تاثیر تبدیل ارز خارجی به لیره در اقتصاد ترکیه

دولت ترکیه به عنوان راهکاری برای پیش گیری از افزایش نرخ ارز، از مردم تقاضا کرده ارز موجود را به لیره و طلا تبدیل نمایند.

کد خبر: ۱۳۲۲۹۹

تاریخ: ۱۴ آذر ۱۳۹۵ - ۱۶:۱۵

به گزارش شهدای ایران به نقل از آناج، اعتراض نسبت به تبدیل شدن نرخ ارزهای خارجی به سلاحی امپریالیست در کشورهای در حال توسعه ای همچون ترکیه، همچنان ادامه دارد.

بعد از کودتای نافرجام 15 جولای، باافزایش انتظارات آمریکا برای افزایش سود، نرخ دلار شیب فزاینده تندی را در پپیش گرفت و این نوسانات ایجاد شده در نرخ دلار سبب بروز مشکلات عدیده ای دراقتصاد ترکیه گشته و شهروندان تُرک با فروختن 19 میلیارد ارز خارجی، سعی کرده اند تا از اقتصاد کشور خود حمایت نمایند. هرچند که این اقدام نتوانسته نگرانی کارشناسان از بروز بحران اقتصادی در ترکیه را برطرف نماید و با همراه شدن برخی مسائل بین المللی دلار به 3.5 لیره و یورو به 3.73 لیره رسیده است اما همراهی مردم را در خروج از این بحران را به همراه داشته است.

وجود 150 میلیارد دلار در حساب های بانکی

رئیس جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان روز گذشته از مردم خواست تا با تبدیل ارز خارجی، سرمایه گذاری های خود را از یورو و دلار به لیره تغییر دهند که در بررسی های اولیه مشخص شد، 539 میلیارد لیره از سپرده های مردم، شرکت ها و بانک ها، به صورت ارزهای خارجی از جمله دلار و یورو می باشد که این بیانگر موجودی 150 میلیارد دلاری مردم در بانک ها می باشد که با احتساب مردم ساکن در داخل کشور و شرکت های وابسته به این افراد، این موجودی مرز 150 میلیارد دلار را نیز رد می نماید.

ادعای سودمند بودن تبدیل ارز خارجی به لیره

بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی بانک مرکزی ترکیه، سپرده های ساکنان این کشور، 1 تریلیون و 436 میلیارد لیره می باشد که در تاریخ 25 نوامبر گذشته، 539 میلیارد و 373 میلیون لیره از سپرده ها از جنس ارز خارجی بوده که این نشان می دهد شهروندان تُرک و نهادهای تابعه آن ها، حداقل مبلغی به ارزش 150 میلیارد دلار را در بانک ها با ارز خارجی سپرده گذاری کرده اند و این یعنی نزدیک به 42 درصد سپرده های بانکی کشور ترکیه با ارز خارجی می باشد.

کارشناسان اقتصادی ترکیه با تشویق مردم به تبدیل ارز به لیره سعی بر القای این باور دارند که در شرایط موجود بازار ارز که با شتاب و شیب تندی در حال افزایش است، تبدیل ارز به لیره از این شتاب خواهد کاست و نرخ ارز به صورت خودکار پایین خواهد آمد و با تشکیل کمپین هایی سعی می کنند به این روند سرعت بیش تری بدهند.

یکی از کارشناسان اقتصادی که طرفدار این عقیده است، پروفسور دکتر محمد حسن اِکَن، استاد دانشگاه و رئیس دانشکده تجارت، بانکداری و اقتصادی استانبول می باشد که با تاکید بر تاثیر گذاری تبدیل ارز بر نزولی کردن سیر افزایش نرخ ارز، این موضوع را نیز خاطر نشان می کند که این راه حل، تنها راه حلی کوتاه مدت می باشد که هدف خوبی را دنبال می کند و احتمال دارد در دراز مدت با ایجاد تغییرات بنیادی، سبب حفظ ارزش لیره شود.

افزایش جهانی ارزش دلار

بعد از انتخاب ترامپ به عنوان رئیس جمهور جدید آمریکا، لیره با ازدست دادن ارزش زیادی در مقابل دلار مقام نخست نزول در مقابل دلار را به خود اختصاص داد و کمپینی تحت عنوان «دلار را بفروش از ترکیه حمایت کن» در رسانه های اجتماعی برای ترغیب مردم به حمایت از اقتصاد کشور آغاز شد که به دنبال آن سخنرانی نخست وزیر ترکیه ، بن علی ییلدیریم در مورد وضعیت فوق العاده اعلام شده، باعث افزایش ارزش لیره و کاهش نرخ ارز در هفته گذشته گردید.

ییلدیریم، پیشنهادی در موردی تحصیل بدهی های عمومی با لیره داد و ادعا نمود که این امر سبب کاهش تقاضای دلار در بازار خواهد شد که این موضوع از سوی آنالیزگرهای اقتصادی تائید شد که کاهش تقاضا به طور حتم در بازار ارز همچون ترمزی نرم عمل خواهد کرد ولی از سوی دیگر این سوال را هم مطرح کردند که این امر چه تاثیری بر افزایش ارزش جهانی دلار خواهد داشت؟

کارشناسان بر این عقیده اند که هرچند تبدیل ارز باعث کاهش تقاضا و نرخ ارز مقطعی خواهد شد، ولی با تصمیم آمریکا بر افزایش نرخ سودو قصد بانک مرکزی آمریکا بر ادامه سیاست های افزایش سود، نرخ دلار در سال آینده میلادی نیز روند افزایشی خود را ادامه خواهد داد.

تاثیر سیاست بر لیره

اقتصاددانان با تاکید بر این مسأله که فروش ارز خارجی تاثیر چندانی در محدود کردن حد بالای نرخ ارز نخواهد داشت، بیان می کنند که تاثیر انتخاب ترامپ بر لیره حتی بیش تر از تاثیرش بر واحد پولی مکزیک که متاثر از سیاست های آمریکا است، می باشد.

در ماه نوامبر گذشته، لیره با افت 10.55 درصدی در مقام نخست از دست دادن ارزش پولی در مقابل دلار قرار گرفت و بعد از آن پزو مکزیک با 9 درصد، رئال برزیل با 6.8 درصد، رینگیت مالزی با 6.4 درصد و راند آفریقای جنوبی با 2.86 درصد در رده های بعدی قرار گرفتند و این بدان معناست که کاهش ارزش لیره تنها بر اساس افزایش قیمت جهانی دلار نیست و باید برای نجات آن در جهت کاهش تنش های سیاسی و ریسک های موجود، اقداماتی انجام داد.

تقاضای تبدیل ارز هدف نیکی را دنبال می کند

برخی در داخل ترکیه، هرچند منتقد این روش و تشکیل کمپین های حمایتی از سوی مردم هستند، ولی اکثر قریب به اتفاق منتقدان نیز بر خوش نیتی اهداف تعیین شده در این راستا و مثبت نگری سیاستمداران تُرک در این موضوع معترف هستند.

حداقل نتیجه حاصل از این کمپین ها، پیشگیری از دلاریزاسیون شدن اقتصاد ترکیه و جلوگیری از بازگشت نقش تعیین کننده دلار در زندگی روزمره مردم در 10-15 سال گذشته که حتی کرایه خانه ها با دلار آمریکا تعیین می شدند، می باشد.

ترکیه کشوری است که به ورود دلار نیاز دارد و در حال حاضر به علل وجود ریسک های در حال رشد سیاسی و منطقه ای، در جذب سرمایه گذاری خارجی، ایده های ناب و سرمایه های صندوق های اقتصادی، دچار مشکل گردیده و به علت افزایش سود از طرف بانک مرکزی آمریکا، ترکیه توانایی وارد کردن ارز اکتیو به کشور را ندارد و از طرفی سرمایه گذاران خارجی با شرایط موجود در حال خارج کردن محصولات خود از کشور می باشند، پس بدون تغییر نگرش سرمایه گذاران خارجی، تا زمانی که ترکیه توانایی تأمین سرمایه را ندارد، تبدیل ارز خارجی به لیره، چندان چاره ساز نخوهد بود.

در واقع با برخی اصلاحات در فاکتورهای بنیادی، تلاش برای دلاریزاسیون به طور خودکار کاهش خواهد یافت چون در حال حاضر در شرایطی که اقتصاد ترکیه بیمار است و دچار بحران و رکود می باشد، مردم نیز به خودی خود با پیشینه امنی که از دلار سراغ دارند، سعی می کنند سرمایه گذاری خود را به حاشیه امن بازار بکشانند و از لیره که با وجود ارزش پایین در بازار ارز از تاثیرپذیری بالایی در مقابل نوسانات برخوردار است، دوری بجویند.