ابتذال هستیم و امیدوارم اعضای جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی تدبیری برای برون رفت از این اوضاع اسفبار داشته باشند. ابعاد ولنگاری فرهنگی در حوزه فرهنگ و هنر بالاخص سینما آنقدر گسترده شده که از هیچ طرفی جمع نمی شود. مقام معظم رهبری بارها و بارها نسبت به رهاشدگی حوزه فرهنگ و هنر هشدار داده اند اما مسئولان یا در خواب غفلت بوده اند و دغدغه های ایشان را نشنیدند یا خود را به نشنیدن زده اند. چهارشنبه ۳ آذر ۱۴۰۰

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در خصوص حذف خدمات صندوق اعتباری هنر برای عده‌ای از سینماگران و شنیده شدن خبرهایی مبنی بر تعلیق عضویت بخش کثیری از اعضای خانه سینما گفت: تصمیمات نابخردانه‌ای همچون تعلیق عضویت هنرمندان باعث بدنامی مدیران می شود؛ هنرمندان که هیچ وقت چیزی نداشته اند و کمکی به آن ها نمی شده حالا این بی توجهی و بی احترامی جدید هم روی همه مشکلات قبلی شان!؛ من واقعاً برای این شرایط بسیار متأسفم! شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون با انتقاد از معضلات جدی صنوف و رفتار شاه نشینان خانه سینما گفت: مدیران سازمان سینمایی و خانه سینما هیچ سراغی از ما نمی گیرند و توجهی به وضعیت معیشتی، بیکاری و درماندگی هنرمندان ندارند؛ این در حالی است که وظیفه آن ها ایجاب می کند که از هنرمندان و فعالان سینما حراست و حمایت کنند و توجه ویژه ای به زندگی و معیشت آن ها به خصوص در این ایام بیکاری و رکود تولید و افزایش مشکلات اقتصادی داشته باشند. دوشنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۱

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در پی حضور فیلم های بدون مجوز و سیاه نما در جشنواره های جهانی گفت: زشت و شرم آور است که برخی به اصطلاح هنرمندان برای گرفتن جایزه از جشنواره های جهانی آبرو و حیثیت کشورشان را می برند و تصویری زشت و سیاه از کشورشان به جهانیان عرضه می کنند! این جایزه ها پشیزی ارزش ندارد و هنرمندان باید بدانند جایزه زمانی ارزش پیدا می کند که از دستان ملت شریف ایران گرفته شود نه از آن طرفی ها که فقط به فکر منافع کشورهای خودشان هستند! من واقعاً نمی دانم دلیل انفعال و سکوت مدیران سینمایی و فرهنگی در مواجهه با این افراد چیست؟ مدیران سینمایی چرا چشم خود را روی تخلفات بسته‌اند؟ آیا دوستی شان با این افراد باعث شده که جلوی آن ها را نگیرند؟ به هر صورت هرچه باشد این چشم بستن و ندیدن رفتار آن ها درست نیست! دوشنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۱

پروانه معصومی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در پی ناآرامی های اخیر و اظهارنظرهای جنجالی برخی شبه هنرمندان که مردم را دعوت به آشوب و اغتشاش می کردند درباره لزوم برخورد قاطع نهادهای فرهنگی و قضایی با سلبریتی های فتنه گر گفت: هنرمند واقعی کسی است که جامعه را دعوت به آرامش کند نه آشوب طلبی و هرج و مرج؛ هنرمند باید آرامش بخش باشد ما ایرانی ها انسان هایی با فرهنگ و با تمدن هستیم و نباید با رفتارهای آنارشیستی تصویری زننده از خودمان و کشورمان به جهانیان مخابره کنیم؛ بنده جز اظهارنظرهای آقای مهران مدیری خوشبختانه نظرات سایر هنرمندان را ندیدم و نخواندم اما بر اساس شنیده هایم عرض می‌کنم که این قبیل اظهارنظرهایی که مردم را به آشوب طلبی سوق می‌دهد قطعاً طراحی شده و برنامه ریزی شده از سوی مردم ما نیست و عده ای اغتشاش گر و فرصت طلب خود را قاطی مطالبات مردمی کرده و شروع به هرج و مرج می کنند تا به نفع خود از آن بهره ببرند. بلاشک کسانی که مردم را به سمت ناآرامی سوق می دهند صلاح کشور را نمی خواهند؛ مردم ما اگر خواسته و مطالبه ای دارند حق دارند که در فضای آرام اعتراض کرده و مطالبه خود را از مسئولان کشور داشته باشند اما هرگز این مطالبات نباید باعث شود تا فرصت طلبان و کسانی که عرقی به این آب و خاک ندارند وارد میدان شده و از آب گل آلود به نفع خود ماهی بگیرند. سه‌شنبه ۱۲ مهر 1401

*منبع:سینماپرس