همتی فرمانده اقتصادی دولت روحانی بود

عطا بهرامی با بیان اینکه همتی در گرانی کالاها مانند مرغ و... شریک است و کشور در معرض قحطی قرار داد، گفت: رئیس سابق بانک مرکزی در سه سال گذشته فرمانده اقتصادی دولت روحانی بود که متاسفانه سیاست‌ها و تصمیمات او منجر به وضعیت کنونی شده است.

کد خبر: ۲۱۶۴۹۳

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۷:۰۲

به گزارش شهدای ایران، عطا بهرامی کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگویی در مورد عملکرد همتی، اظهار کرد: تقریبا در سه سالی که رئیس کل بانک مرکز بود؛ بیشترین اختیارات را داشت.

بدترین بحران ارزی کشور در دو دوره/ تلاطم‌های ارزی بی‌سابقه در دوران همتی

وی افزود: دوران همتی را  فقط می‌توان را دوره نوربخش رئیس فقید بانک مرکزی مقایسه است که او همدر  دولت هاشمی رفسنجانی همه کاره و تصمیم گیرنده بود؛ در هر دو دوره بدترین بحران ارزی را رخ داد؛ در حالی که استقلال بانک مرکزی بسیار بالا بود و رئیس کل اختیارات زیادی داشت.

این کارشناس اقتصادی گفت: در جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سراق قوا، همتی را به عنوان فرمانده اقتصادی تعیین کردند و سه قوه اجماع داشتند که بانک مرکزی تصمیم‌گیر نهایی باشد که تصمیم اشتباهی بود؛ به طوری که بانک مرکزی بر وزارتخانه‌های صمت و اقتصاد مسلط شد و هر کاری خواست، انجام می‌داد.

بهرامی ادامه داد: همتی در دوران مدیریتش، بانک مرکزی را به سرویس دهنده مطلق به بانک‌های خصوصی تبدیل کرد و سیاستی در پیش گرفت که خروجی آن تلاطم‌های ارزی بی‌سابقه بوده که حتی از بحران ارزی دهه هفتاد هم بدتر بود و نمونه‌اش از دوران بعد از جنگ تاکنون نداریم.

بازی الاکلنگی همتی با نرخ ارز

وی بیان کرد: همتی زمانی که رئیس کل بانک مرکزی شد؛ نرخ دلار حدود ۸ هزار تومان بود که آن را به ۲۰هزار تومان رساند و دوباره به کانال ۱۰ هزار تومان برگرداند؛ ولی دوباره به حدود ۱۵ هزار تومان افزایش و در سال گذشته به ۳۲ هزار تومان هم رسید که امروز حدود ۲۳ هزار تومان است.

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: این همه تلاطم‌های ارزی در مدت سه سال منطقی نیست و برای بخش واقعی اقتصاد اتفاقی رخ نداده بود که هر روز نرخ ارز یک عددی باشد؛ حداقل انتظار ثبات را داشتیم؛ زیرا با این نوسانان شدید، اقتصاد پیش بینی پذیر نیست و عملاً فعالان اقتصادی کنار می‌کشند.

بهرامی با بیان اینکه همتی از پیمانه‌های دوجانبه پولی استفاده نکرد؛ گفت: او کشور را در شرایط تحریم، دلاریزه نگه داشت و فقط با ترکیه پیمان پولی داشتیم که به دلیل نوسانات متعدد نرخ ارز، برای اقتصاد ایران ثمری نداشت؛ می‌بایست در پیمان پولی، نرخ ارز دو کشور ثبات نسبی داشته باشد؛ لیر ترکیه از ۲۰سال پیش تاکنون از یک دلار به مرز ۹ دلار رسیده بود که این روند پیوسته و آرام ادامه پیدا کرده است.

وی اظهار داشت: اما در دوره همتی نرخ دلار بین ۸ هزار تومان تا ۳۲ هزار تومان به صورت الاکلنگی نوسان داشت و این نوسان ارتباطی به بخش واقعی اقتصاد نداشت.

افزایش شدید رشد نقدینگی در کشور/ ماشین خلق پول در روز بیش از ۲ هزار میلیارد تومان پول تولید می‌کند

این کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه رشد حجم نقدینگی یکی از اصلی‌‎ترین ریشه مشکلات است، ادامه داد: حجم نقدینگی در دوران همتی زیاد شد و در پایان سال گذشته ۳۵۰۰ هزار میلیارد تومان را هم رد کرد.

بهرامی افزود: این خلق پول عمدتاً توسط بانک‌های خصوصی انجام شد که منابع را صرف کارهایی می‌کنند که دوست دارند؛ مثلاً به نزدیکان خود وام می دهند و این وام ها برنمی‌گردد؛ بانک مرکزی خلق پول جدید انجام می‌دهد تا تعهدات بانک‌ها را پاس کند.

وی گفت: ماشین خلق پول در روز بیش از ۲ هزار میلیارد تومان پول تولید می‌کند که این روند همچنان ادامه دارد؛ این موضوع یک بیماری کهنه‌ در اقتصاد ایران است اما در دوره همتی تشدید و حتی از زمان سیف هم بدتر شد؛ متاسفانه ۸۷ درصد خلق پول را بانک‌های خصوصی انجام می‌دهند و ۱۳ درصد هم توسط بانک مرکزی برای تامین کسری بودجه انجام می‌شود.

ادعاهای همتی برای فرار از پاسخگویی است

این کارشناس اقتصادی در مورد ادعای همتی در خصوص اینکه اگر او نبود دلار ۵۰ هزار تومانی می‌شد، پاسخ داد: این سخنان بی‌معنی و برای فرار از مسئولیت است. در کشور چقدر باید دستمزد پایین بیاید که با دلار ۵۰ هزار تومانی هماهنگ شود؛ تقریبا دستمزد هر کارمند ایرانی به ۱۲۰ دلار می‌رسید؛ در حالی که سال ۹۰ حدود ۱۲۰۰ الی ۱۵۰۰ دلار بود و یک‌دهم شدن حقوق معنی ندارد.

بهرامی با بیان اینکه رشد اقتصادی در دولت یازدهم و دوازدهم در حد صف و حداقلی بود، ادامه داد: رشد اقتصادی در ۸ سال گذشته یک دهم  هم نشد که بخواهد درآمد مردم یک دهم شود.

تصمیم عجیب بانک مرکزی در دوران تحریم/ همتی کشور در معرض قحطی قرار داد

وی با اشاره به مشکل ورود ارز به کشور به دلیل تحریم‌ها، گفت: در این دوران مشکل ورودی ارز به کشور را داشتیم؛ همتی ورود آن به کشور را ممنوع کرد و این حیرت آورد بود؛ البته چند روز پیش اعلام شد این قانون برداشته شده ولی هنوز ادامه دارد.

این کارشناس توضیح داد: وقتی کشوری بحران ارزی دارد و دولت ورود ارز را محدود کند؛ اصلا نمی توان آن را توجیه کرد؛ البته رئیس سابق بانک مرکزی ورودی کالا به کشور را نیز مسدود کرد که امروز با پدیده رسوب کالا را روبرو هستیم.

بهرامی اضافه کرد: با رسوب کالا که بی‌معنی است، کشور در معرض قحطی قرار گرفت و اگر مجلس در تابستان سال گذشته به این موضوع ورود نمی‌کرد؛ ممکن بود دچار قحطی کالا شویم و با دلار ۳۲ هزار تومانی آن را تجربه کنیم

کد تخصیص یا تخصیص ارز؛ بهانه واهی برای واردات

وی تصریح کرد: آقایان بهانه تخصیص ارز را مطرح می‌کردند که در حالی کالاها را بخش خصوصی وارد و پول آن را پرداخت کرده بود و کسی از ۶ ماه تا یک سال قبل از بانک مرکزی ارز نمی‌خواست اما واردکننده کد تخصیص می‌خواست و نمی‌دادند و با عنوان واهی تخصیص ارز حتی مقامات عالی نظام را هم فریب دادند که متاسفانه هنوز هم ادامه دارد و همچنان هم در خیلی از کالاها با کمبود مواجه هستیم.

همتی مدافع ارز ۴۲۰۰ تومانی بود یا مخالف؟

این کارشناس اقتصادی در مورد ارز ۴۲۰۰ تومانی گفت: همتی در عمل از دلار ۴۲۰۰ تومانی دفاع کرد؛ هر چند در جلساتی خصوصی مخالف آن است؛ البته سال گذشته در ایام بودجه مدافع این ارز ترجیحی بود ولی امروز در ایام انتخابات دوباره مدعی مخالفت با آن را دارد که اظهارات او کارشناسی شده نیست و از کسی که اقتصاد خوانده و رئیس بانک مرکز باشد، انتظار است که این قدر سیاسی صحبت نکند.

بهرامی بیان کرد: تقریبا ۶۰ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی (حدود ۱۳۰۰ الی۱۴۰۰ هزار میلیارد تومان) در دوره همتی تخصیص داده شد که امروز به بازار مرغ محدود شده است. این ارز باعث خروج تولید نهاد‌های بومی شده است.

وی ادامه داد: کمبود نهاده، قیمت مرغ را به حدود ۳۵ هزار تومان (۱.۷ دلار) رساند؛ در حالی که پیش از این همیشه یک دلار بود؛ با این همه رانت توزیع شده، امروز مردم مرغ را با نرخ ارز آزاد خریداری می‌کنند.

همتی گرانی‌ها شریک است؛ همچنان آدرس غلط می‌دهد

این کارشناس مسائل اقتصادی با بیان اینکه همتی در کمبود و گرانی کالاها مانند مرغ و... شریک است، اظهار داشت: او برای ثبات بازار اقدامی انجام نداد. بانک مرکزی می‌بایست مانند یک خازن برق در بازار ارز عمل می‌کرد؛ خازن زمانی که جریان برق زیادی می‌شود آن را ذخیره و در زمانی کم می‌شدن، را نوسان را کنترل می‌کند.

بهرامی ادامه داد: همتی در ۶ ماه بیشتر از یک میلیارد دلار از بازار ارز جمع کرد اما برای ثبات بازار مداخله‌ای نداشت؛ وقتی نرخ دلار بالا می‌رود باید عرضه و در پایین آمدن هم باید جمع آوری کند تا نوسانانات بازار را کنترل و اقتصاد را برای فعالان پیش بینی پذیر کند؛ اما همتی انجام نداد و به نوسانات دامن زد.

وی گفت: همتی از سرکوب ارزی انتقاد کرد که درست است اما نوسانات ارزی هم به اقتصاد آسیب وارد می‌کنند؛ متاسفانه در این دوره سه سال که بانک مرکز اختیار مطلق داشت، ولی امروز پاسخگو نیست و همچنان آدرس غلط می‌دهد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به سخنان همتی مبنی بر اینکه روحانی اقتصاد را نمی‌فهمد، گفت: نکته غلطی نیست و به همین دلیل روحانی اختیاراتش را به همتی سپرد و بانک مرکزی را حاکم بر اقتصاد کرد که اقدام اشتباهی بود.

نقش همتی در رشد و ریزش بورس چه بود؟/ تاخت و تاز بانک‌ها در بورس

بهرامی در مورد نقش همتی در رونق شدید و ریزش ۱۱ ماه بورس، گفت: ایشان با خط اعتباری که به بانک‌ها داد، بورس را به شدت حبابی باد کرد و در این مورد سختگیری به بانک‌ها نداشت؛ بانک‌ها در بازار سرمایه تاخت و تاز کردند و قیمت سهام را حبابی بالا بردند که حباب آن ترکید و منفجر شد.

وی تاکید کرد: همتی در دوران ریاست خود در بانک مرکزی هم برای تامین کسری بودجه از استقراض کرد و هم بازار سرمایه را به این روز انداخت و هم خلق پول در حد ۱۳درصد انجام داد. و با سیاست‌های متناقض، اقتصاد را به اغتشاش کشاند.

چرا پیش بینی تورم ۲۰ درصدی محقق نشد؟/ بانک مرکزی وام دار برخی شد

این کارشناس اقتصاد در خصوص وعده‌های انتخاباتی همتی گفت: ایشان عنوان کرد که اگر رئیس جمهور شود تورم را کنترل خواهد کرد، در حالی که سال گذشته تورم ۲۰ الی ۲۲ درصدی پیش بینی کرده ولی الان نرخ تورم بیشتر از دو برابر رقم پیش بینی شده است و تضمیمنی  نیست که وعده‌های او عملی شود.

بهرامی توضیح داد: همتی اختیارات کم نداشت اما در تناقض و تضاد سیاست‌ها و جزیره قدرت که بانک مرکزی در دوران او نمی‌توانست به آنها نه بگوید و خودش را وام دار این جریان می‌دانست؛ اگر رئیس جمهور شود به شکل بدتری این روند را ایجاد خواهد کرد.

همتی خود را دانای کل می‌داند/ نرخ تورم بالا را یک پدیده سیاسی است

این کارشناس گفت: همتی خود را دانای کل می‌دانست و از کارشناسان خبره کشور استفاده نکرد؛ البته باید سیاست‌های پولی کشور یک بار به صورت اساسی بازنگری شود، زیرا امروز روزانه ۲ هزار میلیارد خلق پول می‌شود که به دست تولید کننده نمی‌رسد و بخش واقعی از آن محروم است که نشان می‌دهد که یک خطای راهبردی وجود دارد.

وی با اشاره به تورم بالا در کشور گفت: فریدمن می‌گوید تورم همیشه را یک پدیده پولی است؛ اما تورم با نرخ بالا را یک پدیده سیاسی می‌داند؛ در واقع ذینفعان باعث شدند کشور در این سه سال به این سمت برود که متاسفانه در دوره همتی به منافع این‌ها توجه بیشتری شد.

اختلاف نظر همتی با روحانی شوخی است

بهرامی در مورد برکنار همتی به دلیل اختلاف با رئیس جمهور، گفت: این موضوع سیاسی است و جنبه کارشناسی ندارد؛ اگر روحانی با همتی اختلاف نظر داشت این همه اختیارات به او نمی‌دادند و اگر اختلافی بود همتی در پایان سه سال و یک هفته مانده به انتخابات کنار نمی‌رفت و زودتر از دولت جدا می‌شد.

تصویب FATF مشکل ما را حل نمی‌کند و کشور را خلع سلاح می‌کند

این کارشناس مسائل اقتصادی در مورد ادعای همتی در مورد FATF، گفت: بارها گفت که تاثیر ندارد که درست هم بود؛ زیرا تحریم بانکی هستیم و در این دوران FATF کارایی ندارد؛ ولی به دلیل انتخابات مدعی شده که کشور را معطل FATF کردیم و اگر تصویب می‌شد، خیلی از مشکلات نبود که درست نیست.

وی توضیح داد: کشور ما تحریم بانکی است و نمی‌تواند مبادلات پولی با خارج داشته باشد و اگر FATF  هم تصویب شود، نمی‌تواند اثری در آن داشته باشد و اصرار بر FATF که می‌تواند کشور را خلع سلاح کند، عجیب است و واقعا کسی که دنبال منافع کشور است اینگونه وارد تعامل با FATF نمی‌شود؛ هر چند بحث‌هایی مانند حزب الله و... مطرح شده که این‌ها بی‌ربط است زیرا کمک ایران به شکل پولی رد و بدل نمی‌شود.

بهرامی در پایان گفت: نفت داعش را در عمان خرید و فروش می‌کنند و عربستان که جزو FATF  است، برای داعش پول واریز می‌کند، اما نهاد ناظر چشم خود را به پولشویی و تامین مالی تروریسم بسته است در مورد ایران بهانه است، زیرا با تصویب آن مشکل حل نمی‌شود و اگر اجرا کنیم هم ما را به عنوان عضو قبول ندارد.