FATF را باید در کنار برجام دید

میز گرد ابعاد پیوستن به اف ای تی اف و نسبت آن با نظام تحریم‌های جدید امریکا علیه ایران و پیش شرط‌های اروپا با حضور چند تن از کارشناسان مسائل سیاسی در رادیو گفتگو منتشر شد.

کد خبر: ۱۸۳۴۱۱

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۴

به گزارش شهدای ایران؛ برنامه رادیویی "گفت‌وگوی سیاسی" با موضوع بررسی و تحلیل ابعاد پیوستن به اف ای تی اف و نسبت آن با نظام تحریم‌های جدید امریکا علیه ایران و پیش شرط‌های اروپا، با حضور عبدالله عبداللهی، سردبیر خبرگزاری تسنیم، جلال برزگر کارشناس و روزنامه نگار و مهدی بختیاری مدیرکل سیاسی خبرگزاری تسنیم از شبکه رادیوگفت‌وگو (از محل خبرگزاری تسنیم) پخش شد.

عبداللهی: FATF را باید در کنار برجام دید

عبدالله عبداللهی در این میزگرد عنوان کرد: درباره موضوع FATF باید به چند نکته اشاره کرد، علت اینکه مدت زیادی تصمیم‌گیری درباره پیوستن به این کنوانسیون طول کشیده، به دلیل خود FATF نیست بلکه مساله نظام جمع‌بندی درباره سیاست جمهوری‌اسلامی است، مشکل ما درباره خوبی یا بدی FATF نیست، اگرچه به نظر می‌آید جمع‌بندی در این حوزه وجود دارد. اما متاسفانه ما در حوزه سیاست هنوز به یک جمع‌بندی نرسیدیم. هنوز به یک اجماع سیاسی نرسیدیم نه اجماع فنی درباره FATF.

وی افزود: چون درباره این موضوع به اجماع نرسیدیم، مشکلاتی وجود دارد. متاسفانه پیش‌فرض‌هایی از سوی دولت‌مردان وجود دارد و چون این پیش‌فرض‌ها حل نشده است، به نظرم جمهوری‌اسلامی هنوز نتوانسته تصمیم‌گیری خودش را به جمع‌بندی برساند، مبنی بر اینکه FATF نمی‌تواند گرهی از مشکلات ما را حل کند و این تصمیم را با اجماع کامل به جامعه اعلام کند. در میان بحث با کارشناسان سوالی مطرح شد که آیا برجام و FATF با هم شباهت‌ها یا همگونی‌هایی دارند یا خیر؟

سردبیر خبرگزاری تسنیم ادامه داد: به نظرم می‌توان به طور قطع برجام FATFرا به هم گره زد یا در کنار هم ببینیم. درباره بحث FATF یکسری سوالات وجود دارد از جمله اینکه پیوستن به FATF می‌تواند مشکلات بانکی ما را حل کند؟ بانک‌های ما باید همه اطلاعات را به FATF بدهند، آیا باید بعد از پیوستن حزب‌الله را تحریم کنیم؟ پاسخ به این پرسش‌ها نیاز به یک بحث فنی درباره FATF دارد. اما به نظرم مشکل باز هم در اینجا نیست، مشکلی که در برجام برای ما ایجاد شد، عدم فهم راهبردهای استراتژیک خودمان و آمریکا و متحدانش بود به عبارتی مشکل شدیدی در فهم راهبرد پیدا کردیم تا چند سال طول بکشد تا دریابیم از طریق برجام گرهی از مشکلات کشور باز نخواهد شد.

عبداللهی گفت: تصور می‌کنید جمهوری‌اسلامی درباره برجام سال 92 به جمع‌بندی نرسیده بود؟ مقام معظم رهبری از اوایل سال 92 بارها در سخنانی اعلام کردند که برجام راه برون رفت از مشکلات کشور نیست و برجام به نتیجه نمی‌رسد و مذاکره با آمریکا مشکلی را حل نمی‌کند و این مذاکره دشمنی آمریکا را با ما کم نمی‌کند بلکه این مذاکره مشکل‌ساز هم خواهد شد. لذا همین طور که از سخنان رهبری پیداست، جمهوری‌ اسلامی درباره برجام پیش از حواشی آن و خروج ترامپ جمع‌بندی داشت. اگر عقل نظام جمهوری‌اسلامی را مقام معظم رهبری بدانیم، با دنبال کردن سخنانشان در خواهیم یافت که نظام درباره برجام هم جمع‌بندی واقع‌بینانه و هوشیارانه داشت.

وی افزود: اما نظام جمهوری اسلامی اجازه دادکه تجربه به دست بیایید تا این فهم در سیاسیون نظام شکل بگیرد که مذاکرات هسته‌ای به ما کمک یا مساعدتی می‌کند یا خیر؟ در این میان نکته کمتر گفته‌ای درباره برجام و FATF وجود دارد، در پایان بهار 91 دو نفر مسئول مذاکرات محرمانه با جمهوری اسلامی هستند، نخست جک سالیوان که دست راست هیلاری کلینتون و نابغه سیاست خارجی بود و نفر دوم تالوار که هیچ ربطی به بحث هسته‌ای نداشت و تخصص‌اش ایران‌شناسی بود و سال 2000 به ایران سفر کرده است و بعد از سفر به ایران، جمع‌بندی تالوار درباره جمهوری‌اسلامی این است که نمی‌توانید جمهوری‌اسلامی را مجبور به تغییر رفتار یا مهار کنید مگر اینکه از طریق قراردادهای بین‌المللی نظام را در چارچوب قرار دهید و بعد از این سخن، نفرات بعدی که به عنوان مسئول در مذاکرات هسته‌ای وارد شدند نیز بر این نظر پای فشردند که جمهوری‌اسلامی از طریق جنگ و حربه تهدید قابل کنترل نیست بلکه طی مذاکرات، جمهوری‌اسلامی را در قراردادهای بین‌المللی وارد کنید، این شیوه تا پایان دوره بوش پیگیری شد.

برزگر: FATF ابزاری برای دور زدن تحریم ها

جلال برزگر کارشناس مسائل سیاسی نیز در این برنامه اظهار داشت: برجام و FATF به لحاظ ماهیت شبیه یکدیگر نیستند اما بر همدیگر تاثیرگذارند. از سویی نام FATF قدری نام پرطمطراق است و غلط‌انداز، برخی می‌گویند وای چه اسم ترسناکی. بهتر است بگوییم گروه ویژه اقدام مالی یا نهاد مقابله با جرایم مالی. سال 1989 تشکیل شده با سازمان‌ها و جزایری که عضو آن هستند بیش از 193 ملل متحد عضو دارد، یعنی تقریبا 204 عضو دارد و از کشورها دو سوال اساسی می‌پرسد؛ آیا در قوانین‌تان قانون مبارزه با پولشویی دارید یا خیر؟ همچنین قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم دارید یا خیر؟

وی افزود: اما چون ما تحریم هستیم و در شرایط ویژه‌ای قرار داریم، پیوستن به کنوانسیون‌های‌بین‌المللی با تاخیر و احتیاط بیشتری صورت می‌گیرد، حال اینکه 32 کشور از جمله کوبا، سوریه، میانمار، روسیه و چین درجات مختلف تحریم را از سوی آمریکا متحمل شدند، اما همه این 32 کشور به نوعی مشغول دور زدن تحریم هستند و هیچ کدام از این کشورها تا به حال نه تنها پیوستن به FATF را مانع دور زدم تحریم‌ها ندانستند، بلکه آن را ابزاری در دور زدن تحریم‌ها در کنار دیگر ابزارها می‌دانند. لذا این سخن که بگوییم FATF خوب است اما چون ما در دوران تحریم هستیم، نمی‌توانیم به آن بپیوندیم، سخن درستی نیست یا به قول برخی از دوستان مخالف FATF قفلی بر دیگر قفل‌ها بیفراییم، سخن عاقلانه‌ای نیست.

کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: وضعیت ما در سیستم بانکی و مالی به دلیل تحریم‌های یک جانبه آمریکا و فشاری که به کل دنیا می‌آورد، خیلی بد است. اما همین الان بانک‌های ایرانی در اروپا فعال هستند و با همین گروه ویژه اقدام مالی کار می‌کنند. به عبارتی ما در رویکرد فعلی با FATF کار می‌کنیم اما ویترین آنرا خراب کردیم و می‌گوییم ما قانون FATF را تصویب نکردیم و خود را در زمره کشورهای مثل کنگو قرار می‌دهیم.

جلال برزگر گفت: آیا با FATF مشکلی از اقتصاد ما حل می‌شود یا خیر؟ این سوال به نظرم به طور اساسی غلط است یا آن‌قدر پیش پا افتاده است که جای شرح ندارد. درست مثل این می‌ماند که بگوییم اگر شما خوب درس بخوانید کشاورزی ایران پیشرفت می‌کند؟ یکی از الزامات پیشرفت کشاورزی خوب درس خواندن بچه‌ها در این رشته است اما این دلیل نمی‌شود، وقتی در این رشته تحصیل کردید، دشمنی‌های آمریکا را هم در نظر بگیرید. اگر کار با استانداردهای جهانی مثل همین گروه ویژه اقدام مالی و عضو شدن در اینترپل یا هر نهاد بین‌المللی دیگر امتیاز دادن به غرب است در FATF نیز کار با استانداردهای جهانی نیز امتیاز دادن به غرب است. اگر این نوع همکاری‌ها فنی است، FATF نیز فنی است اما اگر فنی سیاسی است، FATF نیز فنی سیاسی به شمار می‌آید.

وی افزود: خود مسئولان FATF شگفت‌زده هستند که این گروه ویژه اقدام مالی در جمهوری‌اسلامی تیتر نخست است، در هیچ جای دنیا با FATF چنین برخوردی نشده و ما دائم در تکرار می‌کنیم ما استثنایی هستیم و به این استثنایی بودن تاکید می‌کنیم بعد به خودمان گل می‌زنیم به آن افتخار هم می‌کنیم. پس از 11 سپتامبر پرواز هواپیما دارای یکسری قواعد خاص شد، پرواز پول نیز قواعد و مقرراتی دارد که هر روز نیز دشوارتر می‌شود، شما می‌توانید داخل این پرواز نیایید. شما می‌توانید برای بهبود اوضاع هر کاری می‌خواهید بکنید وقتی حتی پیمان‌های دو جانبه مالی را نیز ذیل FATF تعریف می‌کنند. لذا هر کاری که بکنیم آخر سر به FATF برمی‌گردیم.

بختیاری: FATF باید فارغ از نگاه سیاست زده بررسی شود

در این برنامه همچنین مهدی بختیاری مدیرکل سیاسی تسنیم اطهار داشت: تصور می‌کنم مهم‌ترین موضوع در بحث بررسی FATF و تاثیر آن بر مشکلاتی که در کشور ماست در این است که دو طرف موضوع که در مقابل هم صف‌آرایی کردند فارغ از هر گونه دیدگاه سیاسی به این موضوع بپردازند، چون FATF و موضوعاتی نظیر آن با سرنوشت یک ملت در ارتباط است و تا سال‌ها و نسل‌های بعد می‌تواند تاثیرگذار باشد. فکر می‌کنم با توجه به تجربیاتی که کشور در سال‌های اخیر با آن روبه‌رو بوده که آخرین آن بحث برجام است و موضوع FATF نیز یک موضوع بسیار مهم و حیاتی است، نیاز دارد که مسئولان امر علاوه بر اینکه نگاه جامعی به موضوع داشته باشند، قدری نگاه بدبینانه به کشورهای طرف موضوع که در مقابل ما هستند، داشته باشند.

وی افزود: هنوز تجربه برجام پیش چشم ماست که علی‌رغم همه تلاش‌هایی که شد و بلاخره چند سال تلاش مستمر بود و کشور ما نیز به همه آن چیزهایی که متعهد بود، عمل کرد اما طرف مقابل به راحتی این موضوعات را زیر پا گذاشت. لذا فکر می‌کنم موضوعاتی مانند FATF اگرچه نیاز است که خیلی سریع‌تر و جامع به آن نگریسته شود، اما این عجله‌ها و کارشکنی‌هایی که از طیف‌های مختلف صورت می‌گیرد، باید کنار گذاشته و اجازه داده شود که مسئولان در تشخیص مصلحت نظام، مجلس، دولت و هر نهادی که تصمیم‌گیر است با یک فراغ‌بال و دست پر موضوع را بررسی کند و به نتیجه برساند.

مدیرکل سیاسی خبرگزاری تسنیم ادامه داد: به تاریخچه FATF نگاه می‌کردم که از کجا شروع شد تا به اینجا رسید. بالاخره این موضوع در مقاطع مختلف چندبار تغییر پیدا کرد و چند فاکتور به آن اضافه شد. زیرا این فاکتورها قدری درباره کشور ما ایجاد نگرانی می‌کند. درست است که شاید تبعات خیلی خوبی نیز برای همه کشورها داشته باشد، اما به هر حال نگرانی‌هایی را ایجاد می‌کند، زیرا ما درباره جمهوری‌اسلامی صحبت می‌کنیم نه درباره کشوری مانند سوئد و سوئیس که چالش‌هایی را در مجامع بین‌المللی ندارند.

مهدی بختیاری گفت: لذا مسئولان و تصمیم‌گیران کشور ما باید فارغ از بحث‌های سیاسی و ژورنالیستی که ممکن است در جامعه مطرح باشد، به این موضوع بپردازند و از طرف دیگر رسانه‌ها و افراد تاثیرگذار باید به این فضا کمک کنند تا فضای مناسبی برای تصمیم‌گیری درباره FATF فراهم شود. متاسفانه فضای کشور ما خیلی سیاست‌زده است و اگرچه درباره FATF قدری مرتبط با فضای سیاسی است اما ما حتی در موضوعات اجتماعی و ورزشی نیز با نگاه سیاست‌زده به آن پرداخته می‌شود. اما درباره زمان پاسخگویی به موضوع FATF نمی‌توانم اظهارنظر کنم چون من جزء بررسی‌کنندگان موضوع نیستم.

وی افزود: اما باید به این نکته هم اشاره کنم در سال‌هایی که بررسی پیوستن به FATF طول کشیده، ما باید در داخل کشور یکسری موضوعات و پارامترها را به صورت موازی در بحث شفافیت و سایر مسائل پیش می‌بردیم در حالی که ما هنوز جزء کشورهایی هستیم که در آن فرار مالیاتی زیاد است و وضع قوانین برای رفع چنین مشکلاتی در دست خودمان بود و احتیاجی به مجامع بین‌المللی نبود، اما در کل وقتی به موضوعی با دیده سیاسی نگریسته می‌شود، به طور قطع زمان بیشتری درباره نظر دادن به آن طول خواهد کشید. لذا زمان زیادی که در بررسی و اظهارنظر به FATF صرف شده به دلیل مسائلی است که اشاره کردم ضمن اینکه تجربیات گذشته نیز بی‌تاثیر نیست.
منبع:تسنیم