وضعیت بناهای تاریخی پس از زلزله غرب

5 اثر تاریخی در 3 شهرستان قصرشیرین، سرپل ذهاب و دالاهو آسیب دیده و احتمال آسیب‌دیدگی بیش از 7 بنای تاریخی در ایلام براثر زلزله دیشب در غرب کشور وجود دارد.

کد خبر: ۱۵۵۸۳۹

تاریخ: ۲۲ آبان ۱۳۹۶ - ۱۷:۴۶

شهدای ایران:  5 اثر تاریخی در 3 شهرستان قصرشیرین، سرپل ذهاب و دالاهو آسیب دیده و احتمال آسیب‌دیدگی بیش از 7 بنای تاریخی در ایلام براثر زلزله دیشب در غرب کشور وجود دارد.

به گزارش خبرآنلاین، ارگ بم آخرین بنایی تاریخی ایران بود که زلزله آن را ویران کرد. زلزله، ارگ بم را تقریباً به طور کامل به غیر از بخشهایی از جمله اصطبل و سربازخانه تخریب کرد و البته باعث آشکار شدن لایه‌های زیرین ساخت و سازهای خشتی شد. زلزله‌ای که مرحوم محمد مهریار، باستان‌شناس، معمار، مرمتگر و پژوهشگر میراث فرهنگی آن را عزای معماران و عروسی باستانشناسان دانست. چند روز پس از رخ دادن زمین‌لرزه، رئیس‌جمهور اصلاحات خبر از بازسازی ارگ داد و به دنبال آن کمک‌های بین المللی برای بازسازی آن به سوی ایران روانه شد. حالا 14 سال بعد از ویرانی ارگ و ساخت دوباره‌اش زلزله‌ای به قدرت 7.3 ریشتر غرب ایران را لرزانده و چندین بنای تاریخی از جمله 5 اثر تاریخی در 3 شهرستان قصرشیرین، سرپل ذهاب و دالاهو آسیب دیده‌اند. زلزله دیشب در ایران اما تنها به این چند شهرستان محدود نمی‌شود. زلزله 7 استان را در نوردیده و ممکن است آثار تاریخی در سایر استان‌ها نیز دچار آسیب شده باشد. از همین‌رو میراث فرهنگی اعلام کرده که سرکشی‌ها به سایر آثار تاریخی برای تخمین درصد آسیب‌های وارده ادامه دارد.

5 اثر تاریخی کرمانشاه در اثر زلزله آسیب دیده است

سازمان لرزه‌نگاری شهر ازگله را کانون زلزله در مرز ایران و عراق اعلام کرده که تنها پنج کیلومتر با خاک عراق فاصله دارد. براساس گزارش‌های استانداری و فرمانداری، استان کرمانشاه و شهر ثلاث باباجانی، جوانرود، قصرشیرین و سرپل ذهاب و دالاهو بیشترین خسارات و تلفات را از این زلزله داشته‌اند و براساس گزارش مدیر کل میراث فرهنگی کرمانشاه، کاروانسرای شاه عباسی، عمارت خسرو و چهارقاپی در شهرستان قصر شیرین، قلعه یزدگرد در شهرستان دالاهو و زیج منیژه در سرپل ذهاب، جزو آثاری هستند که آسیب دیده‌اند.

جلیل بالایی مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کرمانشاه گفته است: متأسفانه زلزله شب گذشته به آثار و بناهای تاریخی استان خساراتی وارد کرده است. در اثر زلزله شب گذشته 5 اثر تاریخی در 3 شهرستان قصرشیرین، سرپل ذهاب و دالاهو آسیب دیده‌اند و سرکشی‌ها به سایر آثار تاریخی برای تخمین درصد آسیب‌های وارده ادامه دارد و اکیپ‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان برای تخمین آسیب به محل این آثار تاریخی اعزام شده‌اند.

گرچه مشخص نیست که این خسارات چه میزان بوده ولی کاروانسرای شاه عباسی بیستون مربوط به دوره صفوی یکی از بناهای مهم کرمانشاهاست که در محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

او افزود: خوشبختانه اثر جهانی بیستون و طاق بستان هیچ آسیبی ندیده‌اند.

شهرستان قصرشیرین دارای 97 اثر تاریخی از ادوار مختلف است که 30 مورد آنها به ثبت ملی رسیده و مابقی شناسایی شده‌اند. آثاری همچون؛ «عمارت خسرو»، «آتشکده چهارقاپی»، «کاروانسرای عباسی» و «بان قلعه» به همراه کانال آبرسانی ساسانی از جمله آثار شاخص شهرستان قصرشیرین هستند.
عمارت خسرو که یکی از بناهایی است که میراث فرهنگی از آن به عنوان یکی از بناهای آسیب دیده یاد کرده از جمله بناهای تاریخی استان کرمانشاه در شهر مرزی قصرشیرین است که بسیاری از مورخان آن را از عجایب دنیا دانسته‌اند.
این بنای تاریخی یک بار دیگر 102 زمین لرزه را تجربه کرده است که براساس گفته‌های محمدرضا جلدی مدیر وقت اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قصرشیرین از این زلزله‌ها جان سالم به در برده است.

7 اثر تاریخی در ایلام آسیب جدی دیدند

علاوه بر بناهای تاریخی کرمانشاه، بناهای تاریخی ایلام نیز بر اثر زلزله دیشب آسیب دیدند. در همان ساعات اولیه خبرهایی از ترک خوردن دیوارهای موزه باستان‌شناسی دره‌شهر منتشر شد. عبدالمالک شنبه‌زاده مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری ایلام امروز آن را تایید کرده و گفته است: متأسفانه در اثر زلزله شب گذشته، دیوارهای موزه باستان‌شناسی دره‌شهر ترک خورده است اما خوشبختانه به ویترین‌ها و آثار تاریخی داخل موزه آسیبی وارد نشده است. او افزود: مسئولان موزه با بررسی شرایط موجود، اقدامات اولیه را برای حفاظت و نگهداری از آثار انجام داده‌اند.

شنبه‌زاده در حالی از اعزام تیم‌های یگان حفاظت و کارشناسان میراث‌فرهنگی اداره‌کل برای بررسی میزان تخریب آثار تاریخی به مناطق مختلف استان خبر داده است، که پیش‌بینی کرده به دلیل نزدیکی ایلام به کرمانشاه ممکم است بیش از 7 اثر تاریخی استان ایلام که در نزدیکی استان کرمانشاه هستند آسیب جدی دیده باشند.

زلزله دیشب اما بسیاری از میراث دوستان را نگران وضعیت قلعه ساسانی فَلَک‌الافلاک یا دژِ شاپورخواست در مرکز شهر خرم‌آباد کرد. نگرانی که روابط عمومی میراث لرستان با انتشار خبری آن را برطرف کرد و اعلام کرد که خوشبختانه وقوع این زلزله هیچ خسارتی بر این اثر ارزشمند تاریخی وارد نکرده است.

بناهای تاریخی آذربایجان شرقی و غربی از زلزله در امان ماندند

آذربایجان شرقی و غربی از جمله 7 استان دیگری بودند که زلزله دیشب را تجربه کرده‌اند اما خوشبختانه براساس گفته مرتضی آبدار مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان شرقی زلزله آسیبی به بناهای تاریخی این استان وارد نکرده است. او گفت: با قاطعیت می‌توان گفت که زلزله خسارتی را به شهر تبریز و آثار تاریخی وارد نکرده است. در استان آذربایجان شرقی نیز فقط زلزله احساس شد و خوشبختانه هیچ بنایی آسیب ندید.

او افزود: معاونت میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان شرقی نیز در حال بررسی آثار احتمالی ناشی از زلزله در شهرستان‌های آذربایجان شرقی است تا اگر خدای نکرده مشکلی در جایی گزارش شد سریعاً به آن رسیدگی شود.

جلیل جباری مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان غربی نیز اعلام کرده که خوشبختانه زلزله خسارتی به بناها و آثار تاریخی این استان وارد نکرده است. او افزود: البته اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان غربی در حال بررسی آثار احتمالی ناشی از زلزله در شهرستان‌های این استان است و به محض اتمام بررسی‌ها، گزارش‌های لازم ارائه می‌شود تا در صورت بروز مشکل در شهرستان‌های این استان سریعا اقدامات لازم انجام شود.

آثار تاریخی خوزستان در زمین‌لرزه شب گذشته آسیبی ندیده‌اند

استان خوزستان از دیگر استان‌هایی بود شب گذشته زلزله را تجربه کرد. اما به گفته خسرونشان مدیرکل میراث‌فرهنگی استان خوزستان هیچ‌گونه خسارتی به آثار تاریخی این استان در زمین‌لرزه شب گذشته وارد نشده است. او افزود: در پی وقوع زمین‌لرزه بزرگ در استان‌های غربی کشور که شدت آن در بخش‌هایی از استان خوزستان نیز احساس شد، کارشناسان معاونت میراث‌فرهنگی و یگان حفاظت میراث‌فرهنگی این استان برای بازدید از ابنیه تاریخی به مناطق مختلف اعزام شدند که در بررسی‌ها مشخص شد، هیچ آسیبی به آثار و ابنیه تاریخی این استان وارد نشده است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری همدان گفت: «هیچ‌گونه خسارتی به آثار تاریخی این استان در زمین‌لرزه شب گذشته وارد نشده است.»

زلزله به آثار تاریخی همدان آسیبی نزده است

بناهای تاریخی استان همدان به گفته علی مالمیر مدیرکل میراث‌فرهنگی استان همدان از زلزله دیشب در غرب کشور در امان بوده است. او گفت: در پی وقوع زمین‌لرزه شب گذشته کارشناسان این اداره‌کل برای بازدید از آثار تاریخی به مناطق مختلف استان اعزام شدند که بر اساس گزاش‌های این کارشناسان آسیبی به آثار و بناهای تاریخی این استان وارد نشده است.

آثار و ابنیه تاریخی لرستان از زلزله آسیبی ندیدند

بناهای تاریخی لرستان نیز به گفته غلامرضا سلیمانی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان هیچ‌گونه خسارتی ندیده است. او افزود: بعد از وقوع زمین لرزه شدید در استان های غربی کشور در شب گذشته، یگان حفاظت میراث‌فرهنگی این استان برای صیانت از آثار تاریخی و مراقبت از این آثار در صورت بروز خسارات احتمالی به حالت آماده‌باش درآمد.

او اضافه کرد: کارشناسان این اداره‌کل نیز به بازدید و بررسی آثار و ابنیه تاریخی در استان لرستان پرداختند که خوشبختانه بر اساس گزارش‌های کارشناسان، هیچ‌گونه آسیبی به آثار و ابنیه تاریخی این استان وارد نشده است.