انتقاد نویسندگان دفاع مقدس نسبت به ترجمه بی‌قاعده آثارشان

نبود قانون مشخص در حوزه خاطره‌نویسی و فقدان یک نگاه حرفه‌ای به ترجمه سبب شده تا گاه برگردان این آثار و عرضه آنها در بازارهای جهانی چندان متر و معیار مشخصی نداشته باشد.

کد خبر: ۲۲۷۳۱۱

تاریخ: ۲۶ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۸:۳۰

به گزارش شهدای ایران، زمانی که ترجمه انگلیسی کتاب «دا» بدون حضور نویسنده در حوزه هنری رونمایی شد بعد از رونمایی مشخص شد که اصلاً نامی از نویسنده بر روی کتاب ترجمه شده نیامده و پال اسپراکمن، مترجم آمریکایی کتاب، به عنوان نویسنده معرفی شده است؛ موضوعی که وعده داده شد تا در چاپ‌های بعدی اصلاح شود!

بعد از آن هم رونمایی از ترجمه اردوی این کتاب سر و صدا به پا کرد؛ ترجمه‌ای که با اغلاط فاحش انجام و سپس منتشر و توزیع شده بود. این موضوع هم با اعتراض نویسنده «دا» همراه بود. شاید اگر اعتراض‌های سیده اعظم حسینی، نویسنده کتاب معروف و پرفروش «دا» در آن ایام از سوی دیگر نویسندگان  جدی گرفته می‌شد و آنها نیز از مشکلات و دغدغه‌های خود در این زمینه می‌گفتند، امروز مسیر ترجمه آثار دفاع مقدس حرفه‌ای‌تر پیموده می‌شد.

حالا بعد از گذشت هفت سال، عرضه برخی از آثار دفاع مقدس در نمایشگاه لبنان که هفته گذشته برگزار شده، اعتراض برخی از نویسندگان را به همراه داشته است. ماجرا از فیلمی شروع می‌شود که توسط یکی از دوستان حاضر در نمایشگاه لبنان به عنوان شادباش و تبریک برای اکبر صحرایی ارسال می‌شود؛ در این فیلم کتاب «راز تپه اشلو» صحرایی به زبان عربی ترجمه و در لبنان منتشر شده است؛ موضوعی که نویسنده به عنوان خالق اثر و ناشر به عنوان منتشرکننده از آن بی‌اطلاع‌ بوده‌اند. ترجمه بی‌ضابطه و بدون در نظر گرفتن حقوق مادی و معنوی نویسنده و ناشر ایرانی در سال‌های گذشته اعتراض برخی از نویسندگان و فعالان حوزه ادبیات دفاع مقدس را به همراه داشته است.

اکبر صحرایی، از جمله نویسندگان پُر کار در حوزه ادبیات انقلاب و دفاع مقدس است. او با کتاب «حافظ هفت» برگزیده جایزه جلال شده و تاکنون بیش از ۳۰ عنوان کتاب را در کارنامه کاری خود دارد. او در رابطه با ترجمه کتاب «راز تپه اشلو» به تسنیم گفت: موضوع ترجمه کتاب‌ها یک دغدغه چند ساله است و متأسفانه در سال‌های اخیر ریشه دوانده و دارد به یک قاعده تبدیل می‌شود. نویسندگان هم یا از زور خستگی و یا اینکه صدا و فریادشان به جایی نمی‌رسد، سکوت کرده‌اند.

او ادامه داد: ماجرا به این صورت است که برخی کتاب‌های پرمخاطب دفاع مقدس و ادبیات مقاومت در سال‌های گذشته به دیگر زبان‌ها به ویژه عربی ترجمه و در کشورهای منطقه توزیع می‌شود؛ بدون اینکه نویسنده و ناشر از ماجرا با خبر باشند و حقوق مادی و معنوی آنها در نظر گرفته شده باشد. کتاب «راز تپه اشلو» نیز به همین‌صورت ترجمه شد.

از طریق اخبار رسانه‌ها متوجه شدم که کتاب ترجمه شده و جالب آنکه در فروشگاه‌های ایران نیز توزیع می‌شود. برای اینکه از کمّ و کیف ترجمه کتابم مطلع شوم، دو نسخه از این کتاب را تهیه کردم. کتاب از نظر طراحی جلد اصلاً مناسب نبود، علاوه بر این، به جای «تألیف» در ترجمه از واژه «تدوین» استفاده شده بود؛ حال آنکه تألیف ناظر بر خلاقیت و نویسندگی فرد است، اما در تدوین، فرد تنها گردآورنده مطالب است و این دو با یکدیگر متفاوت‌اند.