نشست مجازی کمیسیون مشترک برجام

کد خبر: ۲۱۰۵۳۳

تاریخ: ۲۷ آذر ۱۳۹۹ - ۱۲:۴۲

روز چهارشنبه ۲۶ آذر ماه نشست کمیسیون مشترک برجام با توجه به ملاحظات مربوط به کووید-۱۹، به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد. در این نشست که بعدازظهر برگزار و به مدت سه ساعت و نیم به طول انجامید، معاونان و مدیران سیاسی وزارت خارجه‌های ایران و گروه ۱+۴ (آلمان، فرانسه، روسیه، چین و انگلیس) به ریاست «سید عباس عراقچی» معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و «هلگا اشمید» دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا روند اجرای برجام و موانع اجرای تعهدات توسط طرف‌های این توافق را مورد بررسی قرار دادند.
پیش از این نشست هم «میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در توئیتی نوشت:  موضوع اصلی، چگونگی حفظ توافق هسته‌ای و اطمینان از اجرای کامل و متوازن آن است. نقش آمریکا هم در این خصوص مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

اتحادیه اروپا هم پیش از این دستورکار این نشست را تلاش‌های جاری برای حفظ برجام و روش‌های موثر برای اجرای کامل این توافق از سوی همه طرفین و آمادگی تبادل نظر در سطح وزرا برشمرده بود.

این نشست در حالی برگزار شد که پیش از این زمزمه‌هایی به گوش می‌رسید که قرار است نشستی در سطح وزرای خارجه ایران و پنج کشور در آستانه کریسمس برگزار شود. از جمله «دومینیک راب» وزیر خارجه انگلیس که چندی پیش گفته بود «در کریسمس دیدار دیگری با همتایانم در تروئیکا و احتمالاً ایران خواهم داشت - البته اگر بخواهند در آن شرکت کنند- تا اطمینان حاصل کنیم که می‌توانیم در این خصوص به راه‌حلی مسالمت‌آمیز برسیم».

در همین خصوص نیز «سعید خطیب زاده» سخنگوی وزارت خارجه نیز ۱۷ آذر ماه در نشست هفتگی با خبرنگاران در پاسخ به سوال خبرنگار فارس درباره برگزاری نشست وزرای خارجه ۱+۴ بیان کرد: «کمیسیون مشترک برجام در حوزه مسائل فنی تنظیم شده و انجام خواهد شد و کمیسیون روتینی است و در صورت لزوم در سطح وزرا هم می‌تواند برگزار شود. بله صحبت‌هایی بوده و باید دستورکار مشخص شود و اگر دستورکار مشخص شود این نشست می‌تواند در سطح وزرا در چارچوب برجام برگزار شود.»

یک رسانه روس هم روز سه‌شنبه ۲۵ آذر ماه در خبری به نقل از یک منبع دیپلماتیک اعلام کرد که نمایندگان ایران و گروه ۱+۴ (روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان) در نشست مجازی روز چهارشنبه خود درباره مقدمات برگزاری یک نشست وزراتی در خصوص برجام رایزنی خواهند کرد.

*توافق درباره نشست غیررسمی و مجازی اول دی ماه وزرای خارجه

در نهایت در بیانیه روز چهارشنبه هلگا اشمید هماهنگ کننده کمیسیون مشترک که متعاقب برگزاری مجازی نشست کمیسیون مشترک برجام صادر شد، عنوان شد که «مشارکت کنندگان در خصوص برگزاری یک نشست غیررسمی وزاری امور خارجه دولت‌های عضو برجام در تاریخ اول دی ۱۳۹۹ (دوشنبه/ ۲۱ دسامبر) به صورت ویدئو کنفرانس، توافق کردند.»

همچنین در این بیانیه آمده بود که «مشارکت کنندگان در پرتو چالش‌های موجود، درباره همکاری در خصوص حفظ برجام و نحوه اطمینان حاصل کردن از اجرای کامل و موثر آن از سوی تمامی طرفین بحث کردند.»

نشست روز چهارشنبه در شرایطی برگزار شد که چندی پیش مجلس شورای اسلامی طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت» را به تصویب رساند که واکنش‌هایی را به همراه داشت و سه کشور اروپایی عضو برجام در واکنش به این قانون در بیانیه‌ای اعلام کردند: «با نگرانی شدید به قانون اخیر که توسط پارلمان ایران تصویب شده، توجه می‌کنیم. [قانونی] که اگر اجرا شود، به‌طور اساسی برنامه هسته‌ای ایران را توسعه داده و دسترسی‌های نظارتی آژانس اتمی را محدود می‌کند. این اقدامات با برجام و تعهدات گسترده‌تر هسته‌ای ایران همخوانی ندارد. اگر ایران درباره حفظ فضای دیپلماسی جدی است، نباید چنین گام‌هایی را اجرا کند».

از سوی دیگر، «جیمز کلورلی» یک مقام وزارت خارجه انگلیس، بدون اشاره به عدم پایبندی کشورش به اجرای تعهدات ذیل برجام گفت: «اگر ایران در خصوص برجام جدی است، نباید قانونی را که اخیراً به تصویب پارلمان این کشور رسیده و گام‌های بیشتری در جهت نقض برجام برمی‌دارد، اجرایی کند.»

«مایک پامپئو» وزیر خارجه آمریکا هم در بیانیه‌ای در واکنش به مصوبه مجلس عنوان کرد: «ایالات متحده آمریکا قانونی که به تصویب مجلس ایران و شورای نگهبان رسیده را محکوم می‌کند. این مصوبه چیزی جز جدیدترین ترفند رژیم برای استفاده از برنامه هسته‌ایش جهت ارعاب جامعه بین‌المللی نیست.»

* سه دولت اروپایی نباید از دولت ایران انتظار داشته باشند که قانون مصوب مجلس را اجرایی نکند

در همین خصوص «سید عباس عراقچی» معاون وزیر خارجه ایران در بخش‌هایی از سخنان خود با اشاره به برخی اظهارنظرهای رسانه‌ای که در روزهای اخیر از سوی اروپا به گوش می‌رسد، تاکید کرد: قاعدتا سه دولت اروپایی (آلمان، انگلیس و فرانسه) که خود را پایبند به دموکراسی و قواعد آن می‌خوانند، نباید از دولت ایران انتظار داشته باشند که اصول دموکراسی را نادیده گرفته و قانون مصوب مجلس شورای اسلامی را اجرایی نکند. دولت جمهوری اسلامی ایران متعهد و موظف به اجرای مصوبات مجلس شورای اسلامی پس از طی مراحل قانونی آنها است.

این دیپلمات ارشد ایرانی همچنین ضمن اعتراض به مواضع اخیر سه دولت اروپایی، بیان کرد: به جای محکومیت ترور دردمنشانه محسن فخری زاده دانشمند برجسته هسته‌ای ایران، سه دولت اروپایی مجازات قانونی یک شخص مجرم را محکوم کردند.

لازم به ذکر است سه کشور اروپایی در پی شهادت شهید فخری زاده نه تنها این اقدام تروریستی را محکوم نکرده بلکه ایران را به خویشتنداری دعوت کردند.

*ایران نمی‌تواند تمام هزینه‌های اجرای برجام و رفتارهای غیرقانونی دیگران را متقبل شود

معاون سیاسی وزارت امور خارجه اظهار داشت: طرف‌های اروپایی همواره فقط از ایران می‌خواهند در برابر همه رفتارهای غیرقانونی و خصمانه، چه تحریم‌های آمریکا باشد و چه خرابکاری در نطنز و ترور دانشمندان هسته‌ای خود خویشتندار باشد. ایران نمی‌تواند تمام هزینه‌های اجرای برجام و رفتارهای غیرقانونی دیگران را متقبل شود و سایرین هم باید برای حفظ برجام هزینه بدهند.

عراقچی در رابطه با گمانه زنی‌ها پیرامون بازگشت آمریکا به برجام نیز اظهار داشت: ما به جای حرف و گمانه زنی، به اعمال توجه می‌کنیم. ایران همواره مواضع خود را به صورت شفاف بیان کرده و حاضر است پس از بازگشت آمریکا به انجام تعهدات خود در برجام و اعاده وضعیت به شرایط ژانویه ۲۰۱۷، اجرای تعهدات برجامی خود که  وفق بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام آنها را متوقف کرده است از سر گیرد.

در همین خصوص «مایک پامپئو» وزیر امور خارجه آمریکا در مصاحبه‌ای با روزنامه «واشنگتن‌اگزماینر» که چهارشنبه منتشر شد عنوان کرد که بازگشت به چنین توافقی (برجام) را در شرایطی که فقط به اروپایی‌ها اجازه تجارت با ایران می‌دهد، صلاح نمی‌داند.

وزارت خارجه روسیه هم در پایان در بیانیه‌ای درباره نشست روز چهارشنبه اعلام کرد: «نمایندگان کشورهای عضو، مجددا تعهد خود به الزامات برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل را اعلام کرده و از تداوم تلاش جدی برای یافتن راهکارهای مؤثر جهت تسهیل بازگشت سریع به اجرای توافقات فراگیر در چارچوب‌های مورد توافق اولیه، حمایت کردند».

این وزارتخانه عنوان کرد که اعضای حاضر در جلسه، تحلیل دقیقی از وضعیت اقدامات در اجرای توافقات سال ۲۰۱۵ را با توجه به چالش‌های کنونی ارائه داده و تصریح کردند که اقدامات آمریکا «با هدف سنگ‌اندازی در مسیر اجرای کامل توافق هسته‌ای» همچنان بزرگترین چالش در مسیر آن است.

به گزارش شهدای ایران، نشست‌های قبلی کمیسیون مشترک برجام حتی دو نشست قبل از نشست روز چهارشنبه ۲۶ آذر ماه در شرایط شیوع ویروس کرونا در وین و به صورت حضوری برگزار شده بود. نشست قبلی سه‌شنبه ۱۱ شهریور ماه سال جاری در هتل پله کوبورگ شهر وین برگزار و سید عباس عراقچی در پایان آن نشست به تشریح گفت‌وگوهای انجام شده پرداخت و تلاش آمریکا برای فعال سازی مکانیسم ماشه را از جمله مهمترین موضوعاتی برشمرد که در نشست مزبور درباره آن گفت‌وگو شد.

عراقچی خاطرنشان کرد: همه مصمم هستند اجازه ندهند آمریکا اراده خودش را تحمیل کند و توافقی که مورد حمایت جامعه بین‌الملل و شورای امنیت است را یکجانبه از بین ببرد.

در پایان این نشست نیز بیانیه رئیس هیأت منتشر شد. اعضای حاضر در نشست کمیسیون مشترک برجام با اشاره به خروج یکجانبه و اعلام توقف مشارکت آمریکا در برجام و اینکه این کشور بعد از آن در هیچ یک از فعالیت‌های مرتبط با برجام مشارکت نداشته، مجددا تاکید کردند آمریکا را نمی‌توان یک دولت عضو این توافق محسوب کرد.

به گزارش شهدای ایران، حاضران در نشست مذکور در ادامه مخالفت‌ها با اقدام اخیر آمریکا برای فعال سازی مجدد تحریم‌ها علیه ایران، این بار مخالفت خود را از وین اعلام کردند.

نشست پیشین کمیسیون هم هفتم اسفند ماه ۱۳۹۸ در شهر وین برگزار شد. اعضای حاضر در آن نشست نگرانی جدی پیرامون گام‌های ایران در خصوص تعهدات هسته‌ای ذیل برجام را ابراز کرده و همچنین تصدیق کردند که وضع مجدد تحریم‌های آمریکا، مانع بهره‌مندی کامل ایران از منافع ناشی از رفع تحریم‌ها شده است. قبل از آن نیز کمیسیون مشترک برجام در سطح معاونان و مدیران سیاسی وزارت خارجه‌های ایران و گروه ۱+۴ (آلمان، فرانسه، روسیه، چین و انگلیس) ۱۵ آذرماه سال گذشته (۱۳۹۸) در محل نمایندگی اتحادیه اروپا در وین برگزار و در آن نشست اعضای حاضر بار دیگر بر تلاش برای حفظ برجام تأکید کردند.