حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی فقط یک "بازی" بود!

قرار بود به پیام‌رسان‌های داخلی تسهیلات بی‌بهره داده شود که به وام وجوه اداره‌شده تبدیل شد/ این وام ۵ میلیارد تومان است و باید ظرف ۳ سال ۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برگردانیم که این خیلی خیلی سنگین است

کد خبر: ۱۷۵۴۰۰

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۳۹۷ - ۱۴:۵۸

به گزارش شهدای ایران؛ نوزدهمین قسمت از برنامه گفت‌وگو محور «۱۰:۱۰ دقیقه» با حضور مهدی انجیدنی، مدیر پیام‌رسان ایرانی گپ با بررسی وضعیت کنونی پیام‌رسان‌های بومی، فعالیت غیرقانونی برخی شبکه‌های اجتماعی در کشور، ابعاد پنهان فعالیت و فیلترینگ تلگرام، دلیل واکنش نشان ندادن پاول دورف به ماجرای فیلترینگ تلگرام در ایران، میزان تأثیر فعالیت هاتگرام و تلگرام طلایی بر پیام‌رسان‌های داخلی منتشر شد.

پیام‌رسان گپ کاملاً خصوصی و متعلق به آستان قدس رضوی نیست

***واقعاً شما متعلق به جایی نیستید؟ چون بعضی می‌گویند پیام‌رسان گپ متعلق به آستان قدس رضوی است و برخی نیز جاهای دیگر را مطرح می‌کنند.
بله، خب درباره همه پروژه‌هایی که در ایران از یک حدی بیشتر رشد می‌کنند از این انتصابات انجام می‌شود اما شرکت ما سابقه و محصولات مشخصی دارد که فکر نمی‌کنم هیچ یک از دستگاه‌ها در کشور علاقمند به سرمایه‌گذاری در این محصولات باشند؛ به عنوان مثال بازی عصر پادشاهان که تقریبا در 27 کشور دنیا منتشر شد و یا خدماتی که از گذشته تا الآن داشتیم، خیلی از شرکت‌های IT در ایران چه در قالب نماینده و چه در قالب مشتری سال‌ها با شرکت ما کار کردند و شرکت ما و همچنین اعضای شرکت را خیلی شفاف می‌شناسند.

***یعنی کمک قلمبه هم نگرفتید؟ مثلاً آستان قدس کمکی برای رشد نرم افزارتان به شما نکرد؟
نه، نمی‌دانم باید بگویم خوشبختانه یا بدبختانه در کشور ما اختلاف بسیار زیادی بین بخش خصوصی و هم بخش دولتی و هم بخش حاکمیتی وجود دارد؛ منظور از حاکمیتی نهادهایی مثل همین آستان قدس رضوی است البته حضور در مشهد برای هر شهروندی و در کنار بارگاه امام رضا(ع) بودن برکت است و ما این را یکی از بزرگترین افتخارات خود می‌دانیم اما شاید این اصلا جزو مأموریت‌ها و اهداف آستان قدس نیست که وارد حوزه شرکت‌های خصوصی شود.

***فقط منظورمان آستان قدس نبود بقیه نهادها چطور؟
در مورد سایر دستگاه‌ها هم به همین صورت است معمولا بخش خصوصی خیلی بخش جذابی برای بخش دولتی نیست.

***اما کمک هم می‌کند.
من ندیدم به معنی واقعی، البته شاید دیده باشم که یک بخش دولتی علاقمند باشد یک شرکت خصوصی را بخرد و بعد هم به نظر من از بین ببرد اما اتفاقا ندیدم خیلی بدون نظر و فی سبیل‌الله از بخش خصوصی حمایت کند، حتی حمایت‌های کوچک هم ندیدم؛ من که به شخصه 20 سال است در کشور و در این حوزه فعالیت می‌کنم و با دولت‌های مختلف و مسئولان مختلف هم از سال 78 تا الآن کار کردم.

تنها پیام‌رسانی بودیم که رویکرد کسب‌وکاری داشتیم

***این روزها شما به عنوان یکی از دو پیام‌رسان منتخب انتخاب شدید با پارتی بود یا واقعی بود؟
قاعدتا اگر با پارتی بود آن اول کار هم ما را جزو لیست می‌گذاشتند یعنی داستان پیام‌رسان‌ها این گونه شروع شد که ...

***یعنی بعداً لابی کردید و بده بستان‌هایی داشتید که آمدید بین دو پیام رسان برتر؟
فکر می‌کنم از زمانی که ما کار را شروع کردیم و همچنان هم فکر می‌کنم اینگونه است که تنها پیام‌رسانی بودیم که رویکرد کسب و کاری داشتیم یعنی تعداد زیادی شرکای تجاری اطراف خود جمع کردیم؛ یعنی با خدماتی که به مردم ارائه دادیم تعداد زیادی شغل برای آن‌ها ایجاد کردیم و این‌ها شدند بهترین ابزار حمایت از ما. ما در دور اولی که در یک سال قبل در لیست قرار نگرفتیم فقط از کسب و کارهایی که در گپ بودند خواستیم تا جایی که می‌توانند توئیت کنند، صحبت کنند و از مسئولان بخواهند این زیرساختی که در کشور شغل ایجاد کرده را حمایت کنند و در لیست قرار دهند. البته من فکر می‌کنم بررسی‌هایی در این دوره انجام شد که بخشی از آن بررسی فنی بود.

میزان جذب کاربر توسط پیام‌رسان‌های ایرانی کم‌نظیر بود

***خوب چرا این اتفاق نمی‌افتد که ما مخاطبان‌مان در پیام‌رسان‌های داخلی افزایش پیدا کند؟
این دو جواب دارد؛ یک نگاه این است که اتفاقا به نظر من پشت پیام‌رسان‌های داخلی در یک سال گذشته خیلی خوب بوده است، یعنی اگر مثلاً به کافه‌بازار مراجعه کنید در بین همه نرم‌افزارها خیلی کم مشاهده می‌کنید که مشترک‌های میلیونی داشته باشد. به طور کلی تعداد نرم‌افزارهای میلیونی در کافه بازار بسیار کم است و همچنین در گوگل پلی‌.

یعنی اولاً پیام‌رسان‌های ما نرم‌افزارهایی بودند که در یک بازه زمانی کوتاه به 500 هزار، یک میلیون، 2 میلیون، 3 میلیون و سروشی که 13 میلیون مخاطب دارد، برسد.

***البته میزان نسبت این پیام‌رسان‌ها در بازارها خیلی قابل استناد نیست چون خیلی از مردم مثلاً همین افرادی که الآن در استودیو هستند ممکن است گپ را نصب کرده باشند اما آخرین باری که به آن سر زده باشند مثلاً 3 یا 4 ماه پیش باشد و این افراد فقط در شرایطی که تلگرام فیلتر شده بود برای برقراری ارتباط‌شان گپ را نصب کرده بودند.
اولا که میزان فعالیت پیام‌رسان‌ها را از میزان پیامی که در روز جابجا می‌کنند، می‌توان فهمید، همچنین میزان فعالیت مردم در کانال‌ها و به خصوص الآن که اکثر کانال‌هایی که در پیام‌رسان‌های ایرانی فعالند در تلگرام هم حضور دارند. مثلاً کانال خبر فوری هم در پیام‌رسان گپ است و هم در تلگرام و به غیر از باشگاه خبرنگاران جوان اکثر خبرگزاری‌ها هم در تلگرام حضور دارند و خیلی از کانال‌هایی هم که از تلگرام رفته بودند به آن برگشتند. در واقع می‌خواهم بگویم که مسئولان و حتی رسانه‌ها هم بیشتر وقت‌ها از مردم خیلی کم‌صبرتر هستند.

***مثل خود شما، آیا شما در موبایل‌تان تلگرام دارید؟
بله، من از اول داشتم چون من اولا کارم این است و باید همه رقبای خود را بشناسم.

***از تلگرام زیاد استفاده می‌کنید؟
من می‌توانم اینجا گپ و تلگرام خود را به شما نشان دهم. اتفاقا من با گپ خیلی راحت‌ترم و خیلی از کارهایمان در گپ است اما چون بسیاری از دوستان در تلگرام هستند و از قدیم به من پیام می‌دادند و همین الآن هم همچنان این ارتباط وجود دارد (باید در تلگرام هم حضور داشته باشم). خیلی‌ها به من می‌گویند گپ یا تلگرام. من اتفاقا به آن افراد پاسخ می‌دهم ما هیچ‌وقت گپ را رقیب تلگرام نمی‌دانیم چون ما بازارمان با تلگرام فرق دارد. تلگرام یک پیام‌رسان خارجی است که می‌تواند در کشورمان خدمات رایگان ارائه کند اما ما یک پیام‌رسان بومی هستیم که می‌توانیم کسب و کار راه بینداریم. پس اصلا بازار ما با بازار تلگرام یکی نیست.

با فیلتر تلگرام با عنوان حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی مخالفم/ تلگرام نه به کشور ما پاسخگو است و نه مالیات می‌دهد و نه در پیگیری جرائم به ما کمک می‌کند و هم اطلاعات کشور ما را در جای دیگر ذخیره می‌کند

***پس چرا گفته شد پیام رسان داخلی جایگزین تلگرام شود؟ خب می‌توانستند این جایگزینی را حذف کنند و بگویند هم پیام‌رسان داخلی و هم پیام رسان خارجی هستند و مردم هر کدام را می‌خواهند انتخاب کنند.
این همان قسمت بد قضیه است که متأسفانه خیلی از چیزها با هم ادغام شد.

***یعنی شما از فیلترینگ تلگرام شاکی هستید؟
بله، اینجا دو بحث وجود دارد. اگر بگوییم برای حمایت از یک صنعتی باید رقیب خارجی آن را حذف کنیم من با آن مخالفم حالا هر صنعتی که می‌خواهد باشد. اما اگر بگوییم یک نرم‌افزاری است که در کشور ما فعالیت می‌کند، بدون آنکه به ما پاسخگو باشد و مالیات دهد، در پیگیری جرایم به ما کمک نکند و اطلاعات کشور ما را در جای دیگر ذخیره کند،  اینها همه دغدغه ما هست.  جای فکر دارد که آیا ما می‌توانیم به آن طرف بگوییم که با ما همکاری کن؟ اتحادیه اروپا به همه شبکه‌های اجتماعی گفته باید در تمام کشورها شعبه داشته باشید.

***اینهایی که گفتید همه ویژگی‌های تلگرام بود پس شما با تلگرام مخالفید؟
من می‌خواهم بگویم فیلترینگ تلگرام با عنوان پیام‌رسان‌های داخلی یک اشتباه است. اتفاقاً مسئولان هم اصلا به این دلیل فیلتر نکردند. اگر یک مسئولی بگوید ما بابت حمایت پیام‌رسان‌های داخلی تلگرام را فیلتر کردیم ،هم جفا کردیم به حقیقت و هم مطمئناً  برای این حرف پاسخ داریم که چنین چیزی نیست. قطعا اتفاقاتی که رخ داد مانند مسائل تروریستی دلیل فلیترینگ بود.

***اما حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی جزو شعارهایی بود که برای فیلترینگ تلگرام بیان می‌شد؟
این از همان چیزهای اشتباه است. شاید ساده‌تر بود به جای آنکه به مردم بگویند سال‌ها اطلاعات از کشور خارج شده و الآن هم خارج می‌شود و مردم هم با این نگاه که من یک فرد عادی هستم و اطلاعات من به درد خارج نمی‌خورد  و چون توضیح یک سری مسائل مانند دیتامانینگ یا بیگ‌دیتا برای مردم سخت است، شاید بهتر باشد به‌جای بیان این حرف‌ها به مردم بگوییم تلگرام برای حمایت از پیام‌رسان‌‌های ایرانی فیلتر شد. اصلا غیر از بحث پیام‌رسانی داخلی در رسانه‌ها ما برای کدام یک از صنایع خود یک رقیب خارجی آن را حذف کردیم؟ اگر این کار را کردیم اشتباه بود و باعث شده رقابت از بین برود.

دوروف که برای فیلترینگ تعدادی کمی user در روسیه جنجال به پا کرد به فیلترینگ تلگرام در ایران هیچ واکنشی نشان نداد، چون مطمئن بود تلگرام فیلتر نمی‌شود و نشد/ هاتگرام و تلگرام طلایی یک نسخه از اطلاعات را پیش خودمان می‌گذارند و یک نسخه هم در اختیار تلگرام

اگر بگوییم پیام‌رسان‌های داخلی نمی‌توانند جایگزین تلگرام شوند، باید به خیلی چیزهای دیگر هم شک کنیم

**حالا فارغ از این مباحث به نظرتان آیا پیام‌رسان‌های داخلی این توانایی و ظرفیت را داشتند که جایگزین تلگرام شوند؟
قطعاً، اصلا ما اگر بگوییم نمی‌توانستند باید به خیلی چیزهای دیگر هم شک کنیم.

موضوع حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی فقط یک بازی بود

***مگر اپراتورها زیر نظر وزارت ارتباط نیستند؟
بله قطعاً هستند. یک حمایت دیگر هم صورت گرفت که آن 5 گیگابایت اینترنت بین‌المللی به صورت یک گیگ-یک گیگ بود، یعنی اول یک گیگ به ما می‌دادند که استفاده کنیم و بعد یک گیگ دیگر به ما می‌دادند و همچنین 50 گیگابایت اینترنت داخلی. خود ما تا همین ماه گذشته از این خدمات استفاده نکردیم و بابت آنها به همان شرکت‌ها هزینه می‌دادیم و تازه از ماه گذشته درخواست دادیم که بخشی از آن 5 گیگ اینترنت را دریافت کنیم و استفاده کنیم که حدود 20 الی 30 روز است که به ما تحویل شده است. این کل بازی حمایت بود.

برای کوچ مردم به پیام‌رسان‌های داخلی باید صبر کرد

***چه کاری باید انجام می‌شد که انجام نشده؟
صبر.

***یعنی چه؟
الآن دیجی‌کالا در کشور ما وجود دارد که حجم زیادی از بازار را در اختیار دارد. شما امروز یک فروشگاه اینترنتی جدید ایجاد می‌کنید حالا شما انتظار دارید با گذشت یکسال از کارتان بتوانید همه مشتریان دیجی‌کالا را بگیرید؟ قطعا اینطور نیست.

گپ در روز‌های ابتدایی فیلترینگ تلگرام، روزانه ۳۰۰ هزار عضو می‌گرفت
***مگر پیام‌رسان‌های داخلی پس از فیلترینگ تلگرام آمدند؟ خیلی از آنها از یکی دو سال قبل وارد کار شدند.
اکثر پیام‌رسان‌ها خیلی وقت است که فعالیت می‌کنند، فقط از زمان فیلتر شدن تلگرام موضوعات آنها بیشتر در کشور برجسته شد و مردم با آنها آشنا شدند. میتوان گفت فقط برای یک بازه کوتاه 10، 15 روزه عضوگیری آنها زیاد شد و بعد دوباره همه چیز به روال عادی برگشت. تقریبا اوج عضوگیری تمام پیام‌رسان‌های داخلی تا قبل از راه‌اندازی پوسته‌های ایرانی تلگرام، یک بازه 7 الی 10 روزه بود. در آن زمان همه با سرعت عضو گرفتند. خود ما تا 300 هزار در روز هم رسیدیم و این اتفاق نشان می‌دهد که مردم بهشدت علاقمند هستند. اتفاقا یکبار یکی از دوستان گفت چه شد که پوسته‌های فارسی تلگرام یا به قول مسئولان سوپ‌آپ‌های اطمینان به جای ایجاد اطمینان همه چیز را نابود کرد؟ من پاسخ دادم اتفاقا مشکل این است که مردم اطمینان کردند. به عنوان مثال گپ روزی 300 هزار عضو می‌گرفت که این عدد در تاریخ اپلیکیشن‌ها بی‌نظیر است. در گزارش آقای ناظمی، رئیس سازمان فناوری اطلاعات، مشاهده کردید برای کارت سوخت، که چیزی مانند نان شب مردم است و از دو روز دیگر مردم نمی‌توانند بنزین بزنند و خود من هم فراموش کردم ثبت نام کنم، در یک روز تعداد افرادی که توانسته بودند از طریق اپلیکیشن و خدمات الکترونیک ثبت‌نام کنند 2 هزار نفر بود اما در پیام‌رسان‌ها، گپ به تنهایی 300 هزار عضو در روز گرفت و یا سروش آمارش از ما هم خیلی بالاتر بود و این نشان از یک اقبال بسیار بالاست.

***شما فعالیت هاتگرام و تلگرام طلایی را دور زدن فیلترینگ می‌دانید؟
من در این زمینه خیلی استدلال‌های مختلفی شنیدم و همیشه سعی کردم روی آنها فکر کنم و نگویم چون به ضرر ما شد، بد هستند؛ اما موضوع سوپاپ اطمینان که توسط برخی مسئولان مطرح شد، به نظرم خیلی خنده‌دار بود و یک استدلالی بود که اصلاً به دلم نچسبید، درواقع اصلاً سوپاپ اطمینان نبود بلکه تَرَکی در یک سد بود که باعث شد آن سد بشکند.

بعضی دیگر از دوستان این نظر را هم داشتند که از نظر اجتماعی، جامعه پذیرش یک فشار روحی در فیلتر تلگرام را ندارد که من این را هم نمی‌توانم خیلی باور کنم، چون همانطور که گفتم اگر جامعه خیلی نسبت به این موضوع حساس و وابسته به تلگرام بود، به صورت خودکار روزی 300 هزار نفر به یک پیام‌رسان داخلی نمی‌آمدند. من اینطور به شما بگویم که مجموع 7 پیام‌رسان روزی بالغ بر 700-800هزار نفر در آنها ثبت‌نام می‌کردند؛ یعنی کافی بود مسئولان فقط کمتر از یک ماه صبر کنند. اگر این کار را می‌کردند و بعد این سوپاپ اطمینان را رو می‌کردند، تقریباً تمام کاربران عضو این پیام‌رسان‌ها شده بودند. اتفاقاً بعضی وقت‌ها انسان فکر می‌کند که شاید مهاجرت این حجم از کاربران برای برخی نگران‌کننده شد و من حس می‌کنم خیلی‌ها این باور را هم نداشتند که روزی 700-800هزار نفر به پیام‌رسان‌های ایرانی کوچ کنند، به این دلیل که مگر کل کاربران اینترنت ما چقدر است؟ حدود 40 میلیون نفر هستند که ما می‌گویم در آن پیام‌رسان خارجی بودند که اگر قرار بود با این شیب به پیام‌رسان ایرانی بیایند، در یک بازه کوتاهی همه آنها منتقل می‌شدند، حالا اگر نگوییم همه آنها، حداقل 50 تا 60 درصد آنها به پیام‌رسان‌های داخلی مهاجرت می‌کردند؛ کمااینکه همانطور که خود شما و خیلی از مسئولان گفتید، هاتگرام و تلگرام طلایی متعلق به خود جمهوری اسلامی است و اتفاقاً به دستگاه‌های امنیتی کشور مربوط می‌شوند اما با این حال مردم خیلی راحت آنها را نصب کردند.

اگر هاتگرام و تلگرام طلایی رو نمی‌آمدند، شاهد اشتغالزایی فراوان در صنعت پیام‌رسانی بودیم.