باز هم ریشخند فرزندآوری در مجموعه سیما!

تمسخر فرزندآوری اگر چه در قالب سریال و فیلم‌های متعدد در دوره‌های مختلف بروز و ظهور یافته‌است، اما هیچ‌کس فکرش را هم نمی‌کرد این‌بار در قالب یک سریال آن هم در شبکه ۳ عیان‌تر از قبل این مطالبه راهبردی به سخره گرفته‌شود.

کد خبر: ۲۳۶۸۲۶

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ - ۰۹:۴۲

شهدای ایران:شبکه سوم سیما از زمان مدیریت علی فروغی، مدعی سرمایه‌گذاری روی نسلی نو از تهیه‌کننده‌ها و کارگردان‌های جوانی است که قرار بوده دست به فرهنگ‌سازی مبتنی بر ارزش‌های سبک زندگی ایرانی-‌اسلامی بزنند، اما تمسخر واضح فرزندآوری در سریالی با عنوان چشم‌بندی ۲ نشان می‌دهد این سرمایه‌گذاری حداقل در یک مورد به نتیجه مطلوب نرسیده‌است و ما امروز شاهد تولید آثاری به دست همین افراد تازه به میدان آمده هستیم که به طرزی رو و عیان حیثیت یک مطالبه راهبردی را در سطح جامعه به سخره می‌گیرند.
زنی با شکم برجسته همراه چند کودک قد و نیم قد روی صندلی یک بیمارستان نشسته و کمی نزدیک‌تر دو زن دیگر با نوزادی شیرخواره در دست حضور دارند. میزانسن، انتخاب بازیگر، لحن و طراحی صحنه و دیالوگ‌ها نشان از تخفیف و تحقیر موضوع فرزندآوری دارد. در ادامه بخشی از دیالوگ‌های سکانس مورد اشاره در سریال چشم‌بندی ۲ را از نظر می‌گذرانید:
زن چاق شکم برجسته: فرزند زیاد اگر تو زندگی نباشه زندگی اصلاً رنگ و رخی نداره!
زنی که نوه‌اش تازه به دنیا آمده (با عصبانیت در حال تکان دادن نوزاد است): شما که هزار ماشاءالله زندگیت اصلاً مداد رنگیه! این رنگ و وارنگ‌ها همه طراحی خودته؟ خیلی هنرمندی!
زن سوم (با ظاهری خل وضع): ببخشید بچه‌داری خیلی سخته؟
زن شکم برجسته: نه اینقدر‌ها هم که فکر می‌کنی، سخت نیست، بچه‌ها بزرگ میشن، اولی دومی رو بزرگ می‌کنه، دومی مراقب سومیه.
زن دوم (با لحنی مضحک): سومی هم مراقب چهارمیه، چهارمی مراقب پنجمیه و پنجمی هم مراقب ششمیه!
زن سوم: صدمی هم مراقب صدو یکمیه!
زن شکم برجسته (رو به دختر خل وضع که عروسک در دست دارد): به یه دونه قانع نشیا، بچت بزرگ میشه میره دانشگاه تنها میشی مجبور میشی تا آخر عمر برنامه به خانه برمی گردیم نگاه کنی!
زن دوم: با این خرج و مخارج عجب جیگری داری واقعاً!
زن شکم برجسته: من جیگر ندارم، آقامون جیگر داره! بچه که دنیا میاد با خودش رزق و روزی میاره، همین بچه که هنوز دنیا نیومده اداره آقام با وامش موافقت کرده، موتورمون هم شده ماشین!
زن دوم: اع؟ اونوقت کدوم ماشین؟ همینا که با نخ می‌کشن؟ (خنده حضار)
زن شکم برجسته: نخیرم، پراید (ادامه خنده‌حضار)
بچه‌های قدو نیم قد دور و بر زن شکم برجسته می‌لولند.

تهیه‌کننده: اتفاقاً ما تبلیغ کردیم!
جالب است که تهیه‌کننده‌ای که قرار بوده نسل نوی تولید محتوای نمایشی در تلویزیون باشد و دغدغه‌های سبک زندگی ایرانی - اسلامی را ارائه دهد در توجیه این سکانس هرگونه برداشت توهین‌آمیز به مسئله فرزند‌آوری را نه‌تن‌ها رد می‌کند، بلکه آن را کاملاً در جهت تبلیغ فرزند‌آوری توجیه می‌کند!
سلیم ثنایی تهیه‌کننده مجموعه تلویزیونی «چشم‌بندی» به تسنیم می‌گوید: صددرصد در ارتباط با فرزندآوری و اینکه این فرهنگ را جا بیندازیم، سکانس نوشته و فیلمبرداری شد! یعنی نه‌تن‌ها قصد تمسخر نداشتیم، بلکه فرهنگ‌سازی به سبک کمدی مدنظرمان بود که در مسیر توجه به خانواده و مسئله جمعیت و فرزندآوری قدمی برداشته باشیم.
وی افزود: سکانسی که در درمانگاه نوشته شده‌بود، خانمی که باردار است چند تا بچه دارد، از مزایای فرزندآوری می‌گوید. کمکی که دولت دارد و حمایت‌هایی که نسبت به بحث فرزندآوری می‌شود. برکتی که فرزندآوری در خانواده ایجاد می‌کند. زندگی رونق می‌گیرد و اصطلاحاً بچه روزی‌اش را می‌آورد.
تهیه‌کننده سریال «چشم‌بندی» به تشویق فرزندآوری با زبان طنز اشاره کرده و مدعی است: کار ما قالب کمدی دارد؛ دوست داشتیم این مسئله از رویکرد انتقادی خارج شود و حالت طنز بگیرد؛ به گونه‌ای افراد برای این مسئله تشویق بشوند؛ حتی خانواده‌هایی که سطح زندگی و درآمدشان پایین است بدانند فرزندآوری آن‌ها را دچار مشکل نمی‌کند! یعنی در واقع نه‌تن‌ها باعث افزایش هزینه‌ها نمی‌شود، بلکه برکت هم می‌آورد. چنان که در این سکانس می‌بینید شخصیت مرجانه گلچین از خانم باردار می‌پرسد مراقبت سخت نیست و او می‌گوید بچه اول، بچه دوم را نگه می‌دارد، بچه‌ها کنار هم بزرگ می‌شوند. برکت هم به خانواده می‌آورد و کانون خانواده را گرم‌تر می‌کنند.
سلیم ثنایی توانست با سریال «پلاک ۱۳» نام خود را به عنوان تهیه‌کننده مطرح کند و این روز‌ها در این جایگاه متولی تولید سریال چشم‌بندی ۲ شود. سریالی کم‌مایه که حالا یک سکانس در آن مورد توجه کاربران فضای مجازی واقع‌شده و آقای تهیه‌کننده را به توجیه کشانده است.
اما سکانس مورد نظر تنها ایراد این سریال نیست و چشم‌بندی ۲ به لحاظ ساختار فیلمنامه و جنس کمدی به شدت کم‌مایه و نازل ساخته شده‌است. عجیب است که این اثر توانسته با این سطح نازل از کیفیت، خود را تا آنتن شبکه ۳ بالا بکشد.
پیش از این نیز بار‌ها موضوع فرزندآوری در سریال‌های مختلف سیما با توهین و تمسخر مواجه شده‌است. البته این رویکرد تا دست‌کم یک دهه پیش به طور رسمی یکی از سیاست‌های صداوسیما محسوب می‌شد. برای مثال در چند قسمت از سریال آژانس دوستی که چند ماه پیش تکرار آن از شبکه آی فیلم روی آنتن می‌رفت و دو دهه از تولید و پخش نخستین آن می‌گذرد، به وضوح به فرزند‌آوری به عنوان پدیده‌ای غیرفرهنگی حمله شده‌است که بازپخش آن از سوی رسانه ملی خود جای سؤال داشت.
با این حال سریال‌هایی از این دست که خانواده‌های پر فرزند را بی‌سواد، عقب‌مانده و ناتوان در معیشت نشان می‌دهند زمانی یکی پس از دیگری در تلویزیون تولید و روانه پخش می‌شدند، اما اینکه این روند در سال ۱۴۰۲ نیز به این شکل واضح در قالب یک سریال به تمسخر کشیده‌شود، حتی برای آن‌هایی که به وجوب فرزندآوری نیز اعتقادی ندارند، عجیب به نظر می‌رسد.

*روزنامه جوان